אידישע וועלט פארומס

פייביש, פון א היסטארישן פערספעקטיוו איז עס גאר א שוואכע ארבעט, אנדערע רבנים החותמים זענען אויסגעלאזט, עטליכע פערזענליכע בריוון מיט זערא ווערד, קיין פאטאסטאטן וכו' וטעמם ווייל כונת המו"ל הי' .....

אוודאי די מו"ל זענען פין די וואס רעדען פארן... פינקט פארקערט פינעם מציאות פין דעם רב ז"ל

פייוול הנקרא 5'איש האט געשריבן:

קרעמער האט געשריבן:ר' פייוול, מר. ספוסמאן האט זיך געבארגט א לשון חז"ל

זעץ דיך לערנען, דערנאך פרעג

מיינסט טאקע אז מיין פראבלעם איז גניזה אוי וויי קרעמער וואס גייט פאר מיט דיר, אויף אייוועלט איז נישט פארהאן אזעלכע עמיראצים!!
געמיינט צי זאגן אז זיי זענען נישט בעה"ב אויף זייער טאטעס תורה, אין זיי האבן נישט די רעכט איינציטיילן וואס יא אדער נישט דריקען,
אבער פין גניזה כהלכה מאן דכר שמיה...

נאופס. איך האב נישט חושד געווען קיינעם אין א טרוקענע טייטש פון בקשו לגנוז

נאר כלפי וואס די חז"ל האבן דאס געזאגט

פייוול הנקרא 5'איש האט געשריבן:

קרעמער האט געשריבן:ר' פייוול, מר. ספוסמאן האט זיך געבארגט א לשון חז"ל

זעץ דיך לערנען, דערנאך פרעג

מיינסט טאקע אז מיין פראבלעם איז גניזה אוי וויי קרעמער וואס גייט פאר מיט דיר, אויף אייוועלט איז נישט פארהאן אזעלכע עמיראצים!!
געמיינט צי זאגן אז זיי זענען נישט בעה"ב אויף זייער טאטעס תורה, אין זיי האבן נישט די רעכט איינציטיילן וואס יא אדער נישט דריקען,
אבער פין גניזה כהלכה מאן דכר שמיה...

פייוו איש
אויב זיינע קינדער האלטן אז ס'איז נישט ניתן לפרסום איז בודאי מי יבא אחריהם, ודי למבין.

ס'איז דא אסאך רבנים וואס האבן בעידן ריתחא געזאגט אדער געשריבן זאכן, און ס'איז געווען גענוג אויף לשעתו.
וכך מקובלני משמי' דהגה"ק בעל עצי חיים זי"ע, נישט אלעס וואס מען טראכט דארף מען זאגן, נישט אלעס וואס מען זאגט דארף מען שרייבן, און נישט אלע וואס מען שרייבט דארף מען דרוקן

יהיה כן האט געשריבן:בכל אופן ער איז געווען א משים לילות כימים בלימוד התורה בעיון רב, און האט געשריבן זייער אסאך חידושים אין סוגיות השס ובירורי הלכה, פארוואדזשע נישט מוציא זיין לאור עולם מבאר תורתו?? נאר היציגע מערכות האט פלאץ בעולם הספרות??? איך זעלבסט האב איך געארבעט אויף זיין ספר בנין אברהם עה״ת וואס איז דערוויל נאר ארויסגעקומען אויף בראשית, און כ׳ווייס אז מען האט מקדים געווען הדפסת דברי אגדה על פי צוואתו, אבער פארוואדזשע נישט ממשיך זיין??? 

לויט ווי איך פארשטיי איז די הוצאה פון דיזען ספר טאקע נישט די ארבעט פון די זעלבע מוציאי לאור, און זיי זענען טאקע נישט צופרידן פון דעם, נישט אומזיסט איז דאס נישט געווען צו באקומען ביי די סעודת הילולא בבית מדרשו, בשעה וואס די אנדערע זענען יא געווען דארט, ווי בנין אברהם - בראשית, עת ספוד.

