די היסטאריע פון חזנים און חזנות

אידישע און אלגעמיינע היסטאריע

די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25934
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דאנארשטאג נובעמבער 25, 2010 4:46 pm

איך זוך אינפארמאציע איבער א חזן וש"ץ ר' ישראל ב"ר ידידי' יפה, געווען קודם ש"ץ אין סובאל דערנאך אין קאליש ובסוף ימיו איז ער געווען דאהי אין אמעריקא ווי ער איז אוועק.

מעגליך אז דאס איז זיין (אומגעפאלענע מציבה):
http://kevarim.com/rabbi-yisroel-jaffe/#comment-11980

דערווייל האב איך געטראפן נאך א חזן מיט די פאמיליע נאמען יפה, חזן בנציון יפה ב"ר מרדכי צבי (זיין פאטער איז אוועק תר"ץ דא אין ניו יארק) דער חזן יפה האט ארויסגעגעבן א פאעטישען חיבור אויף ספר תהלים אין דריי בענדער בשם 'שירי ציון' וועלכע געפונט זיך אויף ארכיוו.ארג:
http://www.archive.org/details/nybc203312

http://www.archive.org/details/nybc209071

http://www.archive.org/details/nybc209072

בילד פונעם חזן
צוגעלייגטע
nybc203312_0003.jpg

פארשריבן
שר האלף
תגובות: 1438
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 03, 2010 6:58 am
לאקאציע: אין די העכערע ספערן...

תגובהדורך פארשריבן » מוצ"ש נובעמבער 27, 2010 9:37 pm

א דאנק מילער פאר די ביכלעך.

אין די פאר מינוט וואס כ'האב געבליקט דערין, האב איך געזעהן אז ס'איז באמת שיינע גראמען, און און מען אויך קען זעהן היסטארישע זאכן.

צב"ש יעצט האבן מיר שוין נאך א חזן אויף די יארכע...
אינעם ערשטן און אין דריטן חלק שטייט: "וואס דער באַרימטער חזן, תלמיד חכם און משכיל ר' יוסף מאָרגענשטערען שרייבט וועגען דיזען ספר".

און אויך באגעגענט מען זיך דארט מיט א ראביי "קרעמער"... און זאגאר -אין צווייטן חלק- מיט איינשטיינען אליין.

(דרך אגב, פילייכט ווייסט איר וואס עס איז דער צייטונג "אמעריקאנער"?. ער ברענגט דארט נאך וואס דער רעדאקטאר זלמן גרינצווייג זאגט).

ווי אויך בין איך נייגעריג צו ער האט אויך פארפאסט דעם מוזיקאלישן טייל דערפון.
(מ'זאגט אז "ר' זיידל ראוונער" האט פארפאסט קאמפאזיציעס אויף אלע הונדערט פופציג קאפיטלעך תהלים).

---------------

טאבאקא האט געשריבן:
אויפריכטיג האט געשריבן:איך האב לעצטענס געזען אן איינלאדענונוגס קארטל צום דינער פון ישיבה תורה ויראה צום דינער בשנת תשי"ג, און עס ווערט דארט אנאנסירט אז מיט נגינה וועלן מהנה זיין די באקאנטע חזנים ר' יהושע ווידער און ר' משה יוסף שווארץ.

עמיצער ווייסט צו עס זענען שוין דעמאלט געווען קאסעטן?
מ'דארף לכאורה אנפרעגן ביי סאנדל אדער ביי איינע פון די גמ"חן.


פאלגענד איז א ציטאט פון אן ארטיקל וואס באשרייבט דעם כ"א כסליו אין יאר תשל"ג, בצלו פונעם בעל הילולא:

די חזנים הרה"ח ר' משה יוסף שווארץ ע"ה און להבחל"ח הרה"ח ר' צבי ווייס הי"ו האבן מהנה געווען דעם עולם מיט היימישן חזנות.

איך גלויב אז דאן זענען שוין געווען קאסעטעס.
ווייסט איימיצער מער?

אויפריכטיג
שר שלשת אלפים
תגובות: 3357
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג דעצמבער 16, 2008 8:10 pm
לאקאציע: ביים געפילטערטן קאמפיוטער

תגובהדורך אויפריכטיג » זונטאג נובעמבער 28, 2010 1:49 pm

פארשריבן האט געשריבן:
טאבאקא האט געשריבן:
אויפריכטיג האט געשריבן:איך האב לעצטענס געזען אן איינלאדענונוגס קארטל צום דינער פון ישיבה תורה ויראה צום דינער בשנת תשי"ג, און עס ווערט דארט אנאנסירט אז מיט נגינה וועלן מהנה זיין די באקאנטע חזנים ר' יהושע ווידער און ר' משה יוסף שווארץ.[/quote]
עמיצער ווייסט צו עס זענען שוין דעמאלט געווען קאסעטן?
מ'דארף לכאורה אנפרעגן ביי סאנדל אדער ביי איינע פון די גמ"חן.

