אידישע וועלט פארומס

פריילאך,
איך האב ח"ו ניש געמיינט אנציגרייפען ווילימסבורג. עס איז א עיר ועם בישראל , אין עס דארף נישט מיינע לויב ווערטר.
איך האב נאר ארויסגעברענגעט וואס "איך" וואלט געוואלט אין א שטעטעל -אין מיר פערזענדליך געפעלט מער די מאנסי אדער בארא פארק טייפ.
דערפאר איז "מיר" וויכטיג צי וויסען וואס די פלענער זענען..
צים ביישפיל; איך טראג ניש, אבער איך וויל וווינען אין א שטאט ווי מען "מעג" .. ווי מ'לאזט יעדעם טין כמנהגו.
---
וויכי האקט אריין אז ער פילט נישט אנגעגרייפט - זעסטי?

מיטוואך שמיני אווענט
האלאו עווריבאדי ווי אר העיר אגעין טונייט ענד וועלקאם בעק טו דע פראגראם איי עם יור האוסט חיים פרנס, היער איז וואטס העפענינג.

דער פסח איז אדורך בדיצות, מיט אלע מינע מצות, יעדע אידישע באגריף איז לעצטנס זייער אויפגעפיקט, די רבנים האבן אלעס מיט חכמה ארויפגערוקט, דער ציבור רעדט נאר פון גוטע זאכן, די בחורים האבן געלערנט אין די שולן ממש א ברכה צו מאכן, מה נשתנה האט זיך געהערט פון אלע הייזער, און ווי זיס איז צו הערן די קליינע עס זאגן מיט זייערע גרייזער, דרשות און שיערים אין אלע שולן, אויפגעארבעט פון יונגעלייט מיט הייליגע געפילן, די וואסער שעפן, מצות באקן, הגדה זאגן, אפיקומן גנב'ענען, לייענען נאר א האלבע קרישמע, לאזן אפן די טיר, און אלעס ארום געט אונז דעם געפיל אז הקב"ה איז מיט אונז מיר דארפן זיך נאר אנכאפן אין איהם.

א שטיקל באגריף ווי אזוי פסח איז אין וויליאמסבורג, אין די קליינע דירות, איז נישט מיין חידוש צו רעדן פון, ווייל לב יודע מרת נפשו, {און אין ענגליש: Mrs. נפשו}.

אבער פון די צווייטע זייט, אהה יידיש נחת....

פולע גאסן מיט אידן שפאצירן חול המועד, מיט קינדערלעך זייט ביי זייט, מיט סינגל קערידזשעס "און" מיט דאבל קערידזשעס, עס דערמאנט מיך פונעם ווערטל וואס די בדחנים זאגן אפט וזה לשונם:
א באס אין ירושלים שטעלט זיך אפ ביי זיין סטאפ, און עס שפאנצירט ארויף א איד מיט א 7 קינדער און האלט אויף די ליין ווי לאנג די גרויסע שלעפן ארויף די ווידערשפעניגע קליינע, דער דרייווער אין זיין גרויס רוגזה (און קנאה) אויף די חרדים רופט זיך הויעך אן:
דו האסט נישט געקענט לאזן האלב דערפון אינדערהיים?
ענטפערט דער אידל אזוי שטילערהייט מיט אזא איידל שמייכל: נו, אזוי האב איך דאך טאקע געטאן...

וויליאמסבורג וויליאמסבורג, וועלן מיר דיר טאקע קענען איבער לאזן?
מיר ווילן דיר טאקע נישט איבערלאזן, מיר מוזן גיין מאכן א שוועסטער שטאט. בעזרת השם.
ס'וועט עניוועי נישט זיין נאך א וויליאמסבורג אבער השתדלות וועל מיר טון. וויט יו אין מיינד....

(און במאמר המוסגר לאמיר אייך נאר פרעגן, האט איר שוין אנגעמערקט אזא זאך, אז איר זאלט געדענקען יעדע קאר וואס פארט ארויף בעדפארד עוועניו?
אייער ענטפער איז, אוודאי נישט, אפילו בשעת'ן פארן האב איך נישט געקוקט,
אבער פארוואס געדענקען די פרויען יא פונקטליך ווער עס האט אונז אלס באגעגענט און וועלכע קערידזש יענער האט, [נישט ווייל איך דארף עס כ'האב נאר פשוט באמערקט]. און וויפיל מעטשינג קליידער יענעם'ס קינדער טראגן [נישט ווייל איך בין ג'עלוס נאר ווייל כ'האב הנאה יענער ערלויבט זיך]. און נאך אפילו פון וועלכען סעיל אדער דעפארטמענט סטאר עס קומט [נישט ווייל איך בין אזוי אריינגעטון, עה סאיז אפילו נישט איך, נאר פונקט ווייס איך], און ווען זיי קומען אהיים געדענקען זיי אלעס?)

דאס הייסט אהאבאת חבירים, יעדער איז אריינגעטון אין צווייטנס מצב. ב"ה פאר דעם. אבער דאס איז נאר אגב'דיג, ס'איז נישט ממש אזוי געפערליך, א נייע שטאט קען פונקט אזוי אויסזעהן, נעבעך).

און יעצט צו תכלית,
א דאנק פאר רעיא הימנא פארן אויפברענגען א נושא וואס אסאך טראכטן דערפון, טייל אזוי ווי דיר, און דו ביזט מודה אז טייל דווקא פארקערט, די ענטפער איז: מ'קאן נישט ווייסן.

ווען די ליסטע וועט ארויסקומען וועט יעדער מחליט זיין ביי זיך, צו ער פלאנט צו בלייבן דערינען צו נישט.
און איין טאג וועט די ליסטע ארויסקומען, פארשטייט זיך נאר ווען עס וועט זיין געזונט פארן פראדזשעקט נישט ווען עס קען אונטערהאקן.

