אידישע וועלט פארומס

סטראשעלע האט געשריבן:שושנת העמקים (אלשיך על שה"ש) אויפיבאך תע"ז

על השער: זיסקינד גונדרשהיים קניתי באויב רוף ??? של ר' יוסף שוחט
איז דאס חתימת הג"ר שניאור זיסקינד גונדרשהיים אב"ד טריר ג"ת [גבאי תמחוי?] וראב"ד פפד"מ בעל מקור חיים ותפארת צבי

אגב וואס מיינט די ר"ת ג"ת, ביבליא איז מפענח "גבאי תמחי", וואס איז פשט, איז דער רב געווען דער גבאי תמחי ? ?

בדף א' כתוב בתוך העיטור: יוסף שוחט
קניתי מבעל המדפיס ה"ה מהור"ר יוזבל סג"ל בעד שני זהו' באותו יום שנגמר ממכבש הדפוס יוסף ב"ר ישראל ז"ל .... מווירמש שוחט דמתא בפ"פ

דבר הלמד מענינו....

תולעת יעקב קראקא שמ"א

על השער: מאיר בן לא"א שמחה זצ"ל ...

יוסף יוזבל סג"ל מפיורדא

אולי הוא הרב המביא לבית הדפוס כמה ספרים באופיבאך בשנות הת"ע-ת"פ, בן הג"ר צבי הירש מפיורדא, חתן הג"ר שמעון סג"ל [פרענקל] אב"ד הייצפעלד ומדינת ווירצבורג (גיסו של הג"ר זלמן מירליש), מח"ס עמק השוה (הגהות שהוסיף על ספר עמק יהושע להג"ר יהושע פאלק),

חותנו מסכים על ספרו ביום כ"ו שבט תפ"ב

ראה כאן דתרי רבי יוזבל איכא בפיורדא, ולהחכמים פתרונים למי החותמת הנ"ל להדיין או להרב המדפיס ?

חות יאיר, פראג תקנ"ב

באמצע הספר נרשם:

הספר הלז שייך לחד מחכמי תורה, תורת אלקים בקדקדו שמורה, מנוי' וגמורה, טוב שנברא,
הוא ניהו אדמ"ו הרב המאה"ג המפורסם נ"י ע"ה פ"ה כבוד מו"ה לוי נ"י לנצח
[הג"ר לוי פאלאק ממאטערסדארף אב"ד טרישט בעל מח"ס עמודי שיטים לבית הלוי]

אני תלמידו הקטן ומָך הערך
מרדכי במוה"ר בעריש ל"ש מטרישט' טרישט רוט ?
ד' ? בדר"ח אייר? אב? וע"י? קדו"ש יחי"ה לפ"ק [?? ]
הק' מרדכי במו"ה בעריש ל"ש

בסוף הספר חתום:
הק' זעליג בן כ"ה ... משוראן
חונה לע"ע פה ק"ק ...

סטראשעלע האט געשריבן:שושנת העמקים (אלשיך על שה"ש) אויפיבאך תע"ז

על השער: זיסקינד גונדרשהיים קניתי באויב רוף ??? של ר' יוסף שוחט
איז דאס חתימת הג"ר שניאור זיסקינד גונדרשהיים אב"ד טריר ג"ת [גבאי תמחוי?] וראב"ד פפד"מ בעל מקור חיים ותפארת צבי

אגב וואס מיינט די ר"ת ג"ת, ביבליא איז מפענח "גבאי תמחי", וואס איז פשט, איז דער רב געווען דער גבאי תמחי ? ?

בדף א' כתוב בתוך העיטור: יוסף שוחט
קניתי מבעל המדפיס ה"ה מהור"ר יוזבל סג"ל בעד שני זהו' באותו יום שנגמר ממכבש הדפוס יוסף ב"ר ישראל ז"ל .... מווירמש שוחט דמתא בפ"פ

וואס זענען די פראגע צייכענונגען נאך די ווערטער 'באויב רוף'? בוודאי כוונת הכותב למה שאנו קוראים 'אויפרוף, באווארפן' והוא השבת שמזמרין החתן לפני חתונתו.