א קאפיע פון דער איינלאדענונגס קארטל איז געווען אינעם בראשור פונעם דינער כ"א כסלו ביי מוסדות סאטמאר מהר"א.

פארשריבן
שר האלף
תגובות: 1438
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 03, 2010 6:58 am
לאקאציע: אין די העכערע ספערן...

תגובהדורך פארשריבן » זונטאג נובעמבער 28, 2010 7:00 pm

אויב דו האסט א סקענער, און עס ארבעט. וואלט איך גענאסן ווען דו ליפערסט עס דא אריין.

א דאנק פון פאראויס.

אוועטאר
זאמלער
שר חמישים ומאתים
תגובות: 459
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מאי 12, 2010 4:26 pm

תגובהדורך זאמלער » זונטאג דעצמבער 19, 2010 8:41 pm

הודעה לחזנים מאת קהל בני ישרון ניו יארק
צוגעלייגטע
IMG_2512.JPG

פארשריבן
שר האלף
תגובות: 1438
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 03, 2010 6:58 am
לאקאציע: אין די העכערע ספערן...

תגובהדורך פארשריבן » זונטאג דעצמבער 19, 2010 11:17 pm

ס'וואלט אינטרעסאנט געווען צו וואוסן פון וואו דאס קומט. און אין וועלכע יאר מען האט דאס פובליצירט.

אויך דער אויבערשטער מודעה פון "ש"ץ ראשון דמתא ווילנא", זעהט אויס צו זיין אינטרעסאנט.


ד"א איז אינטרעסאנט צו באמערקן, אז זיי שרייבן "קאהר", אנדערש ווי איך האב געוואוסט ביז היינט אז מען זאגט עס "כאר", מיט אַ כ"ף אָן א פינטל. און ר' בנציון שענקער זאגט גראדע יא מיט א כ"ף.

וועט מען ווארטן צו הערן וואס מילער האט צו זאגן דערויף.

אוועטאר
זאמלער
שר חמישים ומאתים
תגובות: 459
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מאי 12, 2010 4:26 pm

תגובהדורך זאמלער » דינסטאג דעצמבער 21, 2010 6:42 pm

פארשריבן האט געשריבן:ס'וואלט אינטרעסאנט געווען צו וואוסן פון וואו דאס קומט. און אין וועלכע יאר מען האט דאס פובליצירט.

אויך דער אויבערשטער מודעה פון "ש"ץ ראשון דמתא ווילנא", זעהט אויס צו זיין אינטרעסאנט.

וועט מען ווארטן צו הערן וואס מילער האט צו זאגן דערויף.


''המגיד'' ט''ו אדר תרל''א

דא האט איר דעם אויברשטער מודעה
צוגעלייגטע
IMG_2557.JPG

פארשריבן
שר האלף
תגובות: 1438
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 03, 2010 6:58 am
לאקאציע: אין די העכערע ספערן...

תגובהדורך פארשריבן » דינסטאג דעצמבער 21, 2010 8:14 pm

מילער'ס חוות דעת האב איך געוואלט הערן אויפן ווארט כאר\קאהר.

אבער די אויבערשטע ווערטער זענען אודאי געווען געווענדעט צו אייך.
און א גרויסן דאנק פארן נענה זיין לבקשתי.

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25934
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דינסטאג דעצמבער 21, 2010 11:39 pm

פארשריבן האט געשריבן:מילער'ס חוות דעת האב איך געוואלט הערן אויפן ווארט כאר\קאהר.

אבער די אויבערשטע ווערטער זענען אודאי געווען געווענדעט צו אייך.
און א גרויסן דאנק פארן נענה זיין לבקשתי.


וואס איז שייך צו זאגן חוות-דעתי, איך האב אויך אלס געזעהן אויסגעלייגט דאס ווארט 'כאר' פון די אנאנסן איז קיין ראי' אויף די זאכען וועלכע זענען טיילמאל געשריבען דורך טראנליטערירונג און נישט קיין איבערזעצונג.

פארשריבן
שר האלף
תגובות: 1438
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 03, 2010 6:58 am
לאקאציע: אין די העכערע ספערן...

תגובהדורך פארשריבן » דאנארשטאג דעצמבער 23, 2010 9:49 pm

דער היינטיגער עולם אין אלגעמיין, זאגט "קאהר".
אבער ס'איז ווארשיינליך א גרייז. ווייל פון די עלטערע אידן הערט מען "כאר".

