אידישע וועלט פארומס

farshlufen האט געשריבן:דערווייל האב מיר געלאזט דעם דעקל מיטן בילד ר' ליפא מאנן אויף די פאליצע אין געוועלב.

farshlufen האט געשריבן:דערווייל האב מיר געלאזט דעם דעקל מיטן בילד ר' ליפא מאנן אויף די פאליצע אין געוועלב.

יוםטובערליך האט געשריבן:בס"ד,

דעם חודש האב איך זייער געוואלט קויפן "אוצרות" צו ליינען וועגן ר' ליפא ז"ל.

אבער וועגן צוויי סיבות האב איך עס געלאזט אויפ'ן פאליצע אין געוועלב,

1) "תורה וועלט שטורעמט אקעגן..." הגה"ק מראדזימין? שוין פארגעסן די נאמען. בקיצור, א סאטמארער אויסגאבע, אדער סיי וועלכע אויסגאבע עס זאל נישט זיין, וואס מיינט אז זיין סיבה צו עקזיסטירן איז יעדע וואך ארויסגריבלען פון הונדערט יאר צוריק נאך א מחלוקת און נאך א מחלוקת, איז ביי מיר כעפרא דארעא. האסט שוין טאקע נישט וואס צו שרייבן יעדן חודש נאר עפעס א פרישע מחלוקת, א פרישע מלחמה, איבערקייען נאכאמאל און נאכאמאל ווייל אפשר האט די יונגווארג נאך נישט גענוג באקאנטשאפט איבער יעדע איינציגע מחלוקת און מחלוקה'לע פון די לעצטע פינעף הונדערט יאר. און נאך די לשון, "תורה וועלט שטורעמט קעגן הגה"ק..."..... כ'מיין, אביסל דרך ארץ, ניין?

2) די שוידערליכע פרייז.

שטעלט אייך פאר גאלדן פלאו זאל צעטיילן די מילך, צוריק צום אלטן, 32 אונס פאפיר באטלעך, פאר די זעלבע פרייז ווי די יעצטיגע 64 אונסעס. און הערשט דעמאלט זאל עס אויך האבן א זויערן טעם.

פארוואס האט מען געדאפלט די פרייז, צו צוועלף דאלאר, צו נעמען די אלטע אוצרות כמות שהוא, מיט די פוסטע איבערגעקייטע מחלוקת פון יעדן ווינקל אוגנארן און גאליציע און בעלארוס, און צעטיילן אין צוויי, איין האלב פאר זעקס דאלאר, ווי פריער, און די אנדערע האלב אויך פאר זעקס דאלאר...

און מען וואונדערט זיך...!

יוםטובערליך האט געשריבן:
1) "תורה וועלט שטורעמט אקעגן..." הגה"ק מראדזימין? שוין פארגעסן די נאמען. בקיצור, א סאטמארער אויסגאבע, אדער סיי וועלכע אויסגאבע עס זאל נישט זיין, וואס מיינט אז זיין סיבה צו עקזיסטירן איז יעדע וואך ארויסגריבלען פון הונדערט יאר צוריק נאך א מחלוקת און נאך א מחלוקת, איז ביי מיר כעפרא דארעא. האסט שוין טאקע נישט וואס צו שרייבן יעדן חודש נאר עפעס א פרישע מחלוקת, א פרישע מלחמה, איבערקייען נאכאמאל און נאכאמאל ווייל אפשר האט די יונגווארג נאך נישט גענוג באקאנטשאפט איבער יעדע איינציגע מחלוקת און מחלוקה'לע פון די לעצטע פינעף הונדערט יאר. און נאך די לשון, "תורה וועלט שטורעמט קעגן הגה"ק..."..... כ'מיין, אביסל דרך ארץ, ניין?

ידיד האט געשריבן:דער שרייבער איז 'הרב יואל דאסקאל' און דער ארטיקל איז איבער דעם ספר 'סדרי טהרות'.

פריי זיך האט געשריבן:די פאמיליע אויסגאבע זעהט כאטש אויס דיקלעכער ווי די אנדערע חלק. אויב מיין האנט איז א גוטער סקעיל

יוםטובערליך האט געשריבן:1) "תורה וועלט שטורעמט אקעגן..." הגה"ק מראדזימין? שוין פארגעסן די נאמען. בקיצור, א סאטמארער אויסגאבע, אדער סיי וועלכע אויסגאבע עס זאל נישט זיין, וואס מיינט אז זיין סיבה צו עקזיסטירן איז יעדע וואך ארויסגריבלען פון הונדערט יאר צוריק נאך א מחלוקת און נאך א מחלוקת, איז ביי מיר כעפרא דארעא. האסט שוין טאקע נישט וואס צו שרייבן יעדן חודש נאר עפעס א פרישע מחלוקת, א פרישע מלחמה, איבערקייען נאכאמאל און נאכאמאל ווייל אפשר האט די יונגווארג נאך נישט גענוג באקאנטשאפט איבער יעדע איינציגע מחלוקת און מחלוקה'לע פון די לעצטע פינעף הונדערט יאר. און נאך די לשון, "תורה וועלט שטורעמט קעגן הגה"ק..."..... כ'מיין, אביסל דרך ארץ, ניין?

