ארכעאלאגיע: געפינסן און נייעס

באריכטן און אנאליזן

די אחראים: אחראי, געלעגער

גאפל
שר חמש מאות
תגובות: 880
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מארטש 14, 2016 9:52 pm

ארכעאלאגן געפונען "בקע" וואָגשטיין פון זמן בית ראשון

תגובהדורך גאפל » מיטוואך נובעמבער 21, 2018 6:33 pm

ארכעאלאגן וועלכע נישטערן דורך זאמד וועלכע איז אוועקגעפירט געווארן פונעם הר הבית, האבן געפונען צווישן די זאמד און אפפאל א שטיין וועלכע איז גענוצט געווארן צו וועגן דעם מחצית השקל אין די צייט פונעם ערשטן בית המקדש. א גאר זעלטענע געפונס, וויבאלד עס זענען נישט דא קיין סאך איבערבלייבענישן פונעם ערשטן בית המקדש.

דער קליינער שטיין האט איינגעקריצט דאס ווארט "בקע" אויף זיך אינעם כתב עברי, וואס מען האט זיך באנוצט אין די תקופה. דער שטיין איז וואשיינליך גענוצט געווארן צו אפוועגן א מחצית השקל אין די צייט וואס עס זענען נאכנישט געווען קיין מטבעות אזוי ווי אין די זמן בית שני.
IMG_20181121_182958_210.jpg
IMG_20181121_182958_210.jpg (34.63 KiB) געזעהן 2538 מאל

אוועטאר
יידישע קהילות
שר שלשת אלפים
תגובות: 3149
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 28, 2014 4:03 pm

תגובהדורך יידישע קהילות » מיטוואך נובעמבער 21, 2018 8:00 pm

גאפל האט געשריבן:ארכעאלאגן וועלכע נישטערן דורך זאמד וועלכע איז אוועקגעפירט געווארן פונעם הר הבית, האבן געפונען צווישן די זאמד און אפפאל א שטיין וועלכע איז גענוצט געווארן צו וועגן דעם מחצית השקל אין די צייט פונעם ערשטן בית המקדש. א גאר זעלטענע געפונס, וויבאלד עס זענען נישט דא קיין סאך איבערבלייבענישן פונעם ערשטן בית המקדש.

דער קליינער שטיין האט איינגעקריצט דאס ווארט "בקע" אויף זיך אינעם כתב עברי, וואס מען האט זיך באנוצט אין די תקופה. דער שטיין איז וואשיינליך גענוצט געווארן צו אפוועגן א מחצית השקל אין די צייט וואס עס זענען נאכנישט געווען קיין מטבעות אזוי ווי אין די זמן בית שני.
IMG_20181121_182958_210.jpg


די חשיבות איז אויך אז מ'וועט קענען וויסן וויפיל א מחצית השקל וועגט.
דאס קען העלפן לגבי מברר זיין ספקות בהלכות שיעורים.
"כל האומר דבר שמועה מפיהם של צדיקים הם מתפללים עליו וממליצים טובה עליו - ספר חסידים אות רכ"ד
מיין אימעיל: SeforimVelt@gmail.com

פראהביטש
שר חמש מאות
תגובות: 662
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 15, 2017 7:01 pm

תגובהדורך פראהביטש » מיטוואך נובעמבער 21, 2018 8:12 pm

יידישע קהילות האט געשריבן:
גאפל האט געשריבן:ארכעאלאגן וועלכע נישטערן דורך זאמד וועלכע איז אוועקגעפירט געווארן פונעם הר הבית, האבן געפונען צווישן די זאמד און אפפאל א שטיין וועלכע איז גענוצט געווארן צו וועגן דעם מחצית השקל אין די צייט פונעם ערשטן בית המקדש. א גאר זעלטענע געפונס, וויבאלד עס זענען נישט דא קיין סאך איבערבלייבענישן פונעם ערשטן בית המקדש.

דער קליינער שטיין האט איינגעקריצט דאס ווארט "בקע" אויף זיך אינעם כתב עברי, וואס מען האט זיך באנוצט אין די תקופה. דער שטיין איז וואשיינליך גענוצט געווארן צו אפוועגן א מחצית השקל אין די צייט וואס עס זענען נאכנישט געווען קיין מטבעות אזוי ווי אין די זמן בית שני.
IMG_20181121_182958_210.jpg


די חשיבות איז אויך אז מ'וועט קענען וויסן וויפיל א מחצית השקל וועגט.
דאס קען העלפן לגבי מברר זיין ספקות בהלכות שיעורים.


די וואג קען זיך נישט טוישן? א בחינה ווי מען לייגט עס אריין זאלץ..

נו גוט נו שוין
שר האלף
תגובות: 1351
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 07, 2018 12:33 pm

תגובהדורך נו גוט נו שוין » מיטוואך נובעמבער 21, 2018 9:06 pm

און איזעס בכלל געבליבן הונדערט פראצענט גאנץ נאך אזויפיל יארן??
. . . . . . .

פאטעטא קוגל
שר חמישים ומאתים
תגובות: 432
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג פאברואר 13, 2014 5:18 pm

תגובהדורך פאטעטא קוגל » מיטוואך נובעמבער 21, 2018 9:33 pm

און צו איז דען זעכער אז מפלעגט וועגן מיט דעם?
ארכעלאגיע ווייסט דען אלעס וואס זיי רעדן?

