בלאט 1 פון 1

דאס לעצטער בלוט בלבול - קייעלץ, פולין, תש"ו

געשריבן: מאנטאג ינואר 29, 2018 2:36 am
דורך חזון-איש'ניק
בעזהי"ת

געווען איז דאס ארום א יאר נאך דער ביטערער קריג האט זיך געענדיגט, זעקס מיליאן אידן זענען אומגעקומען עקדה"ש, און די שארית הפליטה איז איבער געבליבען אחד מעיר ושנים ממשפחה, צעבראכן און צעקלאפט האבן זיי זיך צאמגענומען, נישט קענענדיג פארגעסן וואס זיי האבן מיטגעלעבט, און די נאענטע וואס זיי האבן פארלוירן, אבער מיטן פנים צום עתיד צי אנהייבן א נייער לעבן.

אויך אין דער שטאט קייעלצי אין פוילין האבן איבערגעבליבענע פוילישע אידן זיך צאמגענומען, נאך זעקס יאר שבעת מדורי גיהנום, האבן זיי געהאפט אויף א נייער לעבן אין דאס שטעטל, צעביסלעך האט זיך געגרינידעט א קהילה.

די פוילישע שכנים האבן דאס אבער נישט געקענט ציקוקען, זיי וואס זענען געווען געפיטערט פון הונדערטער יארן שנאת ישראל, איז זיי נישט אנגעגאנגען די אידישע ליידן, אדרבה זיי האבן זיך גאר געפריידט דערצוה, און זיי האבן זיך יעצט נאר געזארגט אז די אידן וועלן דא אנהייבן צוריק א נייער לעבן.

און זיי זענען אויפגעקומען מיט א בייזוויליגער פלאן, בארבאריש און אויטענטיש, ווי אמאל.

א געוויסער פוילישער פארשוין האט באהאלטן זיין קליינער שרץ'ל מיטן נאמען הענריק באלשאטשיק אין א דערנעבענדיגער דערפל, און האט דערנאך געמאכט א 'ויצעקו' מיטג געוואלדע'ס אז זיין קינד איז עפעס "נעלם" געווארן, נאך צוויי טאג איז דאס קינד צוריק געקומען, פארסאפאטערהייט איז ער געלאפן צי די פאליציי סטאנציע און פארציילט אז נישט מען און נישט ווייניגער, ער איז געווארן פארכאפט ביי די אידן, ער האט גענומען די פאליציי צי די אידישע קהילה געביידע, און זיי אנגעוויזען אז דא האט מען איהם פארכאפט, אנווייזענדיג אויף א געוויסער איד אז דער איז דער איד וואס האט איהם פארכאפט, און נישט נאר דאס, נאר ער האט דארט אויך געזעהן אין קעלער נאך צוועלעף קריסטליכע קינד, ווי די אידן האבן זיי געוואלט ערמארדען, און אז די אידן האבן שוין איין קינד גע'שחט'ען.

מער האט נישט אויסגעפעלט, און די פאליציי האט באלד "פארשטאנען" אז זיי האבן טאקע פארכאפט און גע'שחט'ען דאס קינד, פאר אידישע רעליגיעזע צוועקן, אפשר פאר פסח וואס גייט זיין נאך 9 חדשים ארום.

דאס איז געווען ה' תמוז - דאנערשטאג חוקת תש"ו, ווען די שמועה האט זיך בליץ שנעל פארשפרייט אין שטאט, און די מאסן ברויזען און שרייען פאר נקמה, ניין אזייגער אינדערפרי האט זיך אנגעהויבען א פראטעסט קעגן דער אידישער קהל'ס געביידע.

די אידן וואס האבן זיך דאן געפינען אין שטאט, 163 אין צאל, האבן נעבעך געמיינט אז זיי האבן שוין איבערגעלבעט דער ביטערער קריג און האבן זיך נישט געקענט חלום'ען אין דער וויסטער חלום, אז זיי גייען דאס איבערלעבן.

זיי האבן געהאפט אז דער פאליציי וועט אויף זיי שיצען פון די מאסן, ווי ערשטוינט זענען זיי אבער געווען ווען דער פאליציי זעלבסט איז געקומען צי די אידישער קהל'ס געביידע, דאס בית וועד,און ציגענומען פון דארט אלע וואפן, זיי האבן עס אינטערזוכט צי דערגיין די פארדאכטן, זעלבסט פארשטענדליך אז זיי האבן גארנישט דארט געטראפן, און אפילו א קעלער איז נישט געווען דארט.

גארנישט האט אבער געהאלפן, און קורץ דערנאך, צען אזייגער אינדערפרי זענען געקומען פולע פאליציאנטען און באגלייטונג פון ארום פינעף טויזענט בלוט דארשטיגער פאלאקן צווישן זיי אויך סאלדאטן, און איבער געפאלן מיט א בלוטיגער פאגראם די שארית הפליטה אידן, די פאליציי האט ארויסגעפירט אידן צי די בלוט דארשטיגע מאסן, ארויס געווארפן אנדערע אידן פון פענסטער, און דערנאך געלאזט די מאסן פלינטערען און איבער פאלן די געביידע.