פארשריבן
שר האלף
תגובות: 1438
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 03, 2010 6:58 am
לאקאציע: אין די העכערע ספערן...

תגובהדורך פארשריבן » מאנטאג דעצמבער 27, 2010 11:26 pm

אריינבליקנדיג אינעם אינטרעסאנטן ווערטפולן ביכל "די געשיכטע פון חזנות", אינעם אויטאביאגראפיע וואס "פיניע מינקאווסקי" שרייבט וועגן זיך, זעהט זיך אויס ווי "כאר" און "קאר" זענען צוויי עקסטערע פענאמען, וואס האבן באזונדערע באדייטן.

אט וועל איך ציטירן:

איך בין פארבליבן א יאר אין קישעניאוו און דערנאך אין בארדיטשוב, ווען ניסן בעלזער איז אריבערגעגאנגען אויף ירוחם'ס פלאץ אין בארדיטשוב. אין משך פון די דאזיגע צייט, האט זיך מיין שטימע פיל שטארקער אנטוויקלט. און איך בין געווארן דער בעסטער סאליסט אין זיין בארימטן "כאר".

(דערנאך פארציילט ער ווי ער איז געווארן אויפגענומען אלס חזן אינעם אלטן שוהל אין קעשינאוו).
נאך דריי יאר חזנות אין דער אלטער קישעניאווער שוהל, האט זיך געעפנט א "קאר-שוהל" אין קישעניאוו. און מען האט מיך אויפגענומען אלס ערשטן "קאר-קאנטאר" אין קישעניאוו.

עס האט אבער נישט לאנג געדויערט, און כערסאן האט מיך גערופן צו זיין חזן אין זייער שטאט שוהל, וועלכע איז איבערגעארבעט געווארן אלס "קאר-שוהל".


דארף מען פארשטיין, וואס איז דאס א "קאר-שוהל", און מיט וואס איז דאס אונטערגעשיידעט פון סתם א "כאר".

טאבאקא
שר חמש מאות
תגובות: 665
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 20, 2010 1:29 am

תגובהדורך טאבאקא » מיטוואך דעצמבער 29, 2010 7:12 am

לודוויג סאטז ביים ניגון "דער פרייליכער חזן", זאגט גראדע יא "כאר".

אוועטאר
יודל מענדלזאהן
שר שלשת אלפים
תגובות: 3084
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 09, 2008 4:19 pm
לאקאציע: ואנה מפניך אברח?

תגובהדורך יודל מענדלזאהן » מאנטאג ינואר 10, 2011 4:18 pm

זאמלער האט געשריבן:
דא האט איר דעם אויברשטער מודעה


א שיינעם דאנק פאר די מודעות, און בכלל פאר'ן גאנצן עולם דא פאר דעם אינהאלטסרייכן אשכול.

אוועטאר
יודל מענדלזאהן
שר שלשת אלפים
תגובות: 3084
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 09, 2008 4:19 pm
לאקאציע: ואנה מפניך אברח?

תגובהדורך יודל מענדלזאהן » מאנטאג ינואר 10, 2011 4:50 pm

פארשריבן האט געשריבן:אריינבליקנדיג אינעם אינטרעסאנטן ווערטפולן ביכל "די געשיכטע פון חזנות", אינעם אויטאביאגראפיע וואס "פיניע מינקאווסקי" שרייבט וועגן זיך, זעהט זיך אויס ווי "כאר" און "קאר" זענען צוויי עקסטערע פענאמען, וואס האבן באזונדערע באדייטן.

אט וועל איך ציטירן:

...

(דערנאך פארציילט ער ווי ער איז געווארן אויפגענומען אלס חזן אינעם אלטן שוהל אין קעשינאוו).
נאך דריי יאר חזנות אין דער אלטער קישעניאווער שוהל, האט זיך געעפנט א "קאר-שוהל" אין קישעניאוו. און מען האט מיך אויפגענומען אלס ערשטן "קאר-קאנטאר" אין קישעניאוו.

עס האט אבער נישט לאנג געדויערט, און כערסאן האט מיך גערופן צו זיין חזן אין זייער שטאט שוהל, וועלכע איז איבערגעארבעט געווארן אלס "קאר-שוהל".


דארף מען פארשטיין, וואס איז דאס א "קאר-שוהל", און מיט וואס איז דאס אונטערגעשיידעט פון סתם א "כאר".


פון דא זעהט מען בפירוש אז דאס מיינט א רעפארם טעמפל. און מיר וועלן באלד ציטירן די זעלבע פון נאך מקורות.

