אידישע וועלט פארומס

כ'האב שוין לאנג דער חקירה, לגבי דעם וואס דער אייבערשטער האט אונז באשאנקען מיט די כלי הטעכנלעגיא
וואס הייסט ריקארדען, און אזוי ווי בזמנינו איז גאר אסאך אלטע טעיפס פון צדיקים אדער בכלל יודען, צו קען
מען עס אנרופען שמעתי מפ"ק כך וכך, פארשטייט זיך איך רעד פון אזא איינער וואס ס'נישט מעגליך אז ער
האט געלעבט און יענע צדיק'ס צייטן
למשל איינער בימינו א יונגערמאן שנולד אחר תשל"ט דרוקט אן אייגענע חיבור, צו איז איז עס נארמאל ער זאל
שרייבען שמעתי מפ"ק הרה"ק הדברי יואל מסאטמאר זי"ע, צו שמעתי מהרה"ק המנחת אלעזר ממונקאטש זי"ע
שהזהיר מרעיש ומתריע אודות שמירת שבת קודש, און אזוי אויך אלע צדיקים וואס ס'איז געבליבען טעיפ'ס, אסאך
רעביש אייניקלעך האבן פון זייער זיידע, צו איז עס נארמאל צושרייבען שמעתי מאא"ז הגם ער האט אים בכלל נישט
געקענט זעהן?

דער שאלה פארשטטיט זיך איז וויבאלד למעשה שמעתי איז עס, ער הערט דאך ממש זיין קול, כאילו היתה עומד לפניו?
איז דא א תירוץ דערויף?

איך קען נישט כאפן וואו עס כאפט א נפק"מ

איך לאך ווען איינער זאגט: "כהאב עס אליינס געהערט אויפן טעיפ". דאס חשיבות פון הערן אליינס איז עפעס נישט, ווען איך האב די ברירה אויך עס "אליינס צו הערן".

האסט אן אנדערן פענוח אויף מפ"ק ווי מפי ? מפיו איז עס נישט!!!

קיקיון האט רעכט
ער האט עס נישט געהערט מפה קדשו
ער קען זאגן סך הכל שמעתי על טעיפ וכדו' קולו של רבינו הק'

ווענדט זיך צו מען מיינט תרגום מילולי אדער תרגום עניני.

אפשר אז די זאגסט מיט דעם TAPE איז עס שפתותיו דובבות איז שוין מפיו

צים פינטעל האט געשריבן:איך קען נישט כאפן וואו עס כאפט א נפק"מ

גם אני בחלומי, ווי איז עס נוגע?

איך ווייס נישט צו ער וועט כאפן שלעק אויף יענע וועלט פאר'ן זאגן ליגענט, ווען ער שרייבט ''שמעתי מפ''ק'', אבער עטיש און נערמאל איז עס נישט. אנגענומען בלשון בנ''א שמעתי מיינט געהערט פון יענעם פערזענליך.

אפשר קה"נ (= קולו הנקלט ) של זה"ק\ רבה"ק ???????

כמוני כולא מיין

קיקיון ס'איז גראדע א בייפאל צו שרייבען שמעתי מקולו הנקלט

קודם כל, לאז אויס דעם מפ"ק, סתם צו שרייבען שמעתי ממרן... איז דאס עטטיש, ? למעשה שמעתי איז עס?

די שאלה פארשטייט זיך איז, צו איך וויל שרייבען א חיבור, און דער איינציגסטע מקור ווי דער תורה ווערט געברענגט איז אויף יענע טעיפ, צו ס'איז גלייך צו שרייבען שמעתי?

די נפק"מ איז פאר די היסטוריקער, וואס גייען זיי טראכטן אז דער מחבר איז סתם א זייפן און אן אפענע גראבע ליגנער, ווייל ער האט דאך נישט געלעבט און יענע צייט,
אדער גייען זיי שוין אליין פארשטיין אז דער שמעתי מיינט א טעיף? אדער דארף מען בפירוש ארויסשרייבען שמעתי מטעיף, וואס דעיס איז אביסעל נישט נארמאל?

שמעתי מפ"ק - מיינט צו זאגען אז ס'קען בשום פנים ואופן נישט זיין פאלטש. משא"כ ביי א טעיפ, וואס קען נישט זיין אין די קאטאגאריע
כנלענ"ד

מפיו הקדוש קען מען זיכער נישט שרייבען, היות למעשה במציאות האסטו דאך דאס נישט געהערט מפיו הקדוש.כ'מיין דער נפק"מ ווען זיין למשל איך הער א 'תורה' פון א טעיפ, יעצט וויל איך דאס נוצען אלס א הקדמה צו מיין אייגענעם חידוש, ווי אזוי שרייב איך דאס?
לדידי וואלט איך געשריבען שמעתי בשם הרב הצדיק וכו', וואס דער ווארט בשם גייט ארויף אויפן טעיפ, דאס וועט אויס מאכען ווען סתם איינער פון נייגער עט מיר פרעגן ווי האסטו געהערט דאס ווארט, וועל איך ערקלערן פון א טעיפ.