סטראשעלע האט געשריבן:חות יאיר, פראג תקנ"ב

באמצע הספר נרשם:

הספר הלז שייך לחד מחכמי תורה, תורת אלקים בקדקדו שמורה, מנוי' וגמורה, טוב שנברא,
הוא ניהו אדמ"ו הרב המאה"ג המפורסם נ"י ע"ה פ"ה כבוד מו"ה לוי נ"י לנצח
[הג"ר לוי פאלאק ממאטערסדארף אב"ד טרישט בעל מח"ס עמודי שיטים לבית הלוי]

אני תלמידו הקטן ומָך הערך
מרדכי במוה"ר בעריש ל"ש מטרישט' טרישט יום
ד' בדר"ח א"ר [אדר ראשון] וע"י? קדו"ש יחי"ה לפ"ק = תקנ"ט
הק' מרדכי במו"ה בעריש ל"ש

בסוף הספר חתום:
הק' זעליג בן כ"ה ... משוראן
חונה לע"ע פה ק"ק ...

scan0010_1280x546.jpg

scan0011_1280x463.jpg

אין טריטש האבען געוואינט עטליכע משפחות ליכטנשטאט.

זעליג.... חונה לע"ע פה ק"ק שטאמפן, ווי ר' לוי איז געווען אב"ד נאך מאטערסדארף, אזוי ווי איך טרעף עם נישט דערמאנט אין קורות בתינו דארף מען לכאורה זאגען אז חונה מיינט נישט ער איז געווען דארט רב נאר ער האט דארט געוואינט אדער געווען א בחור אין ר' לוי'ס ישיבה.

יוסף שרייבער האט געשריבן:אין טריטש האבען געוואינט עטליכע משפחות ליכטנשטאט.

זעליג.... חונה לע"ע פה ק"ק שטאמפן, ווי ר' לוי איז געווען אב"ד נאך מאטערסדארף, אזוי ווי איך טרעף עם נישט דערמאנט אין קורות בתינו דארף מען לכאורה זאגען אז חונה מיינט נישט ער איז געווען דארט רב נאר ער האט דארט געוואינט אדער געווען א בחור אין ר' לוי'ס ישיבה.

דער רב מיינט זיכער צו זאגן טרישט? ר' לוי איז נישט געווען רב אין מאטערסדארף, רק הורתו ולידתו שמה,

ראה תולדות הג"ר לוי פאלאק בקורות בתינו

יא פליטת הקולמוס, [זעה מיין אוועטער]

חדושי הרשב"א לבוב תקמ"ה

הק' צבי הירש אביגדור ליפשיץ

יוסף שרייבער האט געשריבן:רב סטארעשעלע עס דרייען זיך דא גרעסערע מבינים ווי מיר.

וואס שטייט דארט אינטער שבילי אמונה? קבלתי...

איך האב נאכנישט באגעגנט א מענטש וואס קען ליינען געמעקטע חתימות, אז איר טרעפט עם ביטע לאזט מיר וויסען. איך מיין עס שטייט יהודא ליב לש.

מיט אן ultra violet light דארף מען קענען ליינען געמעקטע חתימות.

תשובות חות יאיר פפד"מ תנ"ט

לאורך השער חתום בזה"ל:

שמואל במהור"ר ארי' ליב זצ"ל מפרשעדבורש מצ"פ [מצודתו פרושה] מ[?]גרידץ

אין ספר ראש יוסף (פיורדא תקכ"ד) איז דא א הסכמה פון א רב אין פרשעדבורש מיטן נאמען ר' יהודא יכונה ליב,
אולי איז דאס זיין זון וואס איז געווען רב אין גריידיץ ? עפעס מער אינפארמאציע ?

בתוך עיטור השער: זה הספר חות יאיר שייך להקצין התורני מהור"ר זכרי' נרו יאיר

בדף האחרון כתוב:
שייך להאלוף הראש והקצין התורני ומופלג ..דברים נחמדים מעלה ... מנהיג המדינה, אתו הדעת והתבונה,
כ"ש מהור"ר ... ... ... ... מדינה ...
הק' מאיר בהרב מהור"ר יונה ...
לע"ע פה רויסטיץ .. .. תצ"ז לפ"ק

נאר ווען עס איז געמעקט געווארען דורך וואסער אדער אז מען האט עס אביסל אפגעריבען אזוי מען פלעגט טוהן, אבער אז איינער איז אריבער אויף די חתימה מיט טינט קענסטו האבען 10 ul לעקטערס און עס וועט נישט העלפען אזוי ווי אז איינער נעמט היינטיקע צייטען א פעדער און מעקט אויס א חתימה וועט נישט העלפען קיין לייט. כך נראה לענ"ד ויש לעיין לדינא.

הרב ישראל יצחק אהרן לאנדסבערג, נאך איין מזל דער תלמוד זאגט אויס דעם סוד.. ווען נישט ווער ווייסט ווילאנג די חברים וואלטען זיך ווען געמוטשעט אויף דעם חתימה...