און ווי כ'הער ארבעט מען שוין אויף בנין אברהם שמות, מ'האפט אז עס וועט זיין פארטיג ערגעץ אין די שמות סדרות.

דער מונקאטש'ער רב ז"ל האט אמאל געזאגט, וואס איז דער חילוק צווישן מיר און דער סאטמאר'ער רב? ער האט א קלוגער גבאי (ר' יאסל אשכנזי'ס טאטע) ווען ער שרייבט אפ א היציגען בריוו און גיבט עס איהם ער זאל עס אפדרוקן לייגט ער עס קודם אריין אין טאש פאר אפאר טעג עד יעבור זעם און דער רבי וועט חרטה האבן, מיר האט דער אייבערשטער אבער מזכה געווען מיט ח.ב. ווען איך שרייב עפעס לויפט ער שוין צום דרוק...

בחורהזעצער האט געשריבן:

יהיה כן האט געשריבן:בכל אופן ער איז געווען א משים לילות כימים בלימוד התורה בעיון רב, און האט געשריבן זייער אסאך חידושים אין סוגיות השס ובירורי הלכה, פארוואדזשע נישט מוציא זיין לאור עולם מבאר תורתו?? נאר היציגע מערכות האט פלאץ בעולם הספרות??? איך זעלבסט האב איך געארבעט אויף זיין ספר בנין אברהם עה״ת וואס איז דערוויל נאר ארויסגעקומען אויף בראשית, און כ׳ווייס אז מען האט מקדים געווען הדפסת דברי אגדה על פי צוואתו, אבער פארוואדזשע נישט ממשיך זיין??? 

לויט ווי איך פארשטיי איז די הוצאה פון דיזען ספר טאקע נישט די ארבעט פון די זעלבע מוציאי לאור, און זיי זענען טאקע נישט צופרידן פון דעם, נישט אומזיסט איז דאס נישט געווען צו באקומען ביי די סעודת הילולא בבית מדרשו, בשעה וואס די אנדערע זענען יא געווען דארט, ווי בנין אברהם - בראשית, עת ספוד.

און ווי כ'הער ארבעט מען שוין אויף בנין אברהם שמות, מ'האפט אז עס וועט זיין פארטיג ערגעץ אין די שמות סדרות.

מענין לענין באותו ענין דער נאמען "בנין אברהם" וואס דער קינדער האבען דאס אזוי קורא שם געוועהן, דער ספר אין סגנון נעבען די ספרים בנין דוד, בנין צבי אין אפילו בנין חיים אין אויף די ספר בנין יקותיאל וואס דארף בקרוב ארויסקומען, וואס די אויבערדערמאנטע בנינים וואס זענען על דרך הדרוש וכו' אין קאנטראסט צו דעם בנין אברהם וואס איז גאהר א אנדערע גאנג (שיין געזאגט). וואלטן געדארפט זוכן עפעס א צווייטע נאמען זיך נישט פרובירען צו פארגלייכען וכו' וכו'.

מי יודע האט געשריבן:

פייוול הנקרא 5'איש האט געשריבן:געמיינט צי זאגן אז זיי זענען נישט בעה"ב אויף זייער טאטעס תורה, אין זיי האבן נישט די רעכט איינציטיילן וואס יא אדער נישט דריקען,
אבער פין גניזה כהלכה מאן דכר שמיה...

פייוו איש
אויב זיינע קינדער האלטן אז ס'איז נישט ניתן לפרסום איז בודאי מי יבא אחריהם, ודי למבין.