ס'דערמאנט מיר אז ממש אפאר וואכן צוריק זעץ איך מיר אריין אין קאר צינדט זיך אן די ראדיא
זאגט דארט איינער קלאר אז מהאט געטראפן די עלטסטע מענטשליכע שריפט ערגעץ אין א הייל
און מהאט קלאר פעסגעשטעלט אז סאיז שוין בערך 50 אדער 60 טויזענט יאר אלט.....
כאכאכא האבן זיך די ..... צולאכט

אוועטאר
nmi
שר האלפיים
תגובות: 2824
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 02, 2016 4:25 pm

תגובהדורך nmi » מיטוואך נובעמבער 21, 2018 11:08 pm

יידישע קהילות האט געשריבן:
גאפל האט געשריבן:ארכעאלאגן וועלכע נישטערן דורך זאמד וועלכע איז אוועקגעפירט געווארן פונעם הר הבית, האבן געפונען צווישן די זאמד און אפפאל א שטיין וועלכע איז גענוצט געווארן צו וועגן דעם מחצית השקל אין די צייט פונעם ערשטן בית המקדש. א גאר זעלטענע געפונס, וויבאלד עס זענען נישט דא קיין סאך איבערבלייבענישן פונעם ערשטן בית המקדש.

דער קליינער שטיין האט איינגעקריצט דאס ווארט "בקע" אויף זיך אינעם כתב עברי, וואס מען האט זיך באנוצט אין די תקופה. דער שטיין איז וואשיינליך גענוצט געווארן צו אפוועגן א מחצית השקל אין די צייט וואס עס זענען נאכנישט געווען קיין מטבעות אזוי ווי אין די זמן בית שני.
IMG_20181121_182958_210.jpg


די חשיבות איז אויך אז מ'וועט קענען וויסן וויפיל א מחצית השקל וועגט.
דאס קען העלפן לגבי מברר זיין ספקות בהלכות שיעורים.

אפילו מווייסט אז ס'איז נאך פינקטליך די זעלבע סייז פון דעמאלץ טוישט עס גארנישט אין די הלכה
https://www.nmi.com/ שטיצט א גוי

Gevald Geshrigen
שר האלפיים
תגובות: 2860
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג דעצמבער 29, 2011 10:41 pm

תגובהדורך Gevald Geshrigen » דאנארשטאג נובעמבער 22, 2018 12:27 pm

nmi האט געשריבן:
יידישע קהילות האט געשריבן:
גאפל האט געשריבן:ארכעאלאגן וועלכע נישטערן דורך זאמד וועלכע איז אוועקגעפירט געווארן פונעם הר הבית, האבן געפונען צווישן די זאמד און אפפאל א שטיין וועלכע איז גענוצט געווארן צו וועגן דעם מחצית השקל אין די צייט פונעם ערשטן בית המקדש. א גאר זעלטענע געפונס, וויבאלד עס זענען נישט דא קיין סאך איבערבלייבענישן פונעם ערשטן בית המקדש.

דער קליינער שטיין האט איינגעקריצט דאס ווארט "בקע" אויף זיך אינעם כתב עברי, וואס מען האט זיך באנוצט אין די תקופה. דער שטיין איז וואשיינליך גענוצט געווארן צו אפוועגן א מחצית השקל אין די צייט וואס עס זענען נאכנישט געווען קיין מטבעות אזוי ווי אין די זמן בית שני.
IMG_20181121_182958_210.jpg


די חשיבות איז אויך אז מ'וועט קענען וויסן וויפיל א מחצית השקל וועגט.
דאס קען העלפן לגבי מברר זיין ספקות בהלכות שיעורים.

אפילו מווייסט אז ס'איז נאך פינקטליך די זעלבע סייז פון דעמאלץ טוישט עס גארנישט אין די הלכה


מזמן בית שני טרעפט מען סלעים וואס שטימען לויטן חשבון השקל סיי לויט שיטת רש׳׳י און סיי לויט שיטת הרמב׳׳ן ווענד זיך פון וועלכע תקופה

אוועטאר
נתן אייזיקסאן
שר העשר
תגובות: 28
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג אוגוסט 31, 2018 9:29 am
פארבינד זיך:

תגובהדורך נתן אייזיקסאן » דאנארשטאג נובעמבער 22, 2018 2:24 pm

גאפל האט געשריבן:ארכעאלאגן וועלכע נישטערן דורך זאמד וועלכע איז אוועקגעפירט געווארן פונעם הר הבית, האבן געפונען צווישן די זאמד און אפפאל א שטיין וועלכע איז גענוצט געווארן צו וועגן דעם מחצית השקל אין די צייט פונעם ערשטן בית המקדש. א גאר זעלטענע געפונס, וויבאלד עס זענען נישט דא קיין סאך איבערבלייבענישן פונעם ערשטן בית המקדש.

דער קליינער שטיין האט איינגעקריצט דאס ווארט "בקע" אויף זיך אינעם כתב עברי, וואס מען האט זיך באנוצט אין די תקופה. דער שטיין איז וואשיינליך גענוצט געווארן צו אפוועגן א מחצית השקל אין די צייט וואס עס זענען נאכנישט געווען קיין מטבעות אזוי ווי אין די זמן בית שני.
IMG_20181121_182958_210.jpg

מקור: אידישע נייעס

אוועטאר
פאראינטערסירט
שר האלפיים
תגובות: 2825
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 30, 2016 10:49 am

תגובהדורך פאראינטערסירט » דאנארשטאג נובעמבער 22, 2018 6:15 pm

נתן אייזיקסאן האט געשריבן:
גאפל האט געשריבן:ארכעאלאגן וועלכע נישטערן דורך זאמד וועלכע איז אוועקגעפירט געווארן פונעם הר הבית, האבן געפונען צווישן די זאמד און אפפאל א שטיין וועלכע איז גענוצט געווארן צו וועגן דעם מחצית השקל אין די צייט פונעם ערשטן בית המקדש. א גאר זעלטענע געפונס, וויבאלד עס זענען נישט דא קיין סאך איבערבלייבענישן פונעם ערשטן בית המקדש.