ר' יצחק אהרן לאנדסבערג היה אב"ד גרויסווארדיין תלמיד מרן החתם סופר

סטראשעלע האט געשריבן:תשובות חות יאיר פפד"מ תנ"ט

לאורך השער חתום בזה"ל:

שמואל במהור"ר ארי' ליב זצ"ל מפרשעדבורש מצ"פ [מצודתו פרושה] מ[?]גרידץ

אין ספר ראש יוסף (פיורדא תקכ"ד) איז דא א הסכמה פון א רב אין פרשעדבורש מיטן נאמען ר' יהודא יכונה ליב,
אולי איז דאס זיין זון וואס איז געווען רב אין גריידיץ ? עפעס מער אינפארמאציע ?

scan0002_1600x309.jpg

אין פרשעדבורש איז אויך געווען רב א קורצע צייט ר' אריה לייב חריף הלפרן במח"ס חידושי מהר"א, שפעטער רב אין אפטא וסאכאטשוב‬ רבו של היהודי הקדוש און פון ר' ישעיהו ולטפריינד מפרשעדבורש.

זאמלער האט געשריבן:הרב ישראל יצחק אהרן לאנדסבערג, נאך איין מזל דער תלמוד זאגט אויס דעם סוד.. ווען נישט ווער ווייסט ווילאנג די חברים וואלטען זיך ווען געמוטשעט אויף דעם חתימה...

'בנו ותלמידו ר' יהודא ליב לאנדסבערג כעת אב"ד ס"ה [סעגהאלום] והגליל'.תלמיד אביו ובעל כתב סופר, במח"ס אלה תולדות ועוד ספרים. http://www.hebrewbooks.org/43682

מיללער האט געשריבן:ר' יצחק אהרן לאנדסבערג היה אב"ד גרויסווארדיין

יש תח''י מכתב של הנ''ל וחותם בו [איני יודע האיך להעלותו],
יצחק אהרן לאנדסבערג אבד''ק פריישטאט

סטראשעלע האט געשריבן:תשובות חות יאיר פפד"מ תנ"ט

לאורך השער חתום בזה"ל:

שמואל במהור"ר ארי' ליב זצ"ל מפרשעדבורש מצ"פ [מצודתו פרושה] מ[?]גרידץ

אין ספר ראש יוסף (פיורדא תקכ"ד) איז דא א הסכמה פון א רב אין פרשעדבורש מיטן נאמען ר' יהודא יכונה ליב,
אולי איז דאס זיין זון וואס איז געווען רב אין גריידיץ ? עפעס מער אינפארמאציע ?

בתוך עיטור השער: זה הספר חות יאיר שייך להקצין התורני מהור"ר זכרי' נרו יאיר

בדף האחרון כתוב:
שייך להאלוף הראש והקצין התורני ומופלג ..דברים נחמדים מעלה ... מנהיג המדינה, אתו הדעת והתבונה,
כ"ש מהור"ר ... ... ... ... מדינה ...
הק' מאיר בהרב מהור"ר יונה ...לע"ע פה רויסטיץ .. .. תצ"ז לפ"ק

scan0002_1600x309.jpg

איך זע אין לוחות עדות אינעם בריוו פונעם בי"ד פון רויסטיץ איז אונטערגעשריבן א דיין מיט נאמען: הק' מאיר בלאמ"ו הרב הגדול מהו' יונה זצ"ל דיין דק"ק רויסטיץ
קען דאס זיין דער זעלבער? די יארן שטימען, ווי קען מען טרעפן עפעס מער אינפארמאציע אויף רויסטיץ און אירע רבנים ודיינים ?

להבין שמועות האט געשריבן:

מיללער האט געשריבן:ר' יצחק אהרן לאנדסבערג היה אב"ד גרויסווארדיין

יש תח''י מכתב של הנ''ל וחותם בו [איני יודע האיך להעלותו],
יצחק אהרן לאנדסבערג אבד''ק פריישטאט

ר' ישראל יצחק אהרן לאנדסבערג היה אב"ד יעמרינג, פרויענקירכען,פריישטאט, וגראסוורדיין. נפטר ט"ו ניסן תרל"ט.

כבוד הרב להבין שמועות יש לכם סורק סקענער בלע"ז?

לא

רויסטיץ און רויזניטץ - רויזניץ איז א שטאט אין בעהמען דער "עטרת זקנים" איז געוועזן דארט רב.

חתימת נתנאל ווייל על שער ספר שנדפס בשנת ת"ר מיהו (ודאי אינו הקרבן נתנאל שנלב"ע בשנת תקכ"ט)

סטראשעלע האט געשריבן:

סטראשעלע האט געשריבן:תשובות חות יאיר פפד"מ תנ"ט

לאורך השער חתום בזה"ל:

שמואל במהור"ר ארי' ליב זצ"ל מפרשעדבורש מצ"פ [מצודתו פרושה] מ[?]גרידץ

אין ספר ראש יוסף (פיורדא תקכ"ד) איז דא א הסכמה פון א רב אין פרשעדבורש מיטן נאמען ר' יהודא יכונה ליב,
אולי איז דאס זיין זון וואס איז געווען רב אין גריידיץ ? עפעס מער אינפארמאציע ?