ס'איז דא אסאך רבנים וואס האבן בעידן ריתחא געזאגט אדער געשריבן זאכן, און ס'איז געווען גענוג אויף לשעתו.
וכך מקובלני משמי' דהגה"ק בעל עצי חיים זי"ע, נישט אלעס וואס מען טראכט דארף מען זאגן, נישט אלעס וואס מען זאגט דארף מען שרייבן, און נישט אלע וואס מען שרייבט דארף מען דרוקן

סארי ענק אלע איך האב גערעט פין מכתבים וואס בשעתו איז עס געווען לפרסם דעמאלטס איז עס געווארן שטארק איבערגעקיקט אין מדיוק דורכען רב ז"ל כדרכו,
אין אויף דעם איז קיינער בעה"ב צי טוישן היסטאריע אדער מיטן וועלן טוישן די לעבנסגאנג אין דעתו פינעם רב,
דיבורים אדער פריוואטע מכתבים אגרי איך מיט ענק יא די קינדער אין אמת'ע תלמידים דארפען מגיע זיין אויב עס איז ניתן להדפיס.

נישט אלעס וואס מען שרייבט דארף מען דרוקן, מיינט דרוקן אין א ספר למען יעמוד ימים רבים למשמרת

דאס אז מען מאכט א פאר קאפיס צו מען דרוקט עס אין א צייטונג/אויסגאבע וואס גייט מארגן אין שמות/גארביטש דאס הייסט נישט געדרוקט לענ"ד

שוטה האט געשריבן:דער מונקאטש'ער רב ז"ל האט אמאל געזאגט, וואס איז דער חילוק צווישן מיר און דער סאטמאר'ער רב? ער האט א קלוגער גבאי (ר' יאסל אשכנזי'ס טאטע) ווען ער שרייבט אפ א היציגען בריוו און גיבט עס איהם ער זאל עס אפדרוקן לייגט ער עס קודם אריין אין טאש פאר אפאר טעג עד יעבור זעם און דער רבי וועט חרטה האבן, מיר האט דער אייבערשטער אבער מזכה געווען מיט ח.ב. ווען איך שרייב עפעס לויפט ער שוין צום דרוק...

אבער נאך אלעם האב ער נישט אפגעזאגט דעם גבאי'ן...

ישלהוסיף האט געשריבן:מענין לענין באותו ענין דער נאמען "בנין אברהם" וואס דער קינדער האבען דאס אזוי קורא שם געוועהן, דער ספר אין סגנון נעבען די ספרים בנין דוד, בנין צבי אין אפילו בנין חיים אין אויף די ספר בנין יקותיאל וואס דארף בקרוב ארויסקומען, וואס די אויבערדערמאנטע בנינים וואס זענען על דרך הדרוש וכו' אין קאנטראסט צו דעם בנין אברהם וואס איז גאהר א אנדערע גאנג (שיין געזאגט). וואלטן געדארפט זוכן עפעס א צווייטע נאמען זיך נישט פרובירען צו פארגלייכען וכו' וכו'.

האט איינער געוואלט פארגלייכען ?! שטייט ערגעץ אז די נאמען "בנין" איז מיוחד פאר א געוויסע גאנג? זיין ישיבה אין ביהמ"ד האט אייביג געהייסן "בנין דוד"
"ויען אברהם" האט אויך עפעס די זעלבע מהלך צי "ויען יוסף" ?!
איך מיין די לערסט אפ צי טיעף...

ישלהוסיף האט געשריבן:

בחורהזעצער האט געשריבן:

יהיה כן האט געשריבן:בכל אופן ער איז געווען א משים לילות כימים בלימוד התורה בעיון רב, און האט געשריבן זייער אסאך חידושים אין סוגיות השס ובירורי הלכה, פארוואדזשע נישט מוציא זיין לאור עולם מבאר תורתו?? נאר היציגע מערכות האט פלאץ בעולם הספרות??? איך זעלבסט האב איך געארבעט אויף זיין ספר בנין אברהם עה״ת וואס איז דערוויל נאר ארויסגעקומען אויף בראשית, און כ׳ווייס אז מען האט מקדים געווען הדפסת דברי אגדה על פי צוואתו, אבער פארוואדזשע נישט ממשיך זיין??? 