דער קליינער שטיין האט איינגעקריצט דאס ווארט "בקע" אויף זיך אינעם כתב עברי, וואס מען האט זיך באנוצט אין די תקופה. דער שטיין איז וואשיינליך גענוצט געווארן צו אפוועגן א מחצית השקל אין די צייט וואס עס זענען נאכנישט געווען קיין מטבעות אזוי ווי אין די זמן בית שני.
IMG_20181121_182958_210.jpg

מקור: אידישע נייעס

גראדע שטייט עס אויפן בילד.
אין בי כישרון מיוחד, אבל יש בי הרבה סקרנות. ...{אלברט איינשטיין}

אוועטאר
בענקעל
שר שלשת אלפים
תגובות: 3185
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 25, 2015 11:30 am

אנדעקטע היילן, אינהאלט מעגליך נאך מגילות ים המלח

תגובהדורך בענקעל » זונטאג דעצמבער 02, 2018 12:04 pm

ארכעאלאגען האבן לעצטנס אנדעקט נאך צוויי מערות נעבן 'קומראן' וואס טוט מעגליך באהאלטן אין זיך נאך פון די אזוי גערופענע 'מגילות ים המלח'. די מערה געפינט זיך נעבן מערה יב, וואס ווערט באצייכנט מיט די נומער 'מערה 53 א', וואס איז אנדעקט געווארן די פארגאנגענע יאהר וואו מען האט נאר געטראפן באווייזן אז די מערה איז שוין פריער געווארן געפלונדערט דורך די בעדואינער און האט אנהאלטן אין זיך מגילות, אבער קיין געשריבענע מגילות האט מען נישט געפונען.

אין די ניי אנדעקטע מערה 53 ב', זעהט מען קלאר אז דאס איז אין פארגאנגענהייט שוין באזוכט געווארן און געפלונדערט געווארן. פון די זאכן וואס מען האט געפונען איז אן אויל לאמפ ביים אריינגאנג צו די מערה וואס איז ענליך צו די וואס מען האט געפונען אין די קומראן היילן. אינווייניג איז געווען א בראנזע קוך-טאָפ, און א גרויסע הויפן פון צובראכענע כלים, ווי קליינע פלעשער, כוסות און קוך-טעפ. אויך האט מען געפונען געוועבטע סחורות, געפלאכטענע שטריק און בענדלעך ענליך צו דאס פון מערה 12,

אין מערה 53 ג', האט מען געפונען א פראגמאנט פון א קרוגל אין וואס מ'פלעגט האלטן מגילות, וואס ווייזט אויף די מעגליכקייט אז עס האבן זיך געפונען דא פון די זעלטענע היסטארישע מגילות.

די יעצטיגע אנדעקטע מערות 53 ב' און 53 ג', האלט מען אינמיטן אויספארשן. ארכעאלאגען האפן צו געפינען מגילות גראבענדיג טיפער אין די היילן דארט וואו די בעדואינער האבן האפענטליך נאכנישט באזוכט.

אוועטאר
בענקעל
שר שלשת אלפים
תגובות: 3185
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 25, 2015 11:30 am

מערת אבה הכהן בירושלים

תגובהדורך בענקעל » דינסטאג דעצמבער 04, 2018 11:13 am

1024px--_כניסה_למערת_אבה_Abba_burial.jpg
1024px--_כניסה_למערת_אבה_Abba_burial.jpg (202.81 KiB) געזעהן 1914 מאל

אוועטאר
בענקעל
שר שלשת אלפים
תגובות: 3185
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 25, 2015 11:30 am

תגובהדורך בענקעל » דינסטאג דעצמבער 04, 2018 11:32 am

אין די הויף פון די הויז פון משפחת 'דילהרוזה' אין ירושלים צווישן רחוב ששת הימים און רחוב מדבר סיני, איז געפונען געווארן אין אנהייב תשל"א א טיפע הייל מיט צוויי צימערן, א קליין עפענונג צוטיילט צווישן זיי. אינעם ערשטן צימער האט מען געפונען א גלוסקמה דעקארירט מיט בלומען מיט מענטשליכע ביינער. די ביינער זענען געווארן אונטערזוכט און באשטימט אז עס קומט פון א מענטש וואס האט געהאט זיין קאפ אפגעהאקט. אינעם צווייטן צימער האט מען געפונען א טאוול אין די גרויסקייט פון 25 ביי 33 אינטשעס מיט אן איינקריצונג אין כתב עברי עתיק:

אנה אבה בר כהנא א
לעז בר אהרן רבה אנ
ה אבה מעניה מרד
פה די יליד בירושלם
וגלא לבבל ואסק למתת
י בר יהוד וקברתה במ
ערתה דזבנת בגטה


"‬אני אבה בן הכהן אלעזר בן אהרון הגדול, ‪‬אני אבה המעונה הנרדף שנולד בירושלים ‬וגלה‬ לבבל והעלה את מתתיהו בן יהודה וקברתיו במערה שקניתי בשטר".

די טאוול האט מען ארויסגענומען פונעם הייל און געפינט זיך אינעם 'מוזיאן ישראל אין ירושלים.
. .jpg
חדר מערה פנימית
. .jpg (9.62 KiB) געזעהן 1902 מאל
עטליכע יאר דערנאך האט דער אייגנעטומער פונעם הויף באמערקט נאך א הייל מיט א גלוסקמה מיט ביינער, אונטער וואו די טאוול איז געווען.

