אידישע וועלט פארומס

קרעמער האט געשריבן:

גיוואלדיג האט געשריבן:

זיס האט געשריבן: אמת, אין חז"ל געפינען מיר שוין א רבי שמעון התימני, מסתמא איז ער ארויפגעקומען פון תימן קיין ארץ-ישראל, אבער וואו זענען די אנדערע תנאים און אמוראים פון תימן?

שמעון התמני לא בא מתימן רק הי' מעיר תמנה

אמת. און מען דארף טאקע ארויסזאגען דעם ווארט "תִּימְנִי"

איך מיין אז דער מלאכת שלמה ;דרך אגב אויך פון די תימנ'ער גדולים; זאגט אז ביידע פשטים זענען מעגליך
אדער תימני שוא-מם
אדער תימני קמץ מם....

זיס האט געשריבן:אידן זענען אנגעקומען קיין פרס און תימן, שוין נאכן ערשטן בית-המקדש, בזמן התנאים, שפעטער איז מען אויך געווען אין מצרים און שוין אפגערעדט רוים וואו עס איז געווען פארפלייצט מיט אידן. אין די אלע לענדער זענען אויך געווען תלמידי חכמים און מסתמא איז אויך געווען בתי מדרשים וואו מען האט זיך מפלפל געווען בהלכה. למעשה איז פון דארט קיינמאל קיין ספר נישט ארויסגעקומען, לכאורה נישט צוליב אמעראצעס, נאר ווייל עס זענען נישט געווען ווער עס האט געזען פאר וויכטיג דאס צוזאמענצונעמען, אדער ווייל זיי האבן אנגעהאלטן די מסורה אז עס דארף בלייבן תורה שבעל פה.

יעצט מיין שאלה:
אפשר איז פאראן א גאנצע חלק פון ש"ס וואס פעלט ביי אונז... אפשר איז פאראן נאך א גאנצע "תלמיד-פרסי", "תלמיד-תימני", "תלמיד-מצרי", און "תלמיד-רומי", וואס וואלטן ווען געקענט ארויסקומען, מיט אלע הלכות, וויכוחים, פלפולים, פון די ארטיגע תלמידי חכמים און אלעס וואס האט זיך אפגעטאן בין עמודי דגירסא פון יענע לענדער? - נאכמער; אפשר איז פאראן נעמען פון תנאים, אמוראים, פון יענע תקופות וואס האבן בשעתם געדרייט א וועלט מיט זייערע שארפקייט און הלכות, און מיר ווייסן ניטאמאל אז זיי האבן עקזיסטירט? - אמת, אין חז"ל געפינען מיר שוין א רבי שמעון התימני, מסתמא איז ער ארויפגעקומען פון תימן קיין ארץ-ישראל, אבער וואו זענען די אנדערע תנאים און אמוראים פון תימן?

איך בין נייגעריג אויב עס איז בכלל שייך אזא זאך...

(נ.ב. אפשר וועלן נאך ארכילאגן אמאל מגלה זיין אוצרות...)

זיס האט געשריבן:ליינט איבער די ערשטע שאלה וועט איר זען, אז מען רעדט אפילו נישט דוקא פון תימנים, מען רעדט פונקט אזוי פון מצרים, יוונים, און סורים. די שאלה איז, אז פונקט ווי אין בבל זענען געווען בתי מדרשים וואו מען האט געלערנט תורה, און שפעטער זענען געקומען מסדרים און מסדר געווען די שיטות און ארויסגעגעבן דערפון דער תלמיד בבלי, פונקט אזוי זענען געווען בתי מדרשים אין סוריא און אין מצרים, און אויך אין תימן. די שאלה איז וואו זענען זייערע תורות? - זיי האבן דאך אויך פארמאגט גאונים, אבער זייערע דרשות זענען קיינמאל נישט געדרוקט געווארן. איז פאראן עפעס כתבים פון זיי?

זיס, די זעלבע קאנסטו פרעגן אויך אויף די לענדער אשכנז [דייטש-לאנד], ספרד [שפאניע] און צרפת [פראנקרייך] אוואו אידן האבן זעך געפונען פון סוף זמן בית שני [נישט אויס געשלאסן אויך פריער] אוואו געפונען זעך די חידושי תורה פון יענע יאהרן ביז די סוף תקופת הגאונים ?