הגם איך האלט באמת נישט אז וויליאמסבורג אדער בארא פארק ווייסט וואס פאר א חינוך זיי פראדוצירן בדווקא איינער אנדערש פון צווייטן, ס'איז פשוט אנדערש אויסגעשטעלט אויף צענדליגער כללים און פרטי פרטים, קען מען דען וויסן פאראויס? מ'דארף א געוואלדיגע סייעתא דשמיא, נאר וואס דען, יעדער טייטשט דאס אפ אנדערש פאר זיך, און אויב למשל, אויב דו וואוינסט יעצט אין וומס"ב און דו וועסט מופן קיין ב.פ. צוליב די סבה וואס דו שטעלסט זיך פאר, מיין איך אז דוו וועסט עס דארט נישט קיינמאל טרעפן. [אוי, אנטשולדיגט, איר זענט מיר מוחל?].

פארוואס? ווייל אין בארא פארק איז דא פונקט אזוינע חסידישע אידן, גוטע און להבדיל טראבל מעיקער'ס, [איך מיין באמת קיינעם און גארנישט עטס זענטס מיין עדות] און אין וויליאמסבורג איז דא פונקט אזוינע באלעבית'ישע אזוי צו זאגן,
[און איך גלייב נישט אז דו זוכסט מאדערן, וואס אין וומ"ב איז טאקע שווער, ווייל ווען זייערע קליינע דארפן גיין אין חדר נעמט מען זיי אין ערגעץ נישט אן, ווייל אלע חדרים האבן ב"ה פרומע גיידליינס.]

ס'ווערט געברענגט פון בעל התניא אז וועו א איד בויעט א הויז זאל ער זאגן: די הויז איז באשטימט צו לערנען דאוונען און טון מצוות "און זיין פרייליך" ווייל אין די תורה ומצוות קען נאך דער יצה"ר אריינשטעלן א פינגער און א האנט, אבער ווי מען איז בשמחה האט ער נישט וואס צו זוכן.

נו לאמיר האפן אויפן בעסטען, און העכסטנס בלייבט מען אינדערהיים אין וויליאמסבורג . ערגער פון יעצט וועט דאך נישט ווערן.

פאר פסח האב איך געשריבן:

אין די קומענדיגע ארטיקל וועט מען רעדן איבער די נושאים:
1. פארוואס גייט מען נישט צו קיין רבנים און קהלות?
2. פארוואס אדווערטייזט איר אזוי פאני?
3. פארוואס טארגעטן מיר נישט די פרויען?

און יעצט צו די 3 קושיות.

פארוואס מיר גייען נישט צו די רבנים זיי זאלן צוגעבן צו די זאך?

טרוקענער ענטפער: ווייל זיי קענען באמת גארנישט טון. פינטל.
און אין א איידעלער'ן לשון: עס איז נאך צו פרי פאר זיי.
טראכט אריין באמת, פארוואס דארף איך א רב? ער זאל אויפשטעלן/בעקן די מוסדות מיט געלט? זיי קענען זיך דאס נישט אונטער נעמען אפילו זיי ווילן. אייזענבערג זאגט דאך דאס צו צו בויען אליין נאך פאר מען מופט אפילו אריין, און צו פרעזערווירן דעם חינוך? נו אוודאי וועט מען פרעגן רבנים ווען מען וועט האבן א שאלה, אבער דער אלגעמיינער טאג טעליך לעבן וועט זיין געפירט פון אינעווייניג, אויב איינער וויל דווקא א סאטמערע חדר? נו א חדר וואס הייסט א סאטמערע חדר, קענען שוין היינט אסאך מענטשן אליין אנפירן, ווענדט זיך ווער עס וועט זיין דער מנהל, קומט אויס אז מען דארף ענדערש זעהן ווער עס מופט ארויס, נישט וועלכער רבי בלייבט וואוינען אינדערהיים.

אסאך פרעגן פארוואס מען מאכט נישט א "וועד הדירות"?
יעדער איז מודה אז מען ערווארט פון א קהלה זאל עפעס טון, זיי זאלן שטארקן זייערע מענטשן צו גיין.
די אויבערשטע שורה איז אויך די קשיא און אויך דער תירוץ. מיר ווארטן נאך אלץ, זיי האבן אבער גארנישט געטון. די אלע קהלות האבן אייגענע דאגות דא אין שטאט אליין. די מענטשן וואס ארבייטן אין קהל זענען עפ"י רוב וואלונטירן און בעלי בתים פון אייגענע ביזנעסער. א שטעטל איז צו א גרויסער אונטערנעמוג פאר זיי, און והא ראי', אז אפילו זיי ליידן אויך דערפון ווען זיי מאכן חתונה די אייגענע קינדער האבן זיי זיך נאך קיינמאל נישט אין דעם אריין געטון.
און אסאך מאל ווען עס איז דא צופיל פארשידענארטיגע ראשי קהלות ווערט עס א געשעפט פון מי קודם, מען קען נישט גענוג צופרידן שטעלן יעדן איינעם זיך צו פאראייניגן, און גיין פאראויס,
גערעכט, דאס איז נויטיג צו האלפן מיט געלט און מוסדות און יונגעלייט, אבער דא קומט איינער און זאגט : אני ולא קהילות אני ולא השליח אני ולא אינטערעסן, אני הוא ולא אחר, איך מיין מיך, מיין געלט, און מיין מצוה.,
חזקת הבתים האט סאך א בעסערע עצה, ווען די זאך וועט שטיין, בתוקפו וגבורתו, וועט מען קומען צו די דיינים/רבנים: הא לחמא, דא האסטו ברויט, עניא, ענטפער, דארפסט? השתא הכא, אין וומ"ס אדער וואו, לשנה הבאה ווי ווילסטו זיין?
מיר ווייסן אלע וואס דער תירוץ איז.