"...הי' סיפור דברים מעיר רומי, שהי' שם [אדמו"ר מוהרש"ב5] . . והלך בשבת . . לבית-המדרש . . אבל מפני שבית-המדרש הוא קאר-שול, ע"כ לא רצה לילך לשם, כי אסור ע"פ הדין אפילו להיות שם, כי הוא עשוי כמו - להבדיל - בית תפילתם. והחזן עומד בשערות ארוכות כמו - להבדיל - הכומרים דבית תפילתם...

"ואמר לנכדותיו שיחיו - בנות בנו הרריי"צ שי' - שאסור אפילו לשמוע סתם חזן שאינו יר"ש כדבעי, ומכל-שכן לילך לקאר-שול אפילו באקראי בעלמא.


איך ווייס אבער נישט צו פון דעם קען מען דרינגען על הכלל כולו, טאמער אין אלע מקומות און אין אלע צייטן איז א קאהר-שוהל געווען א רעפארם טעמפל, ווייל דאכצעך אז ר' בערל שווארץ באטראכט דעם חזן פיניע מינקאווסקי אלס א בר אוריין און ערליכער איד. איך האב נישט ביי מיר זיין ספר. זייט מוחל קוקט עס נאך. מ'קען אים דן זיין לכף זכות אז ער איז געווען דארט חזן איידער ס'איז ארויס דער איסור אויף די שוהלן(?). לכאורה דארף אין דעם חזנות היסטאריע בוך שטיין געשריבן אין וועלכע יאר דאס האט פאסירט. מיר ווייסן פון איין איסור פון יאר תרכ"ח, און ס'איז מעגליך אויך געווען אן איסור נאך פריער.

ווידער פון דא קען מען אפשר דרינגען אז אין געוויסע מקומות האט דאס געקענט מיינען די בית הכנסת, אפשר די שטאטישע שוהל?
בליבאווא היה גם מנין חסידי אחד, שאצלנו לא קראוהו "בית כנסת" וגם לא "בית מדרש", אלא רק: "המנין החסידי" ("חסידישער מנין"). ב'מנין' זה התפללו בנוסח האר"י.1

בתי-המדרש של המתנגדים נקראו "בית מדרש", חוץ מה"קאר שוהל" שנקרא "בית כנסת" ("שוהל").1 זכורני שכך היה גם בדווינסק ובגריווא.2 הייתי זמן קצר בריגא, וגם שם נקראו המניינים החסידים בשם "מנין":


אוודאי זענען געווען אסאך ערליכע שוהלן וואו דער חזן האט געדאוונט מיט א כאר, אבער אין אלגעמיין, עכ"פ אין אונזערע מקומות איז קאהר-שוהל טייטש געווען א רעפארם טעמפל, ווייל די שוהל איז געגרינדעט געווארן ארום דעם קאר און די גאנצע צוגאנג איז געווען געבויעט רעפארמיסטיש, אזוי ווי ביי די קאטאליקן.

נאך אביסל זוכן האב איך געטראפן אן אשכול וואס דעקט דעם נושא גאנץ ברייט, מיט תשובות ציטירט פון הייליגן דברי חיים. דער גרינדער פון דעם אשכול איז בכלל מסופק צו מ'מעג דאווענען מיט א כאר, און ער פארשטייט מיט א פשטות אז קאהר-שוהל האט געהייסן יעדע שוהל וואו דער חזן האט געדאווענט מיט א כאר, א זאך וואס איז לכאורה נישט ריכטיג, ווייל ס'זענען יא געווען היימישע שוהלן וואו דער חזן האט געדאווענט מיט א כאר.

ס'איז אינטערסאנט די תשובות וואס ער ציטירט פון דברי חיים קעגן א כאר, ווייל כ'האב אמאל געלייענט ערגעץ אז דער תפארת שלמה האט אמאל געדאוונט אין צאנז שבועות מיט א כאר און ס'האט ממש בוקע געווען רקיעים. (קען זיין אז ס'איז געווען א יונה קרעפל מעשה?) ווידער איז באקאנט אז דער בעש"ט הקדוש האט געהאט א חזן, און יענער האט מיט זיך געהאט א זינגער (לכאורה א הויכער טענאר) און א בּאַס. ס'איז באקאנט די מעשה אז ווען דער חזן איז נפטר געווארן, איז דער זינגער אהיימגעקומען פון מקוה ערש"ק און געזאגט פאר די ווייב אז ער גייט אוועק פון דער וועלט ווייל מ'האט דעם חזן מכבד געווען מיט קבלת שבת און ער דארף זיינע מיטהעלפער. איז דאס אויך קרעפל מעשיות?