דער גאנצער צייט זענען געווען אנוועזענד פארשטייער פון די רעגירונג, אבער זיי האבן גארנישט געטוהן צי אפשטעלן דער פאגראם, דער באפעהל פאר זיי איז געווען נישט שיסן אויף די רוצחי'שע מאסן, הערשט פיר אזיגער נאכמיטאג נאך 6 שעה פון א בלוטיגער פאגראם האט דער מיליטער איינעגשטעלט ארדענונג, און אפגשעטעלט דער פאגראם, נאך וואס עס זענען אלעס ציזאמען זענען ערמארדעט 47 קדושים, צווישן זיי קליינע קינדער, הי"ד.

און א משפט וואס איז שפעטער אפגעראכטן געווארן זענען 9 פון די שולדיגע אין דער פאגראם הינגעריכטעט געווארן, אבער גארנישט האט געקענט צוריק ברענגן די אומגעקומענע קדושים, וואס האבן איבערגעלעבט די נאציס, אבער געפאלן א קרבן צי די אנטיסעמיטישע פאלאקן, ימ"ש.


375px-Kielce_planty_7.jpg
דאס אידישער בית וועד ווי דער פאגראם איז פארגעקומען
375px-Kielce_planty_7.jpg (31.38 KiB) געזעהן 1452 מאל


375px-Memorial12.jpg
375px-Memorial12.jpg (62.15 KiB) געזעהן 1452 מאל

יִוָּדַ֣ע בַּגֹּיִ֣ים לְעֵינֵ֑ינוּ נִ֝קְמַ֗ת דַּֽם־עֲבָדֶ֥יךָ הַשָּׁפֽוּךְ

געשריבן: מאנטאג ינואר 29, 2018 2:36 am
דורך חזון-איש'ניק
נאר צי דערמאנן לכבוד דער נייער פולישער געזעץ.

געשריבן: מאנטאג ינואר 29, 2018 9:46 am
דורך ממה נפשך
השם ינקום דמם!

וואס איז די מקור פון די מעשה?

געשריבן: מאנטאג ינואר 29, 2018 9:56 am
דורך הילולא דצדיקיא
שוידערליך

טאקע אמת, די פוילישע האבן נישט געהאט א קליין טייל, אינעם מלחמה, זיי האבן ליידער געהאט א גרויסע טייל

ינקם לעינינו נקמת דם עבדיו השפוך

געשריבן: מאנטאג ינואר 29, 2018 9:57 am
דורך נחוניא
ווען מען האט באנייט דעם אוהל הקדוש פון רבי מאטעלע קאזמירער אין קיעלץ ח' תמוז תשס"ז, האט דער מאיאר פון קיעלץ געבעטן אז ער וויל אריבערקומען און בעטן מחילה אויף די שרעקליכע פאגראם וואס איז פארגעקומען ביי זיי אין שטאט.
mayor of kielce.JPG
mayor of kielce.JPG (49.77 KiB) געזעהן 1395 מאל

געשריבן: דאנארשטאג יולי 04, 2019 2:36 pm
דורך מיין שטעלונג
אנאטאל פעזשגין דער פירער פון די 10'טע דעפארטמענט פון MBP האט מודה געווען אין תש"נ אז זיין דעפארטמענט וועלכע האט געארבעט אנצוזייען טעראר אין פוילן נאך די מלחמה - זענען געווען שטארק פארמישט אין אויספלאנירן פון פארדעם דעם פאגראם.

MBP איז געווען דער הונטערגרונט שפיאנאזש גרופע פון סאוויעט-רוסלאנד, וועמענ'ס ציל איז געווען אומבצוברענגן אלע אנטי-קאמוניסטן אין פוילן.

די פירער פון MBP צוגלייך צו אנדערע העכסט-ראנקיגע סאוויעטישע שישקעס, זענען ליידער געווען מזרע ישראל (אריינגערעכנט דער א.ד. אנאטאל פעזשגין) און מיטגעארבעט מיט די ציונים ימ"ש אנצוזייען שרעק איבער גאנץ אייראפע אריינגערעכנט אין פרעשבורג און בודאפעסט.

וואס איז זיכער איז זיכער, ס'איז דערווייל נאך אלץ נישט אויפגעוויזן געווארן אז די פוילישע "רעגירונג" איז געווען פארמישט אין מארדן אידן ביי די צווייטע מלחמה.

געשריבן: דאנארשטאג יולי 04, 2019 2:59 pm
דורך אסדר לסעודתא
קייעלץ איז נישט געווען די לעצטע, 12 יאר שפעטער איז געווען א געפערליכע בלוט בלבול אין ליטא
תשי"ח

געשריבן: דאנארשטאג יולי 04, 2019 8:58 pm
דורך איינפאכער איד
א דעטאלירטע שילדערונג איבער די שרעקליכע "קיעלץ פּאגראם":
[וואס איז פארגעקומען אינעם היינטיגן דאטום, JULY 4, 1946]
https://www.jewishvirtuallibrary.org/the-kielce-pogrom