וואס מיינסטו גייט געשען [לויט ווי כלל ישרא האט באוויזן בעבר]? די ראשי הקהלה וועלן נעמען כאפן דירות, און נאכדעם רייך ווערן פון די אינגעלייט, אדער ווערן צדיקים פארן צושטעלן ביליג, נו, אויב אייזענבערג קען באשטיין אריינצולייגן דאס געלט וואס שטערט דיך, האלט נאר אפן דיין אויגן אז ווען דו עפעל פאלט כאפ דו אויך. (קענסט דאך די מעשה )
יעצט איינמאל די ראשי הקהלה האבן דארט געלט, וועלן זיי שוין צוהעלפן צום ביהמ"ד און חדר פון אט די חסידות.
אויב די טאטעס וועלן נישט כאפן אזוי ווי איך חלום, וועט דאך זיין מער צוגעגנליך פאר אונז מענטשן, ווייל דער דעוועלאפער וועט אונז די איזובי הקיר זייער שטארק דארפן, נו וואס איז שלעכט?

לאמיך אויפברענגען נאך איין נקודה, וואס שמועסנדיג חוה"מ האבן מיר מענטשן געשטעלט די שאלה, איך האב נישט א אמת'ע תירוץ, איך קען נאר פארשטיין א סברה דערין.
פארוואס מופט קיינער נישט קיין מאנסי אדער קרית יואל?
אמת איין שטעטל איז דא, דאס איז קרית יואל דארט איז אוועילעבל אסאך דירות צו וואוינען, אבער דאך נישט פאר יעדן, נאר פאר א סאטמארער. אלע מוסדות אין שטאט שטימען מיט סאטמאר, אזוי צו אזוי.

אדרבה פרעג א דרויסנדיגע קהלה צו זיי האלטן ביין גיין אין די מאסן קיין קרית יואל,
אפגערעדט פון א קהלה וואס איז אנגעבינדן אין ציונות, פארשטייט יעדער אז דאס טאר נישט צוזאמען גיין. אבער נעם באבוב, פאפא, קאשוי, ראחמיסטריווקא, יעדער וועט דיר אפזאגן, ווייל קרית יואל האט זיך זייער אייגענארטיג אויסגעשטעלט, דאס איז נאר א ישועה פאר סאטמארע חסידים.

און ווייל מענטשן האבן ליב צו זיין ווי אזוי זיי זענען, ווילן זיי נישט אריינגיין אין א פלאץ וואס ער וועט דארפן אדער איינעם בויען אדער איינעם צוברעכן. זיי קענען באשטיין נאר צו זיין בויער'ס, אדער דאס אויך נישט. און דערפאר וועט א וויליאמסבורגער קוקן מער צו חזקת הבתים [און נאך אלעם איז עס נאר א סברה שניתן ליפרך]. און ווער עס האלט עס יא אויס, האט טאקע שוין געמופט און על אפינו ועל חמתינו האט שטארק הנאה! ווי מען קען זיך נאכפרעגן.

און בנוגע מאנסי, איז טאקע זייער גוט פאר רענטערס, ווייל זיי קאמפעירן די פרייזן צו וויליאמסבורג, אבער צו קויפן איז שווער דארט אויך.

צד השוה שבהן, אז דו אפשענס זענען גוט פאר יעצט. און נאר אביסל. מיר טרייען למעשה אויפצוקומען מיט א לאנג טוירם הילף, און דערפאר זענען מיר געקראכן אזש ביז צו די האזלעך אין מאונטענס.

ווייל פרובירען זאל איינער צו בויען רייכע דירות מיט הויכע פרייזן קומט מארגן איינער און בויעט פאר ביליג, קען די דירות קאנקורענץ נישט צו ווייט ארויפגיין, נאר אויב מיר בהמות [איים-סארי] וועלן עס מיט די הענט ארויפ שטופן, כדרכינו בקרש!

חוץ מזה שרייט אייזענבערג אז ער האט דארט נאך א מקום פון נאך א טויזענט דירות, וואס טאמער גייט איינער ארויף שרויפן די פרייזן בויעט ער גלייך זיינס און שטויסט עהם אראפ [איר האט שוין געזען אזא משוגענער? ער מיינט אמת'דיג דעם עולם, איין מזל מזל ער איז נישט אינגאנצן היימיש, מ'וואלמיר שוין לאנג אויפגעגסן אזא איינעם. שוין.]

און די צווייטע שאלה פארוואס מיר אדווערטייזן אזוי אום צוגעפאסט?

פשוט, א שאד די געלט.

חזקת הבתים גייט דאך אויף די מהלך אז מען גייט פארקויפן פארן עולם דירות ווען עס איז שוין פארטיג, נו וואס דארף איך אדווערטייזן חלומות, אזוי גייט עס אויסקוקן אין בערך 3 [זאל אפילו זיין 4] יאר ארום:
אונזערע דירות זענען אונזערע בעסטע אדווערטייזמענט.
אדרבה גלייבט אונז נישט איבערצייגט אייך אליין.
סיאונג איז בעליווינג.
דע ברעיקטרו אוו די מילעניום.
דירה נאה מרחבת דעתו של אדם עדדדדדד לוואודריזש, 109 ראק היל וכו'.

און דו פיניש צו די איבריגע.

און דאס איז די ענטפער אויך אויף שאלה 3, פארוואס מיר טארגעטן נישט די פרויען, ווייל מיר פארשטייען זיי עכט פארוואס זיי ווילן נישט גיין, טא פארוואס דארפן מיר זיי מצער זיין די קומענדיגע דריי יאר און אנמאכן שלום בית פראבלעמען, לאמיר זיי ווייזן אין די קאנטרי פון וואס מען רעדט, זאלן זיי זאגן פאר די מענער איך וויל, און די מענער וועלן שפילן: אה, נע, איך וויל דיר נישט אוועקנעמען פון דיין מאמע, (ווי אזוי האט זיך א איד אויסגעדריקט: איך קען נישט אוועקמופן פון דא דו ווייסט וועמען איך האב דא? כ'האב דא מיין מאמע מיין שוויגער און מיין ווייב'ס אלע פרענדס.. ווי קען איך זיי אלע איבערלאזן).