לויט ווי איך פארשטיי איז די הוצאה פון דיזען ספר טאקע נישט די ארבעט פון די זעלבע מוציאי לאור, און זיי זענען טאקע נישט צופרידן פון דעם, נישט אומזיסט איז דאס נישט געווען צו באקומען ביי די סעודת הילולא בבית מדרשו, בשעה וואס די אנדערע זענען יא געווען דארט, ווי בנין אברהם - בראשית, עת ספוד.

און ווי כ'הער ארבעט מען שוין אויף בנין אברהם שמות, מ'האפט אז עס וועט זיין פארטיג ערגעץ אין די שמות סדרות.

מענין לענין באותו ענין דער נאמען "בנין אברהם" וואס דער קינדער האבען דאס אזוי קורא שם געוועהן, דער ספר אין סגנון נעבען די ספרים בנין דוד, בנין צבי אין אפילו בנין חיים אין אויף די ספר בנין יקותיאל וואס דארף בקרוב ארויסקומען, וואס די אויבערדערמאנטע בנינים וואס זענען על דרך הדרוש וכו' אין קאנטראסט צו דעם בנין אברהם וואס איז גאהר א אנדערע גאנג (שיין געזאגט). וואלטן געדארפט זוכן עפעס א צווייטע נאמען זיך נישט פרובירען צו פארגלייכען וכו' וכו'.

איך מעג וויסן וואס פונקטליך באדערט דיך? איינער האט א קאפירייט אויף די פירמע נאמען פון "בנין"?
אגב, דער רב זצ"ל האט אנגערופן זיין בית המדרש בנין דוד, און האט אלע רעכטן זיך צו רופן "בנין אברהם", אפגעזען אויפן וועלכן שניט די תורות לויפן.

--
יעצט זעה איך אז פייוול האט מיר שוין מקדים געווען מיט א שעה און ארויסגעברענגט ממש די זעלבע נקודות

כדי קלאר צו מאכן דעם ענין לאמיר זיך מסדר זיין אביסל,
פונעם מאטיווידיעא רב ז"ל איז ארויס געקומען ביז היינט 2 ספרים,
1) די ספר אויף בראשית בנין אברהם,דאס איז געשריבן בערך ווי ער פלעגט זאגט תורה, מער אויפן חסידישן שטייגער, ווי די טייטשן אין פסוק זענען נאר כמו..., אבער איינער וואס איז א חסיד אדער א תלמוד האט דאס א חשובות, ווייל ער דערמאנט זיך די תורות וואס ער האט געהערט בחיים חייתו,
2) די מכתבים, ארויס געגעבן דורך נכדו הרב ישכר בער קאהן, די מכתבים איז באמת געוועהן א הפלא'דיגע ארבעט, ס'איז דא דארט א וועלט מיט היסטאריע, און זייער אסאך שטארקע פסקים אין אלע מיני נושאים אויף די וועלט, די אינהאלט איז געוועהן אזוי גוט, אז ס'האט פארדעקט די פאר עקסטרעמע בריוו'ן וואס האבן זיך געפינען אין דעם ספר,

איצט איז אבער ארויס געקומען א פרישע חיבור, ערשינען צו די חתונה פון ר' יושע חיים שווארץ, וואס האט מלקט געוועהן אלע שארפע און עקסטרעמע שטיקלעך פונעם רב ז"ל לפונדק אחד, וואס דאס האט גורם געוועהן אז מענטשן ויו"ח זאלן ברוגז ווערן, בשלמא ס'איז דא א גאנצע ספר מיט נארמאלע זאכן נאר איין בלעטל איז שארף מהיכי תיתי, אבער צו נעמען אלע שארפע שטיקלעך, שארפע בריוון, און שארפע דרשות און מאכן דערפון איינס איז דא א מקום וואס צו האבן א טענה,
ממילא איז נישט שייך צו טענה'ן אז דער רב איז סיי ווי געוועהן עקסטרעם, אמת ער איז געוועהן עקסטרעם אבער ער האט געהאט נאך עפעס אין די זייט אויך, און אט די ספר מאלט אראפ נאר די חלק השארפקייט, ס'איז דא א מקום צו זאגן אז ס'איז אים ממש מבזה, למשל ווען ער שרייבט א בריוו קעגן א געוויסע ראש ישיבה, האט דער קעפל פונעם מו"ל געשריבן מכתב נגד הראש ישיבה (דעם נאמען) שר"י... ס'איז רחמנא לצלן... אין בריוו זעלבסט שטייט נישט קיינמאל קיין שר"י, אבער דער מוציא לאור מאלט אראפ כאילו דאס שטייט געשריבן,