אגב, רבי סעדיה גאון איז געבוירן אין מצרים אדער גאר תימן.

נאר מוז מען איין זעצן פשט אז אפילו עס קאן זיין אז עס האבן זעך געפונען רוחניות'דיגע וועג-ווייזער אין די אלע מקומות, מיט עליות וירידות במשך התקופות, אבער קיין תורה צענטערן זענען זיי נישט געווען.

- - -

אוואו עס זעהט אויס איז טאקע פון איטאליע פאר-שפרייט געווארן די תורה לערנען און געוואנדערט קיין דייטש-לאנד, אבער עס פרעגט זעך דאך אוואו איז אהין געקומען די חידו"ת פון די אידן אין דייטש-לאנד פון די פריערדיגע יאהרן, אויב עס איז געווען.

דייטש-לאנד - פראנקרייך איז געווארן א תורה צענטער בערך אין די זעלבע צייט אוואו שפאניע, בעיקר אן געהויבן מימי רבנו גרשום מאור הגולה, וועלכע איז געווען אין די זעלבע תקופה אוואו די וועלט בארימטע פיהר געפאנגענע, כאטש מען קאן אן צייגן אז עס האבן עקזעסטירט ישיבות אין שפאניע שוין אביסל פריער.

מען קאן אויך פרעגן אויף די חידו"ת פון די אידן אין בבל אין די שפעטערדיגע יאהרן, נאך די תקופה פון די גאונים ביז בערך צו די יאהרן פון סוף תק"ך.
אבער אויף די ספרים, פיוטים וחידו"ת פון די אידן אין תימן, פרס און איטאליע איז מן הסתם נאך די שווערסטע צו פאר-שטיין, חוץ אז מען מוז אן נעמען אז מען האט דאס פאר-לענדט, יעדע מקום וועגען איהרע הערשער, מוסלעמענער צו קריסטן.

- - -

קאן טאקע זיין אז עס וועט נאך אפיהר קומען עפעס א אוצר ענדליך צו די קאהיר גניזה פאר די לענדער, אולי יחוס ויקויים יפוצו . . .

ב"ה

שאלות למרן הגאון הרב בן ציון מוצפי שליט"א בעניין הדרדעים ותשובותיו:
[url]http://www.doresh-tzion.co.il/QASearchResult.aspx?st=%u05e7%u05d5%u05e7[/url]
אני רואה שלא יוצא קישור ישיר עם הקוד וגם לא יוצא קישור ישיר לשאלות ללא הקוד אלא לדף הראשי של השו"ת. לכן אעתיק כאן את השאלות והתשובות:

שאלה - 62471
לכבוד הרב:מה דעתו של כבוד הרב על כת ה"דרדעים"הפוסקים אך ורק על פי פסקי הרמב"ם ולא מאמינים בקבלה ובזוהר הקדוש? שנה טובה . אשרי הדור שיש לו ענקי תורה כמו מורנו ורבנו.
תשובה
עיין באתר שכתבנו על כך בס"ד באורך.

שאלה - 50510
לכבוד הרב מוצפי שליט"א שלום לכבוד הרב ושלומו יסגא לעד, תודה על אשר מחכימנו ביראה ודעת, חכמה ומוסר ודברי הלכה.

חבר וידיד שלי אמר לי כי הכת הנקראת אצל התימנים "דרדעים", והם אינם מאמינים בקדמות ספר הזוהר, היו להם תומכים מקרב רבני ירושלים. האם הדבר נכון ? ויש בדברים משהו מן האמת ?
תשובה
אוי הדרדעים לפני קרוב למאה שנה חיבלו והשחיתו כרם השם צבאות בדיעותיהם הכוזבות והמשובשות וגרמו אש מחלוקת נוראה בתוך יהדות תימן המפוארת השלימה והשליווה. הגיעו הדברים לפני גדולי ישראל בארץ הקודש , כולם כאחד התייצבו מולם בנידוי חרם ושמתא עליהם ועל הנלווים אליהם במלים חריפות וקשות ללא יוצא מהכלל כל גווני הקשת החל מהגאון הרב קוק שהתבטא במלים חריפות ואתו הרב חרל״פ והרב הרצוג ,הרב זוננפלד מהעדה החרדית והרב אלפנדרי ועמו המקובל הרב אלישיב וגדולי רבני תימן ורבני הספרדים כשמונים גדולים, עליהם נמנו הרב יוסף ידיד ראב״ד ירושלים , ואתו הרב כף החיים ורבנו שלום הדאיה ראש רבני בית אל והרב שאול דוויק הכהן והרבנים אפרים הכהן , והרב חזקיה שבתי ז"ל רבה של ירושלים הרב עוזיאל הראשון לציון ועוד. וכל רבני הספרדים והאשכנזים השתמשו בביטויים חריפים של חרם נידוי ושמתא.
ספר אמונת השם נדפס בשני כרכים להרב עראקי ז״ל בשנת תרח"ץ בירושלים, ואתו גדולי רבני תימן הגדולים שבירושלים ואגפיה וכל גדולי רבני אשכנז. שם יש חלק מפסקיהם של גדולי הדור ההוא עם תשובה לטענותיהם הנלוזות.