און ווען די פרוי וועט אנהייבן, WOW הענטשי האט ארויס געמופט, פשי זיי וואוינען אין א מענשן, רעכי האט מיר געזאגט אז איר טאטע איז געקומען צו איר אויף גאנץ פסח און זי האט פלאץ פאר די גאנצע מישפחתע. וועט דער יונגערמאן קוקן שטרענג: איך קוק נישט אויף קיינעם, מען טאר נישט מקנא זיין, דו ווייסט...

די געטרייע אשת חיל וועט דאן אנהייבן פון א אנדערע ענגעל: דו ווייסט איך זעה די פרעשור פון די רענט עסט דיך אויף, ס'איז נישט נארמאל, ווער זאגט מען מוז וואוינען אין וויליאמסבורג, (Ouch, דער יונגערמאן האט זיך געגעבן א ציפ צו זעהן אויב ער חלום'ט), און בכלל, אז די לענדלארדס קענען זיין אזוי שלעכט טאר מען זיי נישט פיטערן, און נאכמער, איך וויל זיי נישט וויי טון אז זיי בעטן מיר נאר 2500, און היינט קענען זיי שוין באקומען 2650.

דער יונגערמאן וועט זאגן: שוין מאמי, איך וועל טראכטן, אייביג ווען דו רעדסט זאגסטו מיט טעם, איך הייב שוין אן קלערן אפשר טאקע, ווייסט וואס? עס איז דא דארט א האטעל פאר שבתים, צו ווייזן דאס פלאץ, ווילסט זיך ארויסכאפן? ס'קומט דיר א וואקעישאן.
מאמי: נונו, די וואך? איי עם אלל רעדי.

אוי, כ'האב נישט געטארט, די ארטיקל איז פון א אנדערע בוך וואס הייסט "חזקת הבתים-פרידאם הענדבוק" דאס וועט געגעבן ווערן פאר יעדן וואס געט א דאון פעימענט "אליין".

ר' חיים (פרנס?), דו ווערסט בעסער פון מינוט צו מינוט... אין איין תגובה אריינפלעכטן אינפארמאציע, השקפה, שלום בית, יומער, מליצות, וכו' וכו', כ'מיין מ'נעם מיר דיך שוין אויף פאר "מגיד" אינעם נייעם שטעטל...

לכבוד ר' חיים.
שמעתי אז איינער איז געווען אין אפיס פון טאון און יענער האט איהם אנגעוויזן אז מען האט נאך היפש ווייטע וועג צו גיין‬,
‫דו האסט עפעס א אהנונג דערפון?‬

במשך מיין דריי-וואכיגע כמו-וואקאציע איז מיר מערערע מאל שוין אויסגעקומען צו הערן נאכריכטן איבער דעם העכסט געלונגענעם אשכול איבער חזקת הבתים פראיעקט, ובעיקר איר געראטענער שרייבער און אנדרייער, ידידי עוז כמר חיים פרנס ני"ו, העוסק בצרכי צבור באמונה יומם ולילה כניכר בין כותלי תגובותיו.

ועכשיו ביותר, איך האב יעצט דורכגעליינט די לעצטע פאר בלאט פונעם אשכול, והאמת ניתן ליאמר אז איך האב נישט אזוי פיין ארויסגעהאט דעם נאבעלן אינגערמאן וואס פארשטעקט זיך אונטער דעם "חיים של פרנסה" ניק. א חלק עולם האט שוין אנגעמערקט ברבים ווי תוכן'דיג זיינע תגובות זענען, מלאים זיו ומפיקים נוגה בכל המקצועות, אי בעית אימא תורה ואי בעית אימא עבודה, אי בעית אימא אידיש ואי בעית אימא אינגליש. דער איז דאך א כרכא דכולא ביה (א שטאט! נישט קיין שטעטל...), לאמיר אים טאקע אנווינטשן הצלחה בכל אשר יפנה.

אגב, לייג מיר אוועק א דירה אין צענטער פון קרעטשמע עוועניו.

א גרויסע דאנק ר' חיים פאר די אניפארמעישען. אין אויך פארען אדרעסירען מיין פראגע.
איר שרייבט אז מען קען נאכנישט וויסען אזא זאך וויאזוי די שטעטעל גייט זיך אויסשטעלען. די פראגע וואס איך האב אבער איז, אז, עס קיקט אויס אז אייער "ציל" איז צי מאכען א שטעטעל אזוי ווי ווילימסבורג - איך וויל וויסען צי עס איז טאקע אזוי,.
אויך האט איר דערמאנט אז עס זענען אריינגעקימען 130 אפליקעישענס פין ווילימסבורג. וויפיל זענען אריינגעקימען פין בארא פארק? פין מאנסי?

איר זענט ניש זיכער וואס איך מיין מיט דעם אז איך וואלט נישט געגאנגען אין דעי שטעטעל אויב עס איז ווי וומ"ס. איר שרייבעט:

פארוואס? ווייל אין בארא פארק איז דא פונקט אזוינע חסידישע אידן, גוטע און להבדיל טראבל מעיקער'ס, [איך מיין באמת קיינעם און גארנישט עטס זענטס מיין עדות] און אין וויליאמסבורג איז דא פונקט אזוינע באלעבית'ישע אזוי צו זאגן,
[און איך גלייב נישט אז דו זוכסט מאדערן, וואס אין וומ"ב איז טאקע שווער, ווייל ווען זייערע קליינע דארפן גיין אין חדר נעמט מען זיי אין ערגעץ נישט אן, ווייל אלע חדרים האבן גיידליינס.]

איך האב שוין פריר געשריבען וואס איך מיין. די פוינט איז נשט מאדערען אדער באלבתיש , איך וואלט געגאנגען אין א שטאט ווי מען לאזט יעדעם טין ווי זיין רצון איז. ווי יענער מעג מאכען א "פרעס טראק", אין ווי יענער מעג מאכען א ערוב אין טראגען אין די ערוב, ווי יענער מעג עפענען א "גל פז", בקיציר, ווי מ'לאזט יענעם לעבען.