די השערה איז אז א מאן 'אבה כהן' האט געברענגט די ביינער פון מתתיהו בן יהודה קיין ירושלים און אים באגראבן אין די הייל וואס ער האט געקויפט מיט א שטר, אויסקריצענדיג די ווערטער אויפן טאוול און זיך אנגעגרייט זיין קבורה דערנעבן אינעם צווייטן צימער.
, .jpg
_גלוסקמה מתתיהו אנטיגנוס
, .jpg (13.13 KiB) געזעהן 1902 מאל
שפעטער ווען אבה כהן איז געשטארבן האט מען איהם באגראבן אינעם צווייטן צימער.

עס איז געשאצט אז די ביינער זענען פון 'מתתיהו אנטיגונוס השני בן יהודה' דער לעצטער מלך חשמונאי, וואס איז געווארן געפאנגען אויפן באפעל פון מרקוס אנטוניוס קיין אנטיוכיה, וואו ער האט אויפן פארלאנג פון הורדוס איהם ערמארדערט דורך אפהאקן זיין קאפ ל"ע.(יסופון קדמוניות היהודים).

אין תש"נ האט אתרא קדישא אין ירושלים צוריקגעלייגט די ביינער אין די הייל און פאמיליע 'דילהרוזה' האט דאס א נאמען געגעבן 'מערת אבה'.
צוגעלייגטע
Maarat_abo.png
הכותבת
Maarat_abo.png (127.19 KiB) געזעהן 1902 מאל

נא_שכל
שר ארבעת האלפים
תגובות: 4959
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 14, 2008 10:44 pm
לאקאציע: עולם הדמיון

תגובהדורך נא_שכל » דינסטאג דעצמבער 04, 2018 2:55 pm

יישר כח, זייער אינטערסאנט!
"ואומר לאשר יבוא מכתבי לחזות, אכול את המגילה הזאת. כי מהאוכל יצא מאכל, ושכל יצא משכל ..." (ר' ברכיה בן נטרונאי הנקדן, בהקדמת ספרו 'משלי שועלים').

אוועטאר
צוקער וואסער
שר חמישים ומאתים
תגובות: 414
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוגוסט 01, 2018 10:23 pm

תגובהדורך צוקער וואסער » דינסטאג דעצמבער 04, 2018 4:48 pm

נא_שכל האט געשריבן:יישר כח, זייער אינטערסאנט!

נו גוט נו שוין
שר האלף
תגובות: 1351
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 07, 2018 12:33 pm

תגובהדורך נו גוט נו שוין » דינסטאג דעצמבער 04, 2018 10:27 pm

@בענקל כ'האב זייער הנאה צו ליינען דיינע געפינסן, יישר כח
. . . . . . .

אוועטאר
בענקעל
שר שלשת אלפים
תגובות: 3185
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 25, 2015 11:30 am

קלאודיא אסטר, שבויה מירושלים עיה"ק.

תגובהדורך בענקעל » פרייטאג פאברואר 01, 2019 12:00 am

אין די מיטעלע אכצנטע יארהונדערט (תקכ"א), איז באקאנט געווארן איבער א 'גראבשטיין' אין די נאפאלי ארכעאלאגיע מוזיאום (Museo Archeologico Nazionale di Napoli), וואס קומט ווארשיינלעך פון א קבר אין דרום איטאליע וואס האט אויף זיך אן אינטערעסאנטע אויפשריפט אין די לאטיינישע שפראך. אין תשנ"ט האט מען דאס אנגעהויבן צו ארויסליינען מיט עטליכע ווערסיעס וואס האבן נאכגעפאלגט מיט קליינע ענדערונגען.

די נאפאלי מוזיאום האט לעצטנס געבארגט די שטיין פאר א נייע געעפנטע מוזיאום, "די נאציאנאלע מוזיאום פון איטאליענע יודישקייט און די שואה", וואס האט זיך געעפנט א יאהר צוריק אין א שטאט 'פעררארא' אין צפון איטאליע וואו די שטיין געפינט זיך היינט אויף אויסשטעלונג. די געביידע פון די מוזיאום איז געווען א קאנצענטראציע לאגער ביי די צווייטע וועלט קריג.

דאס איז וואס איז איינגעקריצט אויף די שטיין.

[Cl]audia Aster
[Hi]erosolymitana
[ca]ptiva. curam egit
[Ti(berius)] Claudius Aug(usti) libertus
[Pro]culus. rogo vos fac-
[ite] per legim ne quis
[mi]hi titulum deiciat cu-
[ra]m agatis. vixit annis
XXV.


"קלאודיא אסטר, שבויה מירושלים. את המצבה הקים העבד הקיסרי המשוחרר, 'טיבריוס קלאודיוס פראוקולוס'. אני מבקש מכם, לדאוג באמצעות החוק, איש לא יפגע בהכתובת שלי. היא חיה 25 שנים ".

מציבת קלאודיא אסתר שבויה מירושלים עיהק .jpg
מציבת קלאודיא אסתר שבויה מירושלים עיהק .jpg (34.83 KiB) געזעהן 1445 מאל


די שטיין איז אנגעבליך געקומען פון א קבר אינמיטן וועג צווישן 'נאפאלי' און 'פוטאולי'. די פלאץ האט זיך דאן געפונען אין די פוטאולי יוריסדיקציע אונטער די הערשאפט פון אספסיאנוס קיסר. עס געפינט זיך נעבן די היסטארישע קאלאסיאום וואס איז געבויט געווארן דורך צענדליגע טויזנטע אסירי ציון וואס זענען פארקויפט געווארן אלס קנעכט קיין רוים ביים חורבן בית שני.