אבער מ'דארף נישט גיין אזוי ווייט צוריק, איך ווייס פון מיין זיידע ז"ל אז ער האט אלס קינד געזינגען אין סיגוט'ער שוהל אין כאר פון חזן ר' אבא בערקאוויטש, א זיידע פון היימישן זינגער און בדחן ר' יושע בערקאוויטש. קען זיין אז אין סיגוט האט דער כאר נאר פונקציאנירט אין ספעציעלע שבתים? און דאס וואס דער הייליגער דברי חיים ברענגט מיינט ער א קאהר באגלייט מיט א פיאנא אדער איינצופירן א כאר אין א מקום וואו ס'איז פריער נישט געווען איינגעפירט?

אין ספר אבות על בנים פון הרה"ג ר' שאול בראך (נייטרא, קאשוי, קראלע ועוד) ווערט ציטירט די איסור וואס איז ארויסגעקומען אין תרכ"ח אויף קאהר-שוהל'ן:
ו) אסור לשמוע תפלת קאהר קו"ח להתפלל עמהם או לענות אמן אחריהם אף אם הוא מוכרח עי"כ לקיים ישב בדד וידום.
ז) בתי כנסיות הנקראים קאהר שול מאחר שהוא בית אפקורסות אסור ליכנס לתוכם כדאיתא במס' שבת...


ס'איז מיר אויך קשה, לויט'ן פסק פון הייליגן דברי חיים, די כאר וואס מיר האבן געזעהן ביי אונזערע רבי'ס ימים נוראים, חנוכה א.ד.ג? אפשר ווייל זיי באגלייטן נישט דירעקט דעם בעל תפלה און ברומען נישט מיט ווען ער חזנוצ'ט זיך דוד בן ישי, ישי בן דוד, אהין און צוריק וכדו'?

לפענ"ד קען מען אפשר איינזעצן אז עס זענען געווען היימישע שוהלן אין וועלכע די חזנים האבן געדאוונט מיט א כאר, און ווידער זענען געווען "קאהר-שוהלן" וואו דער חזן האט געדאוונט מיט א "פוהלע קאהר" פון שרים ושרות און כלי זמר. והיינו דמתקרייא קאהר-שוהל, ווייל דאס איז געווען אן אינטעגראלער טייל פון די "גאטעס-דינסט" און אן דעם איז עס נישט געגאנגען...

ס'וואלט געווען אינטערסאנט צו וויסן צו יאסעלע, ווען ער איז געווען חזן אין פרעשבורג, האט געדאוונט מיט אונטערהעלפערס, היות ס'איז געווען די שטאט פון הייליגן חתם סופר וועלכער האט שארף געקעמפט קעגן יעדע שמעק פון השכלה.

איך האף אז איך האב אביסל פארענטפערט די פראגעס פון "פארשריבן", נישט בלויז שווערער געמאכט מיט מיינע אייגענע ספיקות.
לעצט פאראכטן דורך יודל מענדלזאהן אום מאנטאג ינואר 10, 2011 5:49 pm, פאראכטן געווארן 4 מאל סך הכל.

אוועטאר
יודל מענדלזאהן
שר שלשת אלפים
תגובות: 3084
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 09, 2008 4:19 pm
לאקאציע: ואנה מפניך אברח?

תגובהדורך יודל מענדלזאהן » מאנטאג ינואר 10, 2011 5:23 pm

נאט אייך אן אינטערסאנטע שאלה אין שו"ת שערי צדק פון דעשער רב זי"ע איבער איינער וואס איז געווען אמאל א חזן אין א קאהר-שוהל, צו מ'קען אים אויפנעמען אלס שו"ב:
"כי מסתמא אותו החזן שהי' בקאהר שוהל כבר הוכשר לקבל טומאה כנודע, ע"כ אין לסמוך עליו כלל"...
"ואין לך יותר פורש מדרכי ישראל מאותו הקאהר חזן וגם מחטיא הרבים..."
"לענ"ד ענין הקאהר חזן גרע משארי בעלי עבירות מחמת שעיקר הענין הוא להתדמות לעכו"ם במנהגיהם והוי כענין אביזרייהו דעכו"ם וזה חמור טפי."

פארשריבן
שר האלף
תגובות: 1438
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 03, 2010 6:58 am
לאקאציע: אין די העכערע ספערן...

תגובהדורך פארשריבן » מאנטאג ינואר 10, 2011 9:06 pm

שלום עליכם ר' יודל! וועלקאם בעק, מיר (איך און טאבאקא) האבן זיך געבענקט נאך אייך!

איר מאכט נישט שווערער, אדרבה איר האט זייער גוט צוברייטערט די נושא.

אצינד וועל איך ענטפערן אויף עטליכע פראגן:

1) יאסעלע האט זיכער געדאוונט מיט א כאר, נאך אין די חסידישע שטאט מונקאטש.