יא, שתי תשובות בדבר צו די פראגע פון leiby,
נומער איינזע, עס ווענדט זיך פון ווען יענער רעדט צו פון 6 חדשים צוריק, ווען דער Finding statment איז נאכנישט געווען, אדער פון ממש לעצטענס.
און צווייע, אז אויב די שטאט זאגט נישט אז עס איז קאמפליט שקר ואין לו רגלים בכלל, מיינט אז זיי זענען מודה אז עפעס טוט זיך יא דא, נו , אויב גייט דאס געדויערן לענגער קען מען זיך נישט העלפן, מען קען זיך נאר טרייסטן אז א לאנגער וועג איז פארט א וועג.

לאמיר האפן אויפן בעסטן און זיך רישן אויפן....

אגב, מען רעדט דא לכתחילה פון אין דריי יאר ארום, און ווער ווייסט בדיעבד ווי לאנג עס וועט נעמען,

דאס מיינט אונז צו זאגן אז אויב קומט עפעס ארויף אינצווישן טאר מען דאס נישט אוועקלאזן נאר אייביג באטראכטן יעדע זאך ערענסט.

סקען זיין א מזל אז דער פראיעקט הייסט "חזקת הבתים", ווייל אזוי איז עס נישט אנגעוויזן אין קיין שטאט, טאמער וועט עקסיט 109 נישט דורכגיין, זאל די אזוי געווארענע עסקנים און מוטיגקייט וואס עס הערשט לעת עתה ביי די חזקת הבתים אפיסעס ממשיך זיין אויף א צווייטע פראיעקט, וחפץ ה' בידינו יצליחו.

לכבוד הרב קרעמער שליט"א

עס איז מיר געווען א כבוד דיינע רייד.
איך נעם אן דיין ברכה אויף הצלחה ווי א באפעל נישט ווי א פארשלאג, ביי מיר אין אפיס האבן אלע קיבארד קנעפלעך גע'ענטפערט א הילכיגן אמן.

בנוגע די דירה אויף קרעטשמע ענוועניו קען מען רעדן, די שאלה איז נאר אין וועלכע שטאט.

לכבוד רעיא מהימנא,
ס'איז מיר א וואונדער אויף אייך פארוואס דו רעדסט מיט אזא פרעשור.

איינס ביי איינס.

דו ווייסט אז אין יעדע פריוואטע שטעטל איז דא אן עירוב, איך זעה נישט פאר סזאל זיין אזוי גרויס אז מען זאל נישט קענען אכטונג געבן אויפן עירוב, ממילא קען מען זאגן אז די טעמים פונען וויליאמסבורגער עירוב איז נישט שייך במציאות סיי ווי אנדערש, טא אויב ווילסטו דווקא קענען ארויסגיין שבת שרייב דיך איין אין חזקת הבתים, ס'וועט מסתמא דארט זיין א עירוב.

דאס וואס דו נוצט א פרעס טראק אלס משל איז מיר א פליאה, איך וועל נישט רעדן פונעם עצם נושא ווייל איך ווייס נישט. סזעהט אויס וואו דו ווילסט א הפקרות ממש? וואס איז שלעכט מיט מאנסי ווי דער זינגער הידוע לש.... און ער האט א שול וואו מען דאווענט און ער געט אויס זיינע אטענשאן פראבלעמען, און ער איז נישט צופרידן ביז ער האט ארויסגעגעבן א הגדה,

איך האף אז איך האב דיר פשוט נישט פארשטאנען.

איך וואלט געהאלטן אז אויב דו ביסט א מענטש וואלסטו רעספעקטירט וויליאמסבורג פארן זיין אזוי ווי זיי זענען, און בארא פארק פארן זיין אזוי ווי זיי זענען, און מאנסי פאר זיך, סיי ווי איז שוין היינט יעדער אזוי ווי זיין טאטע, נישטא קיין רעפארמער באוועגונג, השכלה, וכו', יעדער קווינסער איד איז ערענסט א איד לויט וויפיל ער האט נעבעך נאר געזען ביי זיינע עלטערן. דאס מיינט נישט אז איך מעג יעצט ווערן זיין בעסטער פריינד, אבער איך פארלאנג נישט פון איהם צו ווערן פרום ווי איך, איך בין נאר פארנומען זיך ארום נעמען מיט אזא מין מויער צו בלייבן אזא איד ווי מיין טאטע איז, און דו ווי דיין טאטע איז, אויב ביזטו א סאטמער למשל וועסטו צום סוף עניוועי אנקומען נאר קיין מאנרא נישט קיין חילוק וועלכע זייט, נו איז דאך דער חשבון קלאר, איך דארף לעבן אזא מין לעבן וואס עס לעבט א איד וואס ווערט בא'ערדיגט אין מאנרא.
נו וואס דריקט דיר מיין פריינד?

דו ווייסט וועם מען קען פרעשורן? ווער עס לאזט זיך. פארוואס באגראבט מען א טויטן? אויך ווייל ער לאזט זיך. און א לעבעדיגער וואס מען באגראבט און ער לאזט זיך, מיינט דאס אז ער איז שוין לאנג טויט.

לאמיר פרובירן דיר אפצושטעלן דיין לופט, וועסטו זיך אויסרייסן און אנטלויפן, דאס האט מען שוין געהערט, אז נישט אין יעדע פלאץ קען איך אויספירן וואס איך וויל, און לעבנדיג אין א וועלט וואס איז עניוועי א וועלט אפילו איך וויל נישט מוזטו באקוקען יעדע פלאץ וואס איז אין עקזיסטענץ, און מאך דיר אפ וואס דו ווילסט,
בסך הכל איז דא ווי צו וואוינען פריי, נאר אנטשולדיגט, איך האב גרויס רחמנות אויף דיר, דו לעבסט אין א פרעשור וואס דו מיינסט אז עס איז א פרעשור, נעם אלעס אן מיט א שמייכל, וועט די גאנצע וועלט מיטלאכן מיט דיר. פרוביר.
אויסער אויב איך האב דיר ווייטער נישט פארשטאנען.