אין איינפאך פארצייכנט די שטיין א באגרעבעניש ארט פון א פרוי 'קלאודיא אסטר', א געפאנגענע פון ירושלים וואס האט געלעבט פינעף און צוואנציג יאהר. א באפרייטע קנעכט פונעם קיסר 'טיבריוס קלאודיוס פראוקולוס', האט געשטעלט די שטיין און בעהט מען זאל אכטונג געבן דערויף.

ארכיאלאגישע עקספערטן דאטירן דעם שטיין דורך אירע לאטיינישע בוכשטאבן צו די ערשטע יאהר-הונדערט וואס איז ארום די צייט פונעם צווייטן חורבן בית המקדש ווען מען האט דאן גענומען אידן אין געפענגעניש קיין רוים וואו מען האט זיי פארקויפט פאר קנעכט, ווי עס ווערט דערציילט דורך יסופון אין מלחמת היהודים:

"את ההמון הרב, על נשיהם וטפם, מכרו לעבדות, אך כל עבד נמכר במחיר נמוך ביותר, שכן הנמכרים היו מרובים והקונים מעטים".

פון דעם ווייזט אויס איז די פרוי 'קלאודיא' געווען א געפאנגענער פון ירושלים ביים חורבן בית שני.

'טיבריוס קלאודיוס פראוקולוס' וואס האט געשטעלט די שטיין, איז מעגליך געווען איהר 'הער' פון וואו זי האט באקומען איהר נאמען קלאודיא. די מנהג ביי די רוימער איז געווען אז ווען מען האט באפרייט א קנעכט אדער דינסט, איז מען גערופן געווארן מיט די נאמען פונעם הער. אזוי ווי 'יוסף בן מתיתיהו' איז באפרייט געווארן דורך טיטוס פלאביוס, האט באקומען דעם נאמען, "יוספוס טיטוס פלאביוס".

איהר נאמען 'אסטר' - Aster, מיינט אין לאטיין א 'בלום' און אין גריכיש א 'שטערן'. אדער איז דאס געווען איהר אידישע נאמען 'אסתר', ווי מען האט איהר גרופן אין ירושלים. די נאמען אסתר איז נישט באקאנט דורכאויס די תקופה.

דער הער פון 'קלאודיא אסתר', 'טיבריוס קלאודיוס' איז אויך געווען א באפרייטע קנעכט פונעם קיסר, ווי עס שטייט אויף די שטיין. ער איז מעגליך געווען א קנעכט פון 'נירון קיסר', דער וואס איז ערשט געקומען אייננעמען ירושלים עיה"ק, פון וואו ער האט באקומען די נאמען נאכן באפרייט ווערן. די פולע נאמען פון נירון קיסר איז געווען 'טיבריוס קלאודיוס נירון קיסר'.

עס איז באקאנט פון רוימישע ליטעראטור אז נירון קיסר האט פיל פארגרינגערט די געזעצן איבער קנעכטשאפט. ער האט אויך באפרייט אסאך קנעכט און אלע האבן דערנאך געטראגן דעם נאמען 'קלאודיוס'. דאס העלפט צו און ערמעגליכט צו טראכטן אז די צוויי האבן געלעבט אין די צייטן פון דעם חורבן בית שני.

מען געפינט נישט אז א הער זאל לייגן א מציבה אויף די קבר פון א קנעכט. קלאודיא אסתר איז מעגליך אפגעקויפט געווארן פון ירושלים אלס פיצל קינד און האט ווייזט אויס געווען עפעס גאר ספעציעל פאר טיבירוס קלאודיוס. עס איז מעגליך אז טיבריוס קלאודיוס האט באפרייט קלאודיא אסתר כדי צו קענען חתונה מיט איהר ווי עס איז דאן געווען אן אפטע ערשיינונג.

אין די פערטע יאהר למספרם, איז ארויס א געזעץ אז מען טאר נישט באפרייען א קנעכט וואס איז יונגער פון דרייסיג יאהר, נאר אז מען האט גלייך חתונה מיט איהר. קלאודיא אסתר איז געווען פינעף און צוואנציג יאהר אלט ווען זי איז געשטארבן און איהר מאן האט געלייגט די מציבה אויף איהר קבר.

עס איז דא א מעגליכקייט אז 'טיבריוס קלאודיוס' איז גאר געווען א איד וואס האט שוין געוואוינט אין איטאליע בעפאר דעם גרויסן חורבן און אלס א באפרייטער קנעכט פונעם קיסר, האט ער אויסגעלייזט 'קלאודיא אסתר' ווען זי איז אנגעקומען קיין איטאליע אלס א פארטריבענע פון די חורבות ירושלים און זיך אפגעגעבן מיט איר, ביזן איהר באערדיגען ווען זי איז נעבעך אוועק אין אזא יונגען עלטער פון פינעף און צוואנציג יאהר און האט געזארגט אויף ווייטער, אז איר רוה ארט זאל נישט געשטערט ווערן.

אזוי ווי די ארכיוון פון בבתא בת שמעון קען די געשיכטע פון 'קלאודיא אסתר' ווערן צוגעלייגט צו די איינצלנע היסטארישע געשיכטע'ס איבער אידן וואס האבן געלעבט אין די צייטן ארום דעם לעצטן חורבן וואס מיר געפינען און לערנען איבער זיי פון אלטע ארכיוון און מאנומענטן.