2) ר' ירוחם הקטן, ניסי בעלזער, און זיידל ראוונער זענען זיכער געווען געווייקטע חסידישע אידן, און זיי האבן געזינגען מיט א כאר. (אולי אפשר לחלק ולומר שבפוילין וגאליציע שונה הדבר ממדינת אונגארן מפני שהי' שם הטיילונג).

3) ר' בערל לייגט טאקע אראפ פיניע'ן אלס שטרענג ערליכער איד, אבער ער האט שוין א רעפוטאציע פון "פארענדערן" געוויסע פאקטן לויט זיין געשמאק, וד"ל.

4) פון פיניע מינקאוויסקי'ס ארטיקל קומט מען ארויס אביסל צומישט. פון איין זייט רייסט ער שטארק אראפ די פאראדאקסישע עם הארצ'ישע רעפארמער, און פון די אנדערע זייט מאכט ער חוזק פון די פאנאטישע פינסטערע חסידיזם. איך וויל עס נישט פובליצירן, פאר די זעלבע אורזאך ווי זאמלער, נעמליך איך האלט נישט ביים פירן קיין די"ת מיט נשמות. אבער אז איר ווילט וועל איך אייך עס פריוואט אריינשיקן ווען כ'וועל האבן א געלעגנהייט. (איך האב גראדע א שטיקל ביאור אויף דעם, ווייל ער הייבט שטארק ארויס די משכילים, אבער איך ווייס נישט צו איך בין גערעכט).

5) נאכדעם וואס איך בין שוין כמעט זיכער אז א כאר באדייט פשוט א חזן מיט משוררים, ווי אלע פריערדיגע אלטע חזנים האבן געהאט. און א קאהר-שוהל איז דער אפטייטש א רעפארם [אדער נעאלאגן, און אין בעסטן פאל שטאטסקווא] שוהל (ווארשיינליך מיט אן ארגעל; ס'דא היתרים דערויף), דארף מען פארשטיין די שפראכליכע הסבר דערויף.


אנטשולדיגט פארן שרייבן אזוי ווייניג און קורץ, איך בין גאר שטארק געענגט אין צייט.

טאבאקא
שר חמש מאות
תגובות: 665
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 20, 2010 1:29 am

תגובהדורך טאבאקא » דינסטאג ינואר 11, 2011 10:09 am

יודל מענדלזאהן האט געשריבן:נאך אביסל זוכן האב איך געטראפן אן אשכול וואס דעקט דעם נושא גאנץ ברייט, מיט תשובות ציטירט פון הייליגן דברי חיים. דער גרינדער פון דעם אשכול איז בכלל מסופק צו מ'מעג דאווענען מיט א כאר, און ער פארשטייט מיט א פשטות אז קאהר-שוהל האט געהייסן יעדע שוהל וואו דער חזן האט געדאווענט מיט א כאר, א זאך וואס איז לכאורה נישט ריכטיג, ווייל ס'זענען יא געווען היימישע שוהלן וואו דער חזן האט געדאווענט מיט א כאר.


שכוח יודל, א גוטע אשכול דעיס.
אבער איך בין כמעט ברור אז ער איז נישט גערעכט. דער ד"ח האט זיכער נאר גע'אסר'ט א מאדערנער כאר אין א טעמפל, אבער א חזן מיט משוררים איז אייביג בעפאר געווען, נאך ביי די לויים אין ביהמ"ק, און אזוי אויך נאכן איסור ביי אסאך ערליכע אידן און חזנים, ווי פארשריבן האט שוין אנגעוויזן.

נאר די סיבה פארוואס ביי חסידישע אידן האט זיך בדרך כלל אויפגעהערט דעי מין זאך פון א חזן מיט א כאר, איז לויט מיין מיינונג, ווייל אין רוב הויפן האבן די רבי'ס געדאוונט פאר'ן עמוד, טייל בלויז ימים נוראים, אנדערע יעדן שבת, און ביי געוויסע יעדן טאג. און אסאך מאל אפי' אויב דער רבי האט נישט אזוי גע'יכול'ט.
דאס זעלבע האבן אסאך מאל געדאוונט איינער פון די גדולי החסידים, מחמת זייער חסידות ופרישות, כאטש ער האט נישט פארמאגט די שענסטע שטימע.

אוועטאר
יודל מענדלזאהן
שר שלשת אלפים
תגובות: 3084
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 09, 2008 4:19 pm
לאקאציע: ואנה מפניך אברח?

תגובהדורך יודל מענדלזאהן » דינסטאג ינואר 11, 2011 12:36 pm

א דאנק אייך, (דו און טאבאקא) פאר'ן וועלקאם!