שאלה - 13260
לכבוד הרב רציתי לשאאול שוב..
בעקבות הוצאת קונטרס ע"י רב תימני-נוצר מחלוקת חריפה אצלנו ואני מבקש מהרב עצה מה לעשות כאשר יש 'דרדעים' שחיכו להזדמנות הזו בשביל לקנטר ולבזות את אותו הרב ועכשיו מסיתים ומכניסים את דעותיהם הכפרניות בכל מקום, כיצד להימנע ולמנוע את דיעותיהם מכלל ציבור בני תימן הקדושים ע"מ שלא יטעו בהם?

יש לציין כי הם מצליחים לגרור אחריהם אנשים לצערנו.
תשובה
אינני יודע במה מדובר כלל.

שאלה - 7448
לכבוד הרב מוצפי שליט"א
רצוני לדעת כיצד ינהג אדם שנקלע ללימוד עם אחד המשתייך לכת שנקראת דרדעים (מבני התימנים), ותוך הלימוד מכניס כל מיני דברי כפירה נגד כל מיני עניינים שפשוטים לו לכאו' ומערער את בטחונו?
ועוד, האם נכון שיינם יין נסך כמו ששמעתי שפסק אחד מגדולי האחרונים?
זאת פעם שניה שאני שואל זה חשוב לי מאוד ואשמח לקבל תשובה
תשובה
בשנת התרע"ד הוציאו פסק נורא כל רבני ירושלים אשכנזים וספרדים ובראשם רבני ומקובלי ישיבת בית אל וישיבת הקבלה רחובות הנהר בראשורת הרב שאול דוויק והרב אברהם סלים והרב אברהם ענתבי והרב שלום הדאיה והחרימו את מי שידבר סרה נגד הזוהר ומנהגי הקבלה, כי מרן השלחן ערוך ואלפי הפוסקים הלכו בעקבות הזוהר. וזה היה מכוון לאותה כת.
ואתה אל תען כסיל כאיולתו ויפה שתיקה...

שאלה - 6964
לכבוד הרב רציתי לדעת מה דעתו של הרב בעניין הכת אצל התימנים המכונה 'דרדעים'? ישנו אדם שמנסה לקרב אותי אליהם ואני מתנגד בכל תוקף אך הוא ממשיך האם עלי לשמוע לו? הוא מביא סימוכין לדבריו מן הרמב"ם והרב יוסף קאפח. ואומר לי שכולם טעות יש בידם תוך שהוא יוצא נגד רבנים חשובים וטוען שהאמת אינם יודעים. עד שאני נכנסתי לספיקות. מה כבוד הרב אומר בעניין?, חשוב לי מאוד לקבל תשובה.
תשובה
דע ידידי, שכך שמעתי לפני כשלשים שנה מפי הגאון המקובל מורי חיים סינוואני זצ"ל שהיה רבו המובהק של הרב מרדכי שרעבי וגם מפי הרב שרעבי שאסור לשמוע את דבריהם, ודינם מפורש בשלחן ערוך מכיון והם כופרים בזוהר הקדוש שהוא מתורה שבעל פה ומרן הבית יוסף ואלפים מהפוסקים הולכים על פי פסקי הזוהר בכמה ענינים ולכן הכופר בזוהר דינו ככופר בתורה שבעל פה.ע"כ שמעתי. והשם יחזירם למוטב.