אוועטאר
ירום הודו
שר חמישים ומאתים
תגובות: 297
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוקטובער 18, 2018 8:28 pm

תגובהדורך ירום הודו » פרייטאג פאברואר 01, 2019 2:06 am

בענקעל האט געשריבן:
אדער איז דאס געווען איהר אידישע נאמען 'אסתר', ווי מען האט איהר גרופן אין ירושלים. די נאמען אסתר איז נישט באקאנט דורכאויס די תקופה.


שקויעך! העכסט אינטרעסאנט, שיין צונומען.
מאן יימר אבער אז די נאמען אסתר איז נישט געווען מצוי יענע תקופה? אסתר המלכה איז דאך שוין געוועזן 430 יאר פריער! בכלל איז שווער צו זאגן אויף נעמען אז ס'איז נישט געווען באקאנט אין א געוויסע תקופה משום לא ראינו אינו ראיה.
ברוך שחלק מחכמתו ליראיו

אוועטאר
בענקעל
שר שלשת אלפים
תגובות: 3185
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 25, 2015 11:30 am

תגובהדורך בענקעל » זונטאג פאברואר 03, 2019 1:22 pm

ירום הודו האט געשריבן:מאן יימר אבער אז די נאמען אסתר איז נישט געווען מצוי יענע תקופה? אסתר המלכה איז דאך שוין געוועזן 430 יאר פריער! בכלל איז שווער צו זאגן אויף נעמען אז ס'איז נישט געווען באקאנט אין א געוויסע תקופה משום לא ראינו אינו ראיה.

ריכטיג. דאס איז קלאר אזוי אז ווייל מען ווייסט נישט דערפון מיינט טאקע נישט אז מען האט נישט א נאמען געגעבן 'אסתר'. אגב 430 יאהר איז גאר א לאנגע צייט. מיר קוקן אפשר אן יארן פון א זיבן-אכט הונדערט יאהר, פון א צוויי טויזנט יאר פריער ווי א קורצע צייט, אבער אין מציאות איז עס א זייער א לאנגע דורכגאנג פון עטליכע דורות און וועלטליכע טוישונגען.

וואס עס מיינט איז, מיר געפינען נישט אז מען האט זיך דאן באנוצט מיט די נאמען אסתר, סיי אין נ"ך און סיי אין קריצונגען און דאקומענטן וואס מען האט דערווייל געפונען. וויבאלד עס איז נישט קלאר ווי אזוי צו אפליינען די נאמען ASTER, לייגט מען ארויס אלע מעגליכקייטן. עס איז טאקע זייער מעגליך אז אלס א געפאנגענע פון ירושלים האט זי געהייסן אסתר. אויב איז דאס אזוי, איז זי די צווייטע אסתר וואס איז באקאנט נאך אסתר המלכה.

מען קען דאס באשרייבן זייער דראמאטיש אזוי ווי איינער האט דאס טאקע באשריבן זיך וועלענדיג געקליבענע מעגליכקייטן אלס פאקטן פאר א דראמאטישע געשיכטע.
"צווישן די צענדליגע טויזנטע פארטריבענע ביים גרויסן חורבן פונעם צווייטן בית המקדש, איז געווען א קליין מיידל אין ירושלים מיט די נאמען אסתר וואס איז געפאנגען געווארן קיין רוים וואו מען האט איהר געשטעלט צו פארקויפן אין מארק פאר א דינסט... א איד אין רוים טיבריוס קלאודיאוס וואס איז נישט לאנג צוריק באפרייט געווארן פון דינען אלס קנעכט ביים קיסר האט איהר אפגעקויפט שטארק אויסגעדארט און אויסגעהונגערט... שפעטער האט ער מיט איהר חתונה געהאט... זי פלעגט נאַכט נאך נאַכט קלאגן אויף איהר פארגאנגענהייט... איהר פאמיליע... זי דערמאנט זיך די שיינקייט פון ירושלים... די ביהמ"ק מיט די כהנים... די שלש רגלים... די באלאגערונג... די נצחונות אויפן מויער... די צרות פון די בריונים... די הונגער... פיל האבן יענע צייטן פארלוירן זייער קינדער ביים געבורט און אסתר זייענדיג אין א שוואכן צושטאנד פון די פילע פיין אין די יונגע יארן האט נישט דערלעבט צו זעהן איהר ערשטע קינד. אין יונגען עלטער פון פינעף און צוואנציג יאהר איז אוועק..." וכו וכו.

עס מאכט א גוטע געשיכטע פאר א בוך אבער אין ווירקלעכקייט האט דאס נישט קיין מקור.

פארשטייסט?
שר חמישים
תגובות: 62
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מאי 28, 2015 2:15 am
לאקאציע: אין מח

תגובהדורך פארשטייסט? » זונטאג פאברואר 03, 2019 4:56 pm

א דאנק @בענקעל, מיר באלעקן זיך כסדר מיט דיינע ארטיקלען.

שואלכענין
שר האלף
תגובות: 1094
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 13, 2012 2:04 pm

תגובהדורך שואלכענין » זונטאג פאברואר 03, 2019 5:18 pm

א הארציגן דאנק, זייער אינטערעסאנט.

אויב שוין יא, אפשר ברענגסטו אלעס וואס מען האט פון אנטיקן וכדומה איבער אסתר המלכה, אחשורוש, וכל הנזכרים במגילת אסתר, איז שייך?