טאבאקא האט געשריבן:
נאר די סיבה פארוואס ביי חסידישע אידן האט זיך בדרך כלל אויפגעהערט דעי מין זאך פון א חזן מיט א כאר, איז לויט מיין מיינונג, ווייל אין רוב הויפן האבן די רבי'ס געדאוונט פאר'ן עמוד, טייל בלויז ימים נוראים, אנדערע יעדן שבת, און ביי געוויסע יעדן טאג. און אסאך מאל אפי' אויב דער רבי האט נישט אזוי גע'יכול'ט.
דאס זעלבע האבן אסאך מאל געדאוונט איינער פון די גדולי החסידים, מחמת זייער חסידות ופרישות, כאטש ער האט נישט פארמאגט די שענסטע שטימע.


ווי האט אמאל געזאגט א חסיד: "נאך א מזל דער רבי קען שיין דאווענען. ווייל ווען ער קען נישט, וואלט ער נאך אלץ געדאווענט פאר'ן עמוד. א ראי' האסטו, ער דאווענט טאקע!"

טאבאקא
שר חמש מאות
תגובות: 665
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 20, 2010 1:29 am

תגובהדורך טאבאקא » דינסטאג ינואר 11, 2011 12:45 pm

;l;p-

הייסט עס אז איר גיבט מיר גערעכט, פאר מיין טעאריע?

אוועטאר
יודל מענדלזאהן
שר שלשת אלפים
תגובות: 3084
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 09, 2008 4:19 pm
לאקאציע: ואנה מפניך אברח?

תגובהדורך יודל מענדלזאהן » דינסטאג ינואר 11, 2011 1:37 pm

טאבאקא האט געשריבן:;l;p-

הייסט עס אז איר גיבט מיר גערעכט, פאר מיין טעאריע?


דיין טעאריע? איך טענה דאך דאס שוין יארן לאנג!

ס'האט מיר אמאל געפרעגט א איד (דאס איז אן אמת'ע מעשה, כאטש נחום הויבט אויך אן זיינע מעשיות מיט די זעלבע נוסח...) וואסי פשט אז ער האט אריינגעשטעלט א מודעה "ס'ווערט געזוכט א בעל תפילה פאר ימים נוראים אין א שוהל'כל", און ס'האבן אריינגעקאלט בערך 50 אידן אין בלויז צוויי טעג! ס'טייטש, פרעגט ער, אזוי פיל בעלי תפילות זענען היינט פארהאן? אזוי פיל מער פון אמאל?
ואען ואומר: פונקט פארקערט! היינט איז פארהאן היבש ווייניגער בעלי תפילה פון אמאל (כ'רעד פון ריכטיגע בעלי תפילה, איינגערעדטע זענען אפשר יא דא מער). אלא ווא-דען? די געציילטע בעלי תפילה וואס זענען שוין יא פארהאן, האבן ליידער נישט קיין שטעלע. ממה נפשך, איז עס א חסידישער בית מדרש, גייט צו דער רב, רבי, שיינע איד וכדו'. די זעלבע אין א ליטווישע שוהל, גייט צו דער מאסגיח אדער רעסעסיווע. נו, וואס זאלן טוהן די בעלי תפילה? בלייבן זיי אן קיין שטאך ארבעט.

אט דאס האב איך געענטפערט פאר א קרוב מיינער ווען ער האט מיר גע'עצה'ט אלס בחור'ל איך זאל זיך גיין לערנען שטימע-אנטוויקלונג כדי צו קענען שפעטער אין לעבן זיך דערשלאגן צו א שטעלע אזוי ווי ער האט געהאט לאנגע יארן. "א שטעלע?" פרעג איך אים. "וואו? אין קיין היימישע שוהל דארף מען נישט, אין קיין מאדערנע שוהל וויל איך נישט!"

...און ביי דעם איז עס געבליבן!

פארשריבן
שר האלף
תגובות: 1438
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 03, 2010 6:58 am
לאקאציע: אין די העכערע ספערן...

תגובהדורך פארשריבן » דינסטאג ינואר 11, 2011 10:28 pm

איך בין נישט אזוי זיכער אז דער צאנזער רב ועוד, האבן נישט גע'אסר'ט א כאר לגמרי, פשוט אלס תקנה להוציא מלבן. ווייל כאטש ס'איז שוין געווען בעפאר, און ס'איז מעגליך א גוטע זיך, אבער אז "זיי" טוען אזוי, דארפן מיר טוהן אנדערש.
(וקצת ראי' לזה הוא, מברכת כהנים בכל יום שהנהיג הש"ץ ימ"ש, והבן).