לדעתי איז עס א בזיון פאר דעם מאנטיווידעא רב ז"ל, און דאס איבריגע זאגט שוין פון זיך אליין (ווי זאגט נאר פארשפלאפן? הרבה נשאר בקולמוסי....)

מי יודע האט געשריבן:

פייוול הנקרא 5'איש האט געשריבן:

קרעמער האט געשריבן:ר' פייוול, מר. ספוסמאן האט זיך געבארגט א לשון חז"ל

זעץ דיך לערנען, דערנאך פרעג

מיינסט טאקע אז מיין פראבלעם איז גניזה אוי וויי קרעמער וואס גייט פאר מיט דיר, אויף אייוועלט איז נישט פארהאן אזעלכע עמיראצים!!
געמיינט צי זאגן אז זיי זענען נישט בעה"ב אויף זייער טאטעס תורה, אין זיי האבן נישט די רעכט איינציטיילן וואס יא אדער נישט דריקען,
אבער פין גניזה כהלכה מאן דכר שמיה...

פייוו איש
אויב זיינע קינדער האלטן אז ס'איז נישט ניתן לפרסום איז בודאי מי יבא אחריהם, ודי למבין.

ס'איז דא אסאך רבנים וואס האבן בעידן ריתחא געזאגט אדער געשריבן זאכן, און ס'איז געווען גענוג אויף לשעתו.
וכך מקובלני משמי' דהגה"ק בעל עצי חיים זי"ע, נישט אלעס וואס מען טראכט דארף מען זאגן, נישט אלעס וואס מען זאגט דארף מען שרייבן, און נישט אלע וואס מען שרייבט דארף מען דרוקן

ווי זאגט דער וועלט
השמר לך פען....

איך האב נאכנישט געזען דעם נייעם חיבור פון וואס מ'רעדט דא, אבער פאראיאר האבן די אייניקליך ארויסגעגעבן עפעס א קונטרס מכתבים, געמישט מיט חידושי תורה בהלכה ואגדה, און איך בין ממש נתפעל געווארן דערפון. א חוץ פון די היסטארישע מכתבים וואס געפונען זיך דארט, האב איך קיינמאל בעפאר נישט געוואוסט זיין גדלות בעמקות התורה והלכה. זיין סגנון הלשון אין כתיבת החידושים הערט זיך עפעס אן ווי א לשון פון א פריערדיגן. עס איז געשריבן בקיצור ממש, אבער עס ליגט דערין זייער אסאך.

דאס זעלבע איז זיינע דרושים. אינעם ערשטן יאר נאך זיין פטירה, פלעגט זיך גראדע ארומוואלגערן אין די שולן עפעס קונטרסים מחידושי תורתו על פרשיות השבוע. פון צווישן די אגדה שמועסן פלעגן זיך דארט פארווארפן אויך חידושים על דרך דרוש, על סגנון הבנין דוד. בלעטערנדיג דערין מזמן לזמן (שבת אינדערפרי ביי די קאווע...) האב איך פון די איינצעלע דרושים געזען אז ידיו רב לו גם בדרוש, און ווען ער וויל קען ער זאגן אזוינס ווי אין בנין דוד.