אוועטאר
בענקעל
שר שלשת אלפים
תגובות: 3185
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 25, 2015 11:30 am

תגובהדורך בענקעל » מאנטאג פאברואר 04, 2019 12:14 pm

שואלכענין האט געשריבן:אויב שוין יא, אפשר ברענגסטו אלעס וואס מען האט פון אנטיקן וכדומה איבער אסתר המלכה, אחשורוש, וכל הנזכרים במגילת אסתר, איז שייך?

עס איז דא אזויפיל. בעיקר אין השוואת פון די פערסישע היסטאריע צו מגילת אסתר ווי נעמען און שטעט וואס איז העכסט אינטערעסאנט. אבער אין ארכעאלאגיע איז דא שטיינער מיט ווענט און סקולפטאר'ן אויף וואס מ'זאגט פארשידנס און לוינט נישט צו באמוטשען די לייענער.

צום ביישפיל. דאס איז א מאסיווע פאדאמענט אין שושן אויף וואס מ'זאגט אז דאס איז די פאלאץ פון אחשוורוש.
25448.jpg
25448.jpg (97.68 KiB) געזעהן 1060 מאל


און דאס איז וויאזוי עס האט אויסגעזען.
Palace drawing.jpg
Palace drawing.jpg (90.82 KiB) געזעהן 1060 מאל


און דאס איז א פונקטליכע מאפע פונעם פאלאץ.
מפת העיר שושן .jpg
מפת העיר שושן .jpg (171.91 KiB) געזעהן 1060 מאל



ירום הודו האט געשריבן:מאן יימר אבער אז די נאמען אסתר איז נישט געווען מצוי יענע תקופה? אסתר המלכה איז דאך שוין געוועזן 430 יאר פריער

צו בעסער באגרונדן די השערה אז מ'רעדט דא פון איינעם מיט די אידישע נאמען אסתר, איז דא א ראיה פון מדרש.

אין ילקוט שמעוני אויף אסתר שטייט: "רבי נחמיה אומר הדסה שמה, ולמה נקרא שמה אסתר שהיו עובדי אלילים קורין אותה "כוכב" הנוגה על שם אסתהר."

אזוי ווי עס איז די אפטייטש פון ASTER אין די גריכישע שפראך ווי אויבן דערמאנט און אזוי אויך אין 'פארסיש'.

אוועטאר
יוראפ
שר עשרת אלפים
תגובות: 17330
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוקטובער 18, 2011 12:16 pm
לאקאציע: על אדמת נכר

תגובהדורך יוראפ » מאנטאג פאברואר 04, 2019 1:35 pm

שכחייך בענקעל (זיכער א רעביש בענקעל...) מען לייענט מיט דארשט

Gevald Geshrigen
שר האלפיים
תגובות: 2860
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג דעצמבער 29, 2011 10:41 pm

תגובהדורך Gevald Geshrigen » מאנטאג פאברואר 04, 2019 8:12 pm

בענקעל האט געשריבן:
שואלכענין האט געשריבן:אויב שוין יא, אפשר ברענגסטו אלעס וואס מען האט פון אנטיקן וכדומה איבער אסתר המלכה, אחשורוש, וכל הנזכרים במגילת אסתר, איז שייך?

עס איז דא אזויפיל. בעיקר אין השוואת פון די פערסישע היסטאריע צו מגילת אסתר ווי נעמען און שטעט וואס איז העכסט אינטערעסאנט. אבער אין ארכעאלאגיע איז דא שטיינער מיט ווענט און סקולפטאר'ן אויף וואס מ'זאגט פארשידנס און לוינט נישט צו באמוטשען די לייענער.

צום ביישפיל. דאס איז א מאסיווע פאדאמענט אין שושן אויף וואס מ'זאגט אז דאס איז די פאלאץ פון אחשוורוש.
25448.jpg


און דאס איז וויאזוי עס האט אויסגעזען.
Palace drawing.jpg


און דאס איז א פונקטליכע מאפע פונעם פאלאץ.
מפת העיר שושן .jpg



ירום הודו האט געשריבן:מאן יימר אבער אז די נאמען אסתר איז נישט געווען מצוי יענע תקופה? אסתר המלכה איז דאך שוין געוועזן 430 יאר פריער

צו בעסער באגרונדן די השערה אז מ'רעדט דא פון איינעם מיט די אידישע נאמען אסתר, איז דא א ראיה פון מדרש.

אין ילקוט שמעוני אויף אסתר שטייט: "רבי נחמיה אומר הדסה שמה, ולמה נקרא שמה אסתר שהיו עובדי אלילים קורין אותה "כוכב" הנוגה על שם אסתהר."

אזוי ווי עס איז די אפטייטש פון ASTER אין די גריכישע שפראך ווי אויבן דערמאנט און אזוי אויך אין 'פארסיש'.


עס איז דא א ביכל פון איינעם יהודה לאנדי פון בני ברק מיטן נאמען ויהי בימי אימפרי׳ הפרסית וואס באשרייבט שושן וכו׳ מיט אסאך גאנץ אינטערסאנטע פרטים. אויב געדעק איך גוט איד דא דארט אינעם ביכל דער בילד פונעם פונדאמענט מיט נאך פרטים

read at your own risk

SPUSMN
שר עשרת אלפים
תגובות: 12854
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יוני 06, 2011 11:01 am
לאקאציע: בתוך עמי אנכי ישבת

תגובהדורך SPUSMN » דינסטאג פאברואר 05, 2019 12:20 pm

זייער שיין בענקעל און א יישר כח, אבער א פאר הערות.