אין א ארץ ישראל'דיגע גליון (דאכציך פון קרעטשנוב רבי אדער רבי אלימלך בידערמאן) האב געזעהן געדריקט עפעס אזא סארט לשון "שמעתי על קאסעטע שיחה מהרב פלוני...", אבער אין ספרים קיינמאהל נישט געזעהן דער סארט שפראך, אולי דארף מען נאך ווארטן אפאהר יאר ביז דאס וועט אריין קומען אין סטייל.

יש להוסיף גאנץ פיין שמעתי בשם
אבער דער עיקר שאלה פארשטייט זיך איז ווען א חסיד וויל שרייבען אויף זיין אייגענע רבי אז האט געהערט פון אים דייקא
און נאך מער ווען א בנש"ק אויף זיין זיידע, און וויל נישט שרייבען שמעתי בשם, נאר דייקא שמעתי מאא"ז, מה איכא למימר?

זעהט מיר אויס אז באלד גייט שוין איינער דרוקען א 'שמעתי המבואר'.

יצמחפורקניה האט געשריבן:שמעתי מפ"ק - מיינט צו זאגען אז ס'קען בשום פנים ואופן נישט זיין פאלטש. משא"כ ביי א טעיפ, וואס קען נישט זיין אין די קאטאגאריע
כנלענ"ד

אמבעסטן ארויסגעברענגט
ביתר ביאור: שמעתי מיינט אז דו ווייסט ברור אז ער האט עס געזאגט! ווען אין פאקט ווייסטו נישט, כ׳ווייס נישט צו עס הייסט זיוף; אבער נאמנות זיכער נישט

שטארק זיך האט געשריבן:

יצמחפורקניה האט געשריבן:שמעתי מפ"ק - מיינט צו זאגען אז ס'קען בשום פנים ואופן נישט זיין פאלטש. משא"כ ביי א טעיפ, וואס קען נישט זיין אין די קאטאגאריע
כנלענ"ד

אמבעסטן ארויסגעברענגט
ביתר ביאור: שמעתי מיינט אז דו ווייסט ברור אז ער האט עס געזאגט! ווען אין פאקט ווייסטו נישט, כ׳ווייס נישט צו עס הייסט זיוף; אבער נאמנות זיכער נישט

וואס עפעס? א טעיף האט נישט קיין נאמנות? פון אלא טויזענטער טעיפס וואס איז דא, האט עס נישט די ריכטיגע נאמנות, אז דער דרשן פונעם טעיף האט עס געזאגט?

איר ווילט אן ענטפער אדער איר זענט פארהאן בלויז זיך צו ווכח׳נען?

אן ענטפער: ביי עטוואס וואס עס מאכט קיין נפקה מינה צו יענער האט עס יא אדער נישט געזאגט, איז פארהאן אזא סארט חזקת כשרות, פארוואס זאל איך יענעם חושד זיין; אבער ווען עס האנדעלט זיל, למשל, אין א מחודש׳דיגער פסק וואס אויב דער מנחת יצחק פסק׳עט עס וועל איך עס אננעמען אבער אויב א היינטיגער מח״ס איז דער פוסק דאן נעם איך עס נישט אן, דאן האט דער הקלטה א קנאפער נאמנות, און איך וויל וויסן אז עס האנדעלט זין פון א הקלטה, וואס דאן וואלט איך אזוי נישט גע׳פסק׳עט.

זיך ווכח׳נען: טרעף א צווייטן, בתודה מראש.

מיר באדערט שוין לאנג אן ענליכע שאלה, ווען איך זע עפעס א געוויסער מאמר אדער באשרייבונג אויפ'ן נעץ, און דערנאך וויל איך דאס מעתיק זיין אין א ספר, למשל כתב פראפעסאר פלוני על הסייט שלו, וויאזוי שרייבט מען דאס????

כתב הח׳ מר פלוני באתרא דיליה..ד

ראש הקהל
איך האב הנאה פון דיין חקירה, האסט מיר דערמאנט ווען איך בין געווען א 15 יעריגער בחור'ל, און מען איז געזעסן מוצש"ק שובבי"ם און געהערט שובבים טעיפ פון סאטמאר רבין ז"ל, און איך האב אויפגעכאפט א אינטערעסאנטע נקודה, און ס'איז מיר בייגעפאלן א געדאנק דערמיט, דעם אנדערן אינדערפרי האב איך מיך אראפגעזעצט שרייבן די תורה'לע מיינע און איך הייב אן שרייבן "יתבאר על פי מה ששמעתי מכ"ק רביה"ק זי"ע" און איך שטיי און קוק אויף מיר, ווי האב איך אמאל געהערט דעם רבין ז"ל, נו וואס שרייב איך יעצט?
איך דענק שוין נישט וואס איז געבליבן דאן, ווען מען וועט דרוקן מיינע חיבורים עמיר נאכאמאל מעיין זיין....