בכלל וואלטן די מכתבים דארט ווערט געווען א באהאנדלונג. עס פארווארפט זיך דארט שמועסן און ידיעות, הן בהלכה און הן אין היסטאריע, וואס כ'אב נאך ערגעץ אנדערש נישט געליינט. עס איז דא דארט בריוון וואו ער לייגט אראפ דעם מצב היהדות אין שיקאגאו בשנות תש"ט-יב מיט לעבעדיגע קאלירן. ווי אויך שרייבט ער ערגעץ אראפ, אין מאמע לשון, דאס בילד וויאזוי יהדות אין וויליאמסבורג האט אויסגעזען בשנת תש"ח, און נאך אסאך היסטארישע ענינים.

עס פארווארפט זיך אויך דארט אסאך אינטערסאנטע כלי ראשון פסקים ששמע וקיבל פון סאטמארער רבי'ן זצוק"ל. איינס וואס איך געדענק יעצט אויפן פלאץ איז די שאלה פון האבן קינדער אין שפיטאל. די שאלה איז געווען, דאכט זיך, וועגן חזקה, וויאזוי מ'קען זיין פארזיכערט אז קינדער ווערן נישט פארטוישט אין שפיטאל. ער שרייבט דארט בקיצור וואס ער האט גערעדט מיט'ן רבי'ן דערוועגן.

באקומען אין אישי

שאץ, יישר כח פארן ארויסברענגען די נקודה, נהניתי מאוד, איך פערזענליך בין זיך מונע לעצטנס פון מגיב זיין אין אזוינע אשכולות, וויסנדיג אז איך קען ווערן אויפגערעגט און אזוי ארום זיכער מאכן אז דער אשכול - וואס איז שוין אזוי אויך אין א געפאר פון פארלוירן ווערן אין א ליאדע מינוט... - זאל נידערן בנוקבא דתהומא רבה, אבער כהאב הנאה ווען אזא איינער ווי דיר וואס איז נישט פון דעם חדר, און האט נישט דעם זעלבן שטארקן אינטערעסע ווי אנשי ערכי צו מחפה זיין אויף כבודו הרמה פונעם רב זצ"ל, איז דאס מבאר בטוטו"ד, און אן קיין לענגערע פלפולי הבל נאר בלויז צום ענין, נאכאמאל א יישר כח.

ולגוף הענין, דער רב האט צואה געלאזט אז אין אלע ענינים בנוגע דרוקן זיינע כתבים, זאל מען זיך דורכרעדן מיט מו"ר הגאבד"ק שאפראן שליט"א, וועלכער האט שוין עקספיריענס אין דעם.

מיין ארימע מיינונג איז אז אזא באפעל איז קלאר ארויפגעגאנגען אויף אזוינע סארט בריוון און דרשות, ווייל ווי באקאנט האט דער שאפראנער רב שליט"א געהאט א ענליכע ארבעט מיט כתבי הקודש של חמיו הגה"ק משאפראן זיע"א, דארפנדיג סעלעקטן וועלכע בריוון זאלן געדרוקט ווערן און וועלכע נישט, און האט אסאך שארפע בריוון נישט געדרוקט, און אויף דעם האט דער רב מכוון געווען, כך נראה לענ"ד.
אז דו ווילסט קענסטו עס זאגן ברבים, און אז נישט ביסטו פטור...

פין די סאטמארע רבי האט אויכער איינער ארויסגעגעבען אזא מין ספר
ארויסשנאדענדיג אלע שארפע לשונות פין דברי יואל אין 1 ספר
גחלי אש
דע רבי זעט דארט אויס ווי א עקסטרעמיסט