איך מיין אז מען קען עפענען א סעפעראטן אשכול איבער דעם נושא

וויי איז מיר, אז דער חשיבער ר' חיים האט מיר נישט פארשטאנען... אויף אזא סיליק האב איך מיר נישט געראכטען...
אין טאקע ניין ניין. איר האט מיר ניש פארשטאנען.
נאכאמאל - איך האב גראדע שוין פריר דעמאנט איז איך "טראג נישט" אין די שטאטישע עירוב. וואס מיר באדערט אין וואס איך וויל נישט אין די שטאט ווי איך וואין -איז אז מען זאל רודפען אנדערע אידען פארען טין ווי זייער הארץ באגערט. איך האף אז אייער ציגאנג צי דעם שטעטעל איז נישט אז א "פרעס טראק" איז "א הפקרות ממש"..
לגבי מיר פערזענדליך: איך פאר מיר וואלט קיינמאל ניש געקויפט עסען פין א טראק על השוק, אבער נאכאמאל -אז יענער וויל מאכען פרנסה דארעך דעם - לאז! פייניג נישט!
וועגען דעם זינגער... כ'האלט נישט אז ס'איז גערעכט אזוי ברבים חוזק צי מאכען פין עם, אבער צים ענין: איך האלט "בכלל נישט" פין זיין מהלך, איך בין קעגען זיין געזינגעכץ, אבער! לאז עם לעבען! (איך האב געקויפט זיין הגדה פאר א מתנה פאר מיין ארבעטער א בחור, וואס איז זיין פען...)
אין יא... אז ער וויל קימען וואינען אין "חזקת הבתים" זאל מען עם אויך ניש ארויסווארפען..
איך האף אז איר פארשטייט וואס איך מיין...

איך זיך בכלל נישט צו מאכען פרעשור, ניש פאר מיר און נישט פאר דיר,, צווישען די אלע וואס שרייבען דא (חוץ די - פארשטייצעך) קיקט אויס אז איך בין די איינציגסטע וואס האט שוין אינוועסטעד געלט אין דעם (130$), אין דערפאר וויל זיך מיר וויסען צי איך זאל לאזען דאס געלט אין דעם געשעפט צי נישט.
ניין, 130 איז נישט קיין סך געלט, אבער דאך -סאיז דאך מיין געלט, אין איך וויל וויסען צי די פראדזשעקט איז בכלל פאר מיר געאייגענט.

ענד עגען, שרייב נישט אזוי שארף - איי קענט טעיק דע היט...

שקויעך חיים שקויעך.
די וואך שבת ביי ראש חודש בענטשן ווען מ'וועט זאגן חיים של פרנסה וועלן אלע אין מיין שול הערן הויך שרייען "אמיייין"

רעיא מהימנא אוי וויי, ביזט מיר מוחל?

חס ושלום, איך וויל נאך לעבן גוט מיט דיר, ווער ווייסט צו דו וועסט נישט זיין מיין שכן, אבער עס איז אזוי ווי מיר האבן שוין געשמועסט, מ'קאן נישט ווייסן, ווען מען פרובירט עפעס צו מאכן האט מען אינזין די בעסטע וואס קען נאר זיין, קיינער ווייסט נישט וואס קען געשען, דער בעסטער מענטש קען ווערן דער ערגסטער, און דו קענסט נאך ווערן קעגן א פרעס טראק.

לאמיר לאזן די זאך גיין ווי אזוי דער פון אויבן פירט עס.
בנוגע דיין געלט לאמיר דיר זאגן מיין אפיניען און דו טוה ווי אזוי דיינע געפילען דיקטירן דיר.

אויב איז די פראיעקט מצליח, וועט דער פרייז זיין ווערט אסאך מער ווי מען געט יעצט, וועסטו קענען פליפען דיין "וואוטשער" פאר איינעם וואס וועט וועלן באקומען די אמאליגע ביליגע פרייז.

און טאמער ח"ו חס ושלום נישט, זאגט ער דאך צו אז ער געט דיר דאס צוריק, שוין דאס ווענדט זיך אין דיין טראסט אין איהם.

איך האב ניש די חוצפה צי זאגען אז איך בין די רמוחל... די דארפסט דען אז איך זאל דיר מוחל זיין?...
כ'האב פשוט געוואלט אז עס זאל נישט ווערען צי היציג דא, אין גיין פערזענדליך.
עניוועי. כ'הער וואס איר זאגט. עלמער מיזען ווארטען צי זען וואס וועט זיך אויסקאכען,.

קרעמער האט געשריבן: ובעיקר איר געראטענער שרייבער און אנדרייער, ידידי עוז כמר חיים פרנס ני"ו, העוסק בצרכי צבור באמונה יומם ולילה כניכר בין כותלי תגובותיו.

ועכשיו ביותר, איך האב יעצט דורכגעליינט די לעצטע פאר בלאט פונעם אשכול, והאמת ניתן ליאמר אז איך האב יא פיין ארויסגעהאט דעם נאבעלן אינגערמאן וואס פארשטעקט זיך אונטער דעם "חיים של פרנסה" ניק. א חלק עולם האט שוין אנגעמערקט ברבים ווי תוכן'דיג זיינע תגובות זענען, מלאים זיו ומפיקים נוגה בכל המקצועות, אי בעית אימא תורה ואי בעית אימא עבודה, אי בעית אימא אידיש ואי בעית אימא אינגליש. דער איז דאך א כרכא דכולא ביה (א שטאט! נישט קיין שטעטל...), לאמיר אים טאקע אנווינטשן הצלחה בכל אשר יפנה.