מי יודע האט געשריבן:ראש הקהל
איך האב הנאה פון דיין חקירה, האסט מיר דערמאנט ווען איך בין געווען א 15 יעריגער בחור'ל, און מען איז געזעסן מוצש"ק שובבי"ם און געהערט שובבים טעיפ פון סאטמאר רבין ז"ל, און איך האב אויפגעכאפט א אינטערעסאנטע נקודה, און ס'איז מיר בייגעפאלן א געדאנק דערמיט, דעם אנדערן אינדערפרי האב איך מיך אראפגעזעצט שרייבן די תורה'לע מיינע און איך הייב אן שרייבן "יתבאר על פי מה ששמעתי מכ"ק רביה"ק זי"ע" און איך שטיי און קוק אויף מיר, ווי האב איך אמאל געהערט דעם רבין ז"ל, נו וואס שרייב איך יעצט?
איך דענק שוין נישט וואס איז געבליבן דאן, ווען מען וועט דרוקן מיינע חיבורים עמיר נאכאמאל מעיין זיין....

שרייב: על פי מה שאמר רבינו זי"ע בס"ג פ' שנת ... (און אפילו דו שרייבסט נאך לשון קדשו ממש, וועט יעדער פארשטיין אז מ'קען עס הערען אויפן טעיפ)

ווער זאגט אז דו מוזט אריינמישען דיין אויער אינמיטען דעם חידוש ?

איי אגרי צו קיקיון אז מפי קדשו איז דאס נישט....

ראש הקהל האט געשריבן:

שטארק זיך האט געשריבן:

יצמחפורקניה האט געשריבן:שמעתי מפ"ק - מיינט צו זאגען אז ס'קען בשום פנים ואופן נישט זיין פאלטש. משא"כ ביי א טעיפ, וואס קען נישט זיין אין די קאטאגאריע
כנלענ"ד

אמבעסטן ארויסגעברענגט
ביתר ביאור: שמעתי מיינט אז דו ווייסט ברור אז ער האט עס געזאגט! ווען אין פאקט ווייסטו נישט, כ׳ווייס נישט צו עס הייסט זיוף; אבער נאמנות זיכער נישט

וואס עפעס? א טעיף האט נישט קיין נאמנות? פון אלא טויזענטער טעיפס וואס איז דא, האט עס נישט די ריכטיגע נאמנות, אז דער דרשן פונעם טעיף האט עס געזאגט?

לכאורה אויפן אויף קוקט אויס אז א טעיפ האט יא נאמנות, ווייל נאך אלעם איז דאס די שטימע פון דער מענטש, אבער כבר קדמנו די באקאנטע תשובה פון דער מנחת אלעזר (ח"ג) אז מקען נישט גערויען די גראמעפאון וכדומה אפילו אלס סמך לעדות, היות מ'קען מעקן.

איינער האט שוין דא באמערקט לגבי ארויס נעמען א הלכה הנהגה פון א טעיפ זאגט ער אז מ'קען נישט, אבער לענ"ד אויב הערט מען א דרשה וואס בתוך דבריו דערמאנט דער בעל דרשן זיין פסק קלאר, אולי יתכן אז יא, אבער אויב קומט דאס אין דער פארמאט פון א שמועס מיט א צווייטע איז שווער צו זאגען אז יא.

ספעציעל ווי מ'קען זעהן בימינו אלה, אז כמה וכמה שמועסן פון רבנים ואדמורים ווערען סיי רעקאדירט ולאחר זמן אויך געדריקט, דער וואס ליינט און הערט זעהט כמה פעמים גרויסע חילוקים.

ס'געוועהן א שמועס פון ביידע רבי'ס הן בשלחן מלכים והן בחצר הקודש שטעל צוזאם ביידע, ס'רחוק כמזר ממערב.
צוויי ואכען צוריק איז געוועהן געדריק א שמועס פון צאנז קלויזענבורג רבי ארה"ק מיט מהר"י מוויזניץ, די שמועס איז געוועהן געדריקט הן 'בצילא דמהימנותא' והן 'דער הייליגע הויף', אויך די שינוים זענען געוועהן שטארק בולט, אין דאס איז ווען ביידע צדדים האבען א טעיפ פון אט דעם זעלבן שמועס. - דאס מיינט יעדער צוהערער וויל הערען וואס ער וויל און וויאזוי ער וויל.