איך האב נישט געהאט קיין געדולד אלעס אדורכצוליינען, אבער איין זאך דארפט איר וויסן אידן וואס האבן געהאט די זכי' מיטצולעבן מיטן מאנטיווידעאר רב זי"ע זצוק"ל ווייסן אז א בריוו פריוואט האט ער געקענט שרייבן שארף, כאטש ער האט געקענט זאגן אז מען האט אים נישט געפרעגט און ער האלט אנדערש אבער ער האט געשפירט אז ער מז שטיצן יעדן קנאי, דאקעגן ארויסקומען מיט מודעות אדער קו"ק אויף די גאס האט מען נישט אזוי שנעל געקענט ארויסגעבן מיט זיין חתימה, ער האט געקוקט און גענישטערט אויף יעדס ווארט אזש אז די עקסנים פלעגן קענען צודרייט ווערן ביז מען האט ביי אים באשטעטיגט עפעס...
אלזא דער ספר וועלכע איז ארויסגעקומען איז דירעקט אקעגן זיין דעת און רצון, א בריוו פריוואט במילא, אבער פירסום אין א ספר איז בפירוש אקעגן רצון רב, און די יונגעלעך האבן ווייט נישט געקענט און מיטגעהאלטן מערכות מיט דעם צדיק

קענטעלאופ האט געשריבן:פין די סאטמארע רבי האט אויכער איינער ארויסגעגעבען אזא מין ספר
ארויסשנאדענדיג אלע שארפע לשונות פין דברי יואל אין 1 ספר
גחלי אש
דע רבי זעט דארט אויס ווי א עקסטרעמיסט

און [.....]

מבקש האט געשריבן:און די יונגעלעך האבן ווייט נישט געקענט און מיטגעהאלטן מערכות מיט דעם צדיק

אנטשולדיגט, פרעגט אייך בעסער נאך ווער די מו"ל זענען.

קענטעלאופ האט געשריבן:פין די סאטמארע רבי האט אויכער איינער ארויסגעגעבען אזא מין ספר
ארויסשנאדענדיג אלע שארפע לשונות פין דברי יואל אין 1 ספר
גחלי אש
דע רבי זעט דארט אויס ווי א עקסטרעמיסט

גראדע איז גחלי אש א הערליכע ליקוט בעיני אמונה ודעות- און לגופו של ענין בריוון וואס ער האט געלאזט דריקן בריש גלי אין יענע צייטן פ"ו זאל מען עס נישט דריקן היינט? ווייטער בריוון וואס ער האט געשריבן פאר יחידים דארף מען גיט גיט שוקל זיין אויב וואלט ער געלאזט עס דריקן, ורצונו של אדם זה כבודו.

ווער איז די מוציא לאור פונעם קונטרס הדין ? ר' יושע חיים אליין ?

אין שו''ת צפנת פענח ורשא ישנו תשובה קצרה שבו טוען שלא כל מה שכתב ליחיד יש להדפיס ברבים . וכ''כ ישנו מכתב כזה מהאבני נזר . אך את זה יש לומר על ראשונים ואחרונים
אפילו עם מצלמים את הכת''י מאיפה יודעים שהמחבר רצה שדבריו יתפרסמו ברבים וכ''כ לגבי שו''ת עם המשיב השיב לשואל להיתר או לאיסור אולי הי' לו עוד צדדים להתיר או לאסור
או אפילו ד''ת שצדיק או בעל דרשן אומר בש''ס מי אומר שמותר לפרסם דבריו אפילו אם אמרם ברבים . אולי הוא רק חובת השעה . והדברים צריכים עיון גדול . וכ''כ אם גדול אמר
פעם שיטתו אולי במשך הזמן שהעולם נשתנה אולי הי' ג''כ משנה שיטתו . וא''כ אין לדבר סוף .והדברים צריכים עיון גדול ולא אדע אם אחר העיון יבואו אל הבירור .
דברי הם רק חומר למחשבה . ועכשיו יהי כן you have the floor

וע"ז אמרו והמשכיל יבין...

החידוש הגדול ביותר מה שראיתי בהקדמה לקובץ המכתבים החדש, שהם מתייחסים בהרחבה לפרשה הנקרא בפי חסידי סאטמאר ה'שווארצע' ומבארים דעת הגאון רבי אברהם ז"ל שעמד על דעתו של צדיק רביה"ק מסאטמאר זי"ע נגד ראשי הקהילה שנטו מדעתו.