יהיה כן האט געשריבן:ער איז נישט דער ערשטער
ער האט סך הכל נאכקאפירט פון דעם מזרחי'ניק חיים קארלינסקי אין זיין בוך הראשון לשושלת בריסק, ווי ער מאלט אראפ הגה"ק בעל סדרי טהרות זי"ע ווי א פאלנער פאליטיקאנט... (עי' שם ערך הסכמת הנצי"ב על הסדרי טהרות, ולא אעתיקנו כאן)
דעם בעל האוצרות האט סך הכל געשמירט פון דארט און עס אנגעטון א 'סאטמארן לבוש'.....

און לכבוד אייך שמעלקא, איר מאכט במחכ"ת א קוגל פון ראדזין צו ראדזימין......

לכתחילה אריבער האט געשריבן:נישט אזוי ריכטיג צו באשולדיגען אלע קריטיקירער מיטן "בלענקעט" טיטל אז זיי האבן אן אגענדע, ווייל עס איז דא צווישען די קריטיקירער בפי' אזעלעכע וואס וואלטן געדארפט האבן אן אגענדע פארקערט, און אז זיי זאגן עס איז נישט גוט, איז עס אזאך וואס זיי האלטן באמת.

יוםטובערליך האט געשריבן:בס"ד,

טאמער מיט קריטיקירן די קריטיקער - מיט אן "אגענדע" נאך דערצו - מיינט מען מיך, קען מען צוריקמישן אפאר בלעטער אין דעם אשכול און זעהן אז די טענות אויפ'ן אינהאלט איז געווען יארן פאר מען האט געדאפלט די פרייז. עס האט נישט קיין שום שייכות.

די אינהאלט וואלט געקענט זיין אסאך בעסער, און איז נישט אויפ'ן לעוועל פון די אנדערע אויסגאבעס אין דעם קלאס, ווי באבוב, סקווירא, אא"וו.

איך פארשטיי אז מען דארף געלט צו דעקן, אבער דאפלען די פרייז דורך צוטיילן איין זאך אין כלומרשט צוויי איז נישט קיין וועג. באבוב האט אויך צוויי בענדער אין זייער אויסגאבע, מיט אסאך שענערע און מער מסודר'דיגע גרעפיקס, און אויך אורות פון סקווירא האט צוויי בענדער. קיינעם איז נישט בייגעפאלן עס צו דערקלערן "צוויי באזונדערע אויסגאבעס" און בעטן דאפלט די פרייז.

די מחלוקת'ן יעדן חודש איז א זאך וואס האט נישט קיין לאגיק און סיבה, סתם צו גריבלען אין זאכן פון הונדערטער און צענדליגער יארן צוריק צווישן גדולי ישראל אריות שבחבורה, וואס פאטשקעט מען ארום? וואס האט א שייכות מיט אן אויסגאבע פאר "תלמידי וחסידי סאטמאר"?

מ'קען נישט אויפבויען הערליכע ארטיקלען ארום די שושלת סאטמאר מיט אן א שיעור סיפורים און תורות און מנהגים, און צולייגן רייכע "אידישע" היסטאריע אן קאנטראווערסיעס, אזוי ווי באבוב און סקווירא טוען.

יעצט פאלט מיר ביי א משל פאר אזא סארט ארטיקל: אסאך יארן צוריק איז ארויסגעקומען א בוך-לאנגע באשרייבונג פון רביצין חי' ע"ה בת מרן רבינו בעל ברך משה זי"ע, פון אירע ערשטע יארן אין בית רחל אין די תש"י יארן. דוכט זיך עס איז ארויסגעקומען צו א פארטי פאר די מוסדות אין בארא פארק. שפעטער איז עס געלאפן אין דער בלאט אפאר חדשים. אט אזוי, דאס מיינט אן ארטיקל פאר אן אויסגאבע פון חצרות סאטמאר. איר פארשטייט?

איז שוין אמאל באשריבן געווארן די באזוכן פון מרן רבינו הק' בעל דברי יואל זי"ע ביים חזון איש? ביי הרה"ק רבי ישראל מהוסיאטין זי"ע?

פארוואס קען "קול התאחדותינו" אהערשטעלן אזעלכע הערליכע ווערק כיד המלך, כמעט חודש בחדשו (דאס גייט נישט יעדע וואך), און "אוצרות" קען נישט?

יא, די באשרייבונגען פון שבת קודש ביים רבי'ן, לכבוד די יארצייטן במשך השנים, איז די ווערק פון וואס מיר רעדן. דאס דארף זיין יעדן חודש, נישט יעדע יאר.

איר פארשטייט וואס דא טוט זיך? מ'קען רעדן אן א שיעור, ואידך זיל גמור.