-

רעיא מהימנא האט געשריבן:וויי איז מיר, אז דער חשיבער ר' חיים האט מיר נישט פארשטאנען... אויף אזא סיליק האב איך מיר נישט געראכטען...

ענד עגען, שרייב נישט אזוי שארף - איי קענט טעיק דע היט...

חיים של פרנסה האט געשריבן:רעיא מהימנא אוי וויי, ביזט מיר מוחל?

ר' רעיא, זאלסט וויסן די ביסט נאר געווען א שליח צוצוקומען צו דעם:

חיים של פרנסה האט געשריבן:
איך מיין אז מען קען עפענען א סעפעראטן אשכול איבער דעם נושא

די מיינסט? איך ווייס אז די ווייסט...
ס'איז אלעס דא געווען באשערט, אז די זאלסט קענען ארויסגעבן וואס די האסט אין דיר,
מיר וועלן זיך נישט דערקוויקן דיך צו זעהן נאר ביי די נושא, שכוח פאר'ן געבן ביז אהער, און מיר קוקען ארויס אויף ווייטער... האסט דאך שוין אנגעהויבן, גיי ווייטער אינעם נייעם אשכול...

און דער אייבירשטער זאל העלפן זאלסט טאקע מצליח זיין און אלע דיינע ווערק.

מען הערט יעדן טאג אידן מופן אויף מאנסי, גראדע יעצט האב איך געהערט א יונגערמאן וואס דער לענדלארד האט איהם אנגעהויבן דערקוטשען, אן צוויי ברירות האט ער געמופט אויף מאנסי, ער זאגט אז עס איז דא אזוי פיל נייע עולים אז די מוסדות ווי מען וויל אריינשיקן זענען פול!
מען מוז זוכן אלטערנאטיווע מוסדות.
די פרייזען לויפן ווי פאלגענד:
מיין חבר (1) האט געפונען אין חודש אדר א 4 בעדרום דירה, און זיין קאך און דיינינג רום זענען נישט ווי מיינע צימערלעך, פאר 1800$
מיין אנדערע חבר (2) האט זיין לענדלארד נאך אסאך יארן איהם מוטשענען, אהים לעצטענס געזאגט: אויף שבועות מוזטו זיין אינדרויסן!, און ער גייט זיין אינדרויסן, אין מאנסי, א ברייטע 3 בעדרום דירה פאר 1450.
מיין דריטער חבר (3) האט געפונען א דירה פון 5 בעדרום'ס פלאס א פלעי רום, א דיינינג רום אזוי גרויס ווי א זאל, 3 טוילעטס, א קאך מיט א פארטש, נאך א פארטשל אין די מעסטער בעד. דזשעקוזי און נאך פאר 2500.
נו וואס הערט זיך עפעס נייעס?

ר' חיים פרנס איך האף אז דארט וועט מעו נישט צאלן $1800.00 אדער $2400.00

אוודאי נישט, אט דאס מיין איך ארויס צוברענגען, צוויי נקודות
איינס, עס איז נישטא קיין דירות און דערוילעם לויפט אויף אלע 4 צו באקומען עפעס,
צווייטס, אפילו דארט, איז דער מצב נאר גוט ווייל מען מעסט דאס מיט ווילי אבער טראכט אריין א מענטש וואס מאכט 1000 $ א וואך דארף אוועקגעבן צוויי וואכן געהאלט פאר זיין (לענדלאר'ס) הויז, און וויפיל אירע מאכן נאר 700 דאלער א וואך שיין גערעדט?
א רחמנות אויף אונז.
נאר, כאטש באקומט מען עפעס, האסט הרחבה אין די הויז, און אין דיין קאפ.
און מען קען זיך נישט פארהוילן פון דעם, אז פרייזן גייען טאקע לויט די פארלאנג און ווערט, אבער דאך הייבן זיך זיך די הוצאות פראצענטואל מער ווי די הכנסות, אפילו די וועידזשעס זענען היינט מער ווי אמאל,
אבער ווען מען קומט אהיים און מען זעהט די נערוועזקייט און אום פרעפעראציע פון די בני משפחה, מיידלעך האבן נישט ווי צו סטאדיען, אינגלעך ווי צו לערנען, טאטעס ווי צו פארהערן, (און א קלאזעט אין ווי צו האלטן זייערע קאמפ....... קאמפאט'ס). און מען באטראכט זיך דאס איז שוין נאך באצאלן אזויפיל, ווערט מען מוראדיג צוקלאפט טראכטטנדיג וואס פארא פאאאאל מען איז אפילו נאך אפריל 1

חיים, איך האב נישט קרעמער'ס פענע דיך מספיד צו זיין, אבער פון יעדע תגובה עקסטער וואס דו שרייבסט גיסצעך שמאלץ אפילו סישוין נאך אפריל 1... כ'מיין נאך פסח.

איך טראכט אזוי ליינענדיג דיינע לעצטע פאר תגובות, אפשר וואלט כדאי געווען די זאכן צו שרייבן אין א קונטרס און ארומשיקן פאר די פרויען... איך ווייס אז עטס זענטס נאכנישט אין די סטעידזש צו קאנווינסן די פרויען, און צו ספענדן געלט בכלל, אבער איך מיין אז מ'זאלעס יא טוהן.

מ'דארף שיינערהייט ארויסברענגען פאר די פרויען אז א גרויס חלק פון די פראבלעמען אינדערהיים קומט פשוט ווייל ס'פעהלט הרחבת הדעת... אפילו זיי ווייסן פון די פראבלעמען, און אפילו זיי ווייסן אז זייער דירה איז ענג, האבן זיי אבער נישט קיין רואיגע פלאץ וואו זיי זאלן זיך קענען אראפזעצן רואיג, און צוזאמשטעלן דעם פאזל.

אין די לאנג ראן וועלן זיי זיין א שטארקע פעקטער אין דעם פראיעקט, און מיט אזא קונטרס וועט די זאך זיין גרינגער.