דאס וואס זיי זאגען אז "ארכיאלאגישע עקספערטן דאטירן דעם שטיין דורך אירע לאטיינישע בוכשטאבן צו די ערשטע יאהר-הונדערט", איז ריכטיג אז ארכיאלאגישע עקספערטן האבען עס דאטירט; אבער עס איז נישט דא קיין שום באוווייז פונעם עצם כתב צו עס איז הונדרעט יאר שפעטער אדער פריער; די Palaeography (וואס מיינעט דער שריפט דער כתב) האט זיך נישט געטוישט גארנישט פאר הונדערטער יארען ווי מען זעהט אויף די רוימישע מטבעות און אויך אויף אנדערע שטיינער (ווי דיפלאמעס פון רוימישע סאלדאטען וואס עס איז דא א סאך דערפון).

זיי האבען נישט קיין שום עקזפערטיז צו זאגען אויף דער כתב אז עס מוז זיין פון די ערשטע יאהר-הונדערט. דער נאמען טיבעריוס קלאדיוס, דאס באלאנגט טאקע יא צום ערשטע יאהר-הונדערט. זיי זענען עקספערטען אין ארכילאגיע (און דא אויך קען מען אריין גיין אין וואס פינקטליך זיי זענען עקספערטען); אבער זיי זענען נישט עקספערטען איבער וואס פינקטלעך זיי טרעפען (און מען קען דעבאטירען אויב זיי זענען עקספערטען ממש אין היסטאריע). עס איז א פאקט אז כמעט אלע ארכילאגען האבען נישט קיין גוטע ידועה אין מטבעות (און טייל האבען קיין שום ידועה אין דעם); אבער פארקערט, רוב מומחים אויף מטבעות האבען יא א גוטע ידועה איבער ארכילאגיע, כאטש די ארכילאגען רעכענען זיך נישט מיט זיי און האלטען זיי א מייל ווייט.

דאס איז דער סיבה פארווואס איך רוף זיך כמעט קיינמאל נישט אן; ווייל למשל ביי די בקע האבען זיי געמאכט א גרויסען טימעל ווען עס איז נישט אזא גרויסע גדולה ווי מען מיינט דער געפינס; מיר האבען שוין געהאלטען אין דער האנט עטליכע בקע משקלות מיט די שריפט "בקע" אויף דעם, און דער טומל איז איבערגעטריבען. אבער אויב זאל איך יעדעס מאל קרומען מיט דער נאז אויף די ארכילאגען, וועט מען מיינען אז איך קום סתם קריטיקירען. דער עצם בקע איז זייער א עקסייטינג זאך צו זעהן און האלטען, אבער דער געפינס איז נישט א נייער.

איר גייט וויטער אן ווייל איר טוהט א גוטע סערוויס צו אינפארמירען די נייע געפינסען וואס קומען אויף; אבער עס מוז געזאגט ווערען אז א סאך פון די נייע געפינסען קען מען א סאך שענערס קויפען פאר רעלעטיוולי קליין געלט און עס איז דא לרחצה פון די זאכען.

דא האביך איין הערה. אויף די מטבעות פון קלאדיעס שטייט "TICLAUDIUS" וואס איז צוויי נעמען און א ספעיס אינדערמיט, די ערשטע איז טבריוס אבער קומט כמעט קיינמאל נישט ארויס געשריבען נאר מען איז יוצא מיט די ערשטע צוויי אותיות; און די צווייטע נאמען איז על פי רוב יא ארויס געשריבען קלאדיוס ווי דא.

אויף די מטבעות נאך דער נאמען שטייט AUG וואס איז קורץ פאר AUGUSTUS און מיינט קיסר. דערובער זעהט מיר אויס אז מען רעדט דא פון קלאדיוס קיסר אליין (וואס האט געהייסען טיבריוס קלאדיוס) און נישט פון א מענטש וואס האט געהייסען קלאודיוס וואס דער קיסר האט אים באפרייט. אפשר שטייט דא גאר אז דער קיסר האט איר באפרייט.

וועט מען דאך פרעגען ווי קומט א שבויה פאר דער חורבן? איז דעס טאקע א גוטע קשיא וואס דארף א תירוץ; אבער אינטרעסאנט אז עס זענען דא ענליכע מטבעות צו דיJudaea Capta מטבעות פון אספסינוס וטיטוס הרשע, און זיי זענען נאך פון וויטעליוס קיסר (איינער פון די פיר קעניגען וואס האבען געקעניגט
אין דער יאר פונען חורבן (זיי זענען Nero, Galba, Vitellius, Vespasian).

אויף די וויטעליוס וויקטארי (נצחון) מטבעות איז דא דער ווארט וויקטארי און אויך א שבויה.

קען גאר זיין אז אין די לעצטע 40 פאר דער חורבן, און ממש די לעצטע יארען פאר די חורבן, אפילו פאר נירון קיסר בימי קלאוידיוס קיסר, איז שוין געווען אזוי ביטער אז עס זענען געווען עטליכע אידישע קנעכט אין רוים.
עת לחשות ועת לדבר - קהלת ג ז

גאפל
שר חמש מאות
תגובות: 880
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג מארטש 14, 2016 9:52 pm

תגובהדורך גאפל » דינסטאג פאברואר 05, 2019 6:50 pm

טערקיי - א תנ"ך פון 1200 יאר צוריק, איז נארוואס געטראפן געווארן דורך די פאליציי ביי אן אקציע פון די פאליס צו ארעסטירן געוויסע פארשוינען וואס האבן פארקויפט בלעטער דערפון.
IMG_20190205_095307_629.jpg
IMG_20190205_095307_629.jpg (88.53 KiB) געזעהן 787 מאל


צוריק צו “אידישע און וועלטליכע נייעס”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך דא: בארג, בלעקבארד, יישר כח, מה ידידות און 40 געסט