ר' זיידל ראוונער, ניסי, ר' ירוחם און יאסעלע און אזוי אויך די אלע גרויסע חזנים, זענען ווייט נישט געווען צאנזער חסידים.

אוועטאר
יודל מענדלזאהן
שר שלשת אלפים
תגובות: 3084
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 09, 2008 4:19 pm
לאקאציע: ואנה מפניך אברח?

תגובהדורך יודל מענדלזאהן » מיטוואך ינואר 12, 2011 7:16 am

פארשריבן האט געשריבן:איך בין נישט אזוי זיכער אז דער צאנזער רב ועוד, האבן נישט גע'אסר'ט א כאר לגמרי, פשוט אלס תקנה להוציא מלבן. ווייל כאטש ס'איז שוין געווען בעפאר, און ס'איז מעגליך א גוטע זיך, אבער אז "זיי" טוען אזוי, דארפן מיר טוהן אנדערש.
(וקצת ראי' לזה הוא, מברכת כהנים בכל יום שהנהיג הש"ץ ימ"ש, והבן).

ר' זיידל ראוונער, ניסי, ר' ירוחם און יאסעלע און אזוי אויך די אלע גרויסע חזנים, זענען ווייט נישט געווען צאנזער חסידים.


ס'איז שווער צו זאגן אז דער צאנזער רב האט גע'אסר'ט אינגאנצן א כאר, פון די אנדערע זייט איז שווער צו זאגן פארקערט. דאס דארף מען לכאורה פרעגן א רב, און\אדער א מומחה אין די דברי הימים וואס האט זיך דאן אפגעשפילט.

דאס אז די חזנים זענען נישט געווען קיין צאנזע חסידים, דאס איז בכלל נישט נוגע, ווייל א פסק פון דברי חיים איז געווען גילטיג בימים ההם אויך אויסער די גלילות פון צאנז. ועוד, וואס וועסטו זאגן צום איסור פון די ועד ארבע הארצות וואס הגאון ר' שאול בראך ז"ל ציטירט?

נאר ווייזט אויס אז ס'איז טאקע א חילוק פון א כאר ביז א קאהר, ווען די לעצטע מיינט מען אויפ'ן סטיל פון די קאהר-שוהלן, אזוי ווי אויבן דערמאנט.

דאס איז אלעס גוט פאר א שמועס, אבער איך בין נישט קיין מומחה דערצו, און ס'איז אוודאי נישט להלכה. כאטש איך גלויב אז א תשובה אויף אזא סארט שאלת חכם וועט זיך ווענדן סיי אינעם שואל, אין נאטור פון זיין פראגע, ווי אזוי ער לייגט עס אראפ, און וועמען ער פרעגט (וואו יענער פוסק באלאנגט).

פארשריבן
שר האלף
תגובות: 1438
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 03, 2010 6:58 am
לאקאציע: אין די העכערע ספערן...

תגובהדורך פארשריבן » מיטוואך ינואר 12, 2011 10:26 pm

איך געמיינט צו זאגן אז זיי זענען געווען חסידים פון די ריזשינער גזע, און נישט נאר "נישט געווען קיין צאנזער חסידים". (איך האב געקלערט אז איר וועט דאס אליינס פארשטיין).

למעשה זענט איר גערעכט אז ס'איז מסתבר מחלק צו זיין, איך האב נאר אנגעוויזן אז ס'איז נישט אויסגעשלאסן אז ער האט יא דייקא גע'אסר'ט סיי וואספארא כאר (ואולי רק להוראת שעה), מטעם שכתבתי.

אוועטאר
יודל מענדלזאהן
שר שלשת אלפים
תגובות: 3084
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 09, 2008 4:19 pm
לאקאציע: ואנה מפניך אברח?

תגובהדורך יודל מענדלזאהן » מוצ"ש ינואר 15, 2011 9:41 pm

פארשריבן האט געשריבן:איך געמיינט צו זאגן אז זיי זענען געווען חסידים פון די ריזשינער גזע, און נישט נאר "נישט געווען קיין צאנזער חסידים". (איך האב געקלערט אז איר וועט דאס אליינס פארשטיין).


הבנתי, ולפיכך הוספתי:

יודל מענדלזאהן האט געשריבן: ועוד, וואס וועסטו זאגן צום איסור פון די ועד ארבע הארצות וואס הגאון ר' שאול בראך ז"ל ציטירט?

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25934
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דאנארשטאג ינואר 20, 2011 4:50 pm

באשרייבונגען און עטליכע גוטע בילדער פון חזנים:
http://epyc.yivo.org/content/13_3.php


צוריק צו “זכור ימות עולם”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 4 געסט