נאך איין זאך, אפשר קענסטו אראפגעבן אין "קורצן" וואס די פלענער דערווייל זענען, "למשל" וואו איז די פלאץ, ווען די פלאן איז אז מ'זאל זיין פארטיג, וויפיהל דירות גייען זיין, וויפיל סייזעס, פרייז, א.א.וו.

איך האלט אז די דעטאלן - דזשאבס, מארטגעדזשעס, בתי מדרשים, טראנפארטעישן, וכד' - זענען זייער וויכטיג, אבער קודם וואלטעך געוואלט וויסן קלאר די בעיסיק'ס, און דערנאך קענען גיין צו דיטעיל'ס.

קוקט אויס די האסט נאכנישט באזיכט דא,
http://www.deerros.com
דארט גלייב איך העסטו טרעפן א תירוץ אויף דיינע קשיות.

ר' חיים של פרנסה. אייערע ווערטער זענען זאפטיג אזאנס און אזאלעכעס...

אגב, אז מ'רעדט פון מאנסי האב איך א קרוב משפחה וועלכער האט דארט א זיבן רומיגע דירה פאר 1500. די פרייזן טראסקענען דארט. אבער דא איז די קשיא, ס'מופן טאקע ארויס דארט איינצעלנע, פארוואס מופט מען נישט אהין? ווייל ווי איר זאגט דער וויליאמסבורגער עולם זוכט נישט עפעס אנדערש... נו, איז צו וואס קלערט איר אז קיין 109 וועט מען ענדערש פארן?

היי ר' שמערי בערי.
חן המקום על יושבי'.
מאנסי האט שוין א בילד, אזוי איז א "מאנסי'ער" (גראדע א שאלה: ווי אזוי? עפעס א חילוק פון אונז? בכלל נישט) און א וויליאמסבורגער מיינט אז ער איז א הויכגעשעצטער וויליאמסבורגער, איין מזל, הקב"ה האט דאס געמאכט ווייל שטעל זיך פאר מען מופט יעדן מאנטיג און דאנערש. פון האצע צו פלאצע און צוריק, אבער אזוי אז מען וואוינט ביינאזאם ווערט א בילד פון ישוב, דער ישוב איז אזוי און דער אזוי.
אין די נייע שטעטל טראכט יעדער אז עס וועט זיין ווי וויליאמסבורג, דערפאר האט ער עס ענדערש ליב ווי מאנסי וואס האט היינט שוין א אנדערע בילד, ער מיינט ער גייט מיטברעגען זיין חן פון דערהיים, הלוואי זאל זיין אזוי, אבער ביז א צען יאר מיין איך וועט עס שוין האבן א אייגן בילד, איך בין מסופק ווי אזוי עס וועט זיך אויסשטעלן למעשה.
אז דער אויבערשטער וויל א נייע וויליאמסבורג וועט זיין,
און אפשר וויל ער א נייע מין שטאט?
40 טעג פאר מיר זענען געבוירן האט מען שוין דאס באשטימט.

ר' שמערי איר ווייסט ווי פאני עס איז?
רוב פרויען וואס זענען קעגן מאנסי, זענען נאך קיינמאל נישט דארט געווען,
רוב וואס האבן מסכים געווען צו מופן האבן דארט שוויגער עלטערן האבן זיי געזען אז מען בייסט נישט דארט, נאר פארקערט דו ביזט א פאאאל פארן וואוינען ערגעץ אנדערש (פארשטייט זיך ווען עס איז ערגעץ אנדערש אזא עת צרה).
קומט אויס אז פרויען זאגן זאכן און החלטות ווי גרויסע מענטשן, אבער עס איז נאר באטראכט געווארן ווי מיט אויגן פון א קליין קינד.
די עצה צו דעם איז ווי וויכי האט געשריבן.
מיר וועלן נאך צוריקומען דערצו ווייל מיר האבו א לענגערע אפהאנדלונג דערויף.
גוט שבת.

חיים, מיין בקשה איז נאך גילטיג, איך זיץ נישט ביי א קאמפיוטער, איך בין נאר אויף בלעקבערי, סאו פליז שרייב בקיצור "דא" די דיטעיל'ס.

דירות סייז: 3000 סקווער פיס, אין א הויז פון 3 שטאק.
1000 אין בעיסמענט, מקען האבו א רויע אדער א פינישד, חילוק אין פרייז.
1000 ערשטע פלאר ד.מ. האללוועי, דיינינג רום, קאך, פלעי רום (פסח קלאזעט), און פארטש, איין ביהכ"ס.
1000 צווייטע פלאר, 4 בעדרום'ס, לאנדרי רום, צוויי ביהכ"ס.
די דירה שטייט 30 פיס אריין פון ראוד, געהעריגע סיידוואלק, עקסטערע אריינגאנג צו יעדע דירה, פריוואט אפגעטיילטע בעקיארד.
עס איז דא נאך אפשענס, קוק אין סייט, ווי טרוקן עס איז, איז עס די טרוקענע פאקטן.

גראדע רעדט מען יעצט מיט איהם און עס ליגן אויפן טיש פלענער ווי פאלגענד...
א דירה פון 1132 פער שטאק, א סטייל ווי סקווערע דירות.
א מהלך פון פלעט'ס, 16-1800 סקווער פיס, אבער איינער וועט וואוינען אויבן איינער אונטן, און עס וועט קאסטן ביליגער. (דאס וועט זיין די מערסטע צוגעפאסט צו יונגע מופער'ס).

נו וויכי, עס שמעקט גוט הא ?
מיר אויך .
גראדע איז דיין תגובה דא ברבים אויף א פריוואטע אימעיל דער עולם ווייסט נישט אויף וואס דו האסט געשריבן... נא פראבלעם.

אוי כהאב פארגעסן די פרייז,
אה ווייסט פארוואס? Its too low to mention
ווי אזוי געפעלט דיר דאס אלעס פאר $220,000.00, מען קען רעדן פון א דאון פעימענט?