בתוך עיטור השער: זה הספר חות יאיר שייך להקצין התורני מהור"ר זכרי' נרו יאיר

בדף האחרון כתוב:
שייך להאלוף הראש והקצין התורני ומופלג ..דברים נחמדים מעלה ... מנהיג המדינה, אתו הדעת והתבונה,
כ"ש מהור"ר ... ... ... ... מדינה ...
הק' מאיר בהרב מהור"ר יונה ...לע"ע פה רויסטיץ .. .. תצ"ז לפ"ק

די עטעטשמענט scan0002_1600x309.jpg איז מער נישטא.

איך זע אין לוחות עדות אינעם בריוו פונעם בי"ד פון רויסטיץ איז אונטערגעשריבן א דיין מיט נאמען: הק' מאיר בלאמ"ו הרב הגדול מהו' יונה זצ"ל דיין דק"ק רויסטיץ
קען דאס זיין דער זעלבער? די יארן שטימען, ווי קען מען טרעפן עפעס מער אינפארמאציע אויף רויסטיץ און אירע רבנים ודיינים ?

מציאה מצאתי!
אינעם בוך Beiträge zur Geschichte der Juden in Mähren : Neu-Raussnitz פון דר. היינריך פלעש, איז דא אסאך נוסחאות פון מצבות אין רויסטיץ,

איין נוסח מצבה לייענט זיך ווי פאלגענד:



ווי אויך אויף דעם זייטל איז דא אלע מצבות פון רויסטיץ/רויזניטץ,
אולי קען איינער טרעפן עפעס אינפארמאציע, וויפיל איך האב געזיכט האב איך נישט געפונען, אסאך מצבות זענען אין א שלעכטן אומליינבארן צושטאנד,

איך בין נייגעריג וואס ידידינו החכמים והחוקרים ובראש וראשון הנכבד בעמיו הרב שרייבער שי' זאגן צו מיינע המצאות,
איז מסתבר אז דער חותם ר' מאיר ב"ר יונה הנז' איז דער זעלבער החתום בלוחות עדות והנעתק מנוסח מצבתו ?

אגב איך זוך דעם בוך, אדער אנליין אדער קויפן, ווייסט איינער וואו ס'איז דא צובאקומען? (כ'האב נאר עטליכע בלעטער קאפיס)

דאס איז א סעפעראטדרוק פון דעם בוך Jahrbuch der Jüdisch-Literarischen Gesellschaft אדער פון יארע 1927 אוועיליבעל דא פאר $30 http://www.antiqbook.com/books/bookinfo ... 90711&l=de
אדער קימט דאס פון א יאר פריער 1926 אוועיליבעל דא פאר $20 http://www.zvab.com/displayBookDetails. ... f=vialibri

איר קענט שיקען א אימייל צו די מוכרים זיי זאלען בודק זיין אויב די מאמר געפינט זיך.

לגבי אייער השערה, שאלת חכם כמותו כבר יותר מחצי תשובה, איך מיין אז אויב איינער דא זאל קענען אויסליינען די ווארט נאך 'מהור"ר יונה' וועט מען קליגער ווערען.

איך ווייס נישט אויב דער דיין דער מסכים בלוחות העדות מיט די מצבה זענען די זעלבע ווייל ער שרייבט נישט הקדוש אויף זיין טאטע, הי"ד האט נישט יעדער געשריבען אבער הקדוש פלעגט מען געווענליך יא שרייבען. פון זיין לשון 'לע"ע פה רויסטיץ' איז משמע אזוי ווי דער מצבה אז ער איז קודם געווען אין א אנדערע שטאט.

שלא להשאיר הנייר חלק....

יפה עינים, לבוב תקנ"ט

יוסף זכרי' שטערין בהר...

איז דאס חתימת הג"ר יוסף זכרי' שטערן אבד"ק שאוול ובעל זכר יהוסף ?

יא, זיין טאטע האט געהייסען ר' נתן אב"ד שירווינט, אדער שטייט דא 'בהרב ז"ל' אדער 'בהרן ז"ל'.
היה חתן ר' מרדכי גימפל יפה אב"ד ראזינוי, דא שטייט אויך וועגען א רב גימפל.

וואו! ר' יוסף איז מבריק! ממש תוך כדי דיבור!