אידישע וועלט פארומס

יישר כח פארן העתקה.

היכי תמצא
צוויי שבתים איינס נאכען אנדערע און ביידע שבתים זאגט מען די זעלבע הפטורה.

scy4851 האט געשריבן:היכי תמצא
צוויי שבתים איינס נאכען אנדערע און ביידע שבתים זאגט מען די זעלבע הפטורה.

קיינער ענטפערט נישט.

און א שטאט א מוקף חומה למשל ירושלים וואס שבת איז דער פורים המוקפים און די קריאה פון מפטיר איז ויבא עמלק, איז די הפטורה דאס זעלבע וויא דער פריערדיגע שבת פרשת זכור.

עס איז דא א דין און שו"ע אז אויף אן אופענע פלאטץ א מקום פרוץ, אוויא למשל און א פעלד, טאר מען נישט דאווענען.

היכי תמצא
מעמעג אפילו לכתחילה דאווענען און א מקום פרוץ

(קרעמער וואלט געדארפט וויסען, לכאורה)

(קידוש לבנה? ברכת החמה? ניין איך ווייס נישט)

וועלכע ר''ח זאגט מען גאנץ הלל און וועלכע זאגט מען אינגאנצן נישט?
וועלכע ברכה קען מען נאר מאכן מיטוואך?
וועלכע ברכה קען מען נאר מאכן מיטוואך אדער דאנערשטאג?
ווען קען זיין אז מען זאל ליינען 5 טעיג און א צו און קיין איינע פון די טעיג נישט זאגן קיין הלל?
וועלכע הפטרה קען אסאך מאל אויסקומען צו זאגן נאר איינמאל אין 20 יאר?

scy4851 האט געשריבן:עס איז דא א דין און שו"ע אז אויף אן אופענע פלאטץ א מקום פרוץ, אוויא למשל און א פעלד, טאר מען נישט דאווענען.

היכי תמצא
מעמעג אפילו לכתחילה דאווענען און א מקום פרוץ

(קרעמער וואלט געדארפט וויסען, לכאורה)

קרעמער האט געשריבן:(קידוש לבנה? ברכת החמה? ניין איך ווייס נישט)

און כף החיים או"ח סימן צ' ווערט געברענגט אז אויב עס איז געשעהן א נס פאר איינעם און ער איז ניצל געווארען פון א סכנה, מעג דער מענטש דאווענען אויף יענעם ארט אפילו עס איז און א מקום פרוץ, וואס אן אנדערער וואלט נישט געמעגט דארט דאווענען

scy4851 האט געשריבן:עס איז דא א דין און שו"ע אז אויף אן אופענע פלאטץ א מקום פרוץ, אוויא למשל און א פעלד, טאר מען נישט דאווענען.

היכי תמצא
מעמעג אפילו לכתחילה דאווענען און א מקום פרוץ

(קרעמער וואלט געדארפט וויסען, לכאורה)

א תענית ציבור אפשר?

אה איך זעה אז ר' שמחה האט שוין געענטפערט.

ר' שמן,
עטליכע פון די שאלות דאכט זיך מיר איז שוין געווען געפרעגט פריערט און דעם אשכול.

שמן זית האט געשריבן:וועלכע ר''ח זאגט מען גאנץ הלל און וועלכע זאגט מען אינגאנצן נישט?

ר"ח טבת - גאנץ הלל
ר"ח תשרי (ראש השנה) - זאגט מען נישט

שמן זית האט געשריבן:וועלכע ברכה קען מען נאר מאכן מיטוואך?

ברכת החמה,
אגב, דער עצם ברכה ,עשה מעשה בראשית קען מען מאכען עני טאג

שמן זית האט געשריבן:וועלכע ברכה קען מען נאר מאכן מיטוואך אדער דאנערשטאג?

עירוב תבשולין

שמן זית האט געשריבן:ווען קען זיין אז מען זאל ליינען 5 טעיג און א צו און קיין איינע פון די טעיג נישט זאגן קיין הלל?

ראש השנה פאלט אויף א דאנערשטאג

יאנאש האט געשריבן:

scy4851 האט געשריבן:עס איז דא א דין און שו"ע אז אויף אן אופענע פלאטץ א מקום פרוץ, אוויא למשל און א פעלד, טאר מען נישט דאווענען.

היכי תמצא
מעמעג אפילו לכתחילה דאווענען און א מקום פרוץ

(קרעמער וואלט געדארפט וויסען, לכאורה)

א תענית ציבור אפשר?

ביי א תענות ציבור איז געווען פון די תענתים פאר רעגען וואס מעהאט געדאווענט ברחובה של עיר,
דאכט זיך מיר אז עס איז אבער נישט געווען א מקום פרוץ אוויא א שדה וואס דער מחבר גיבט פאר א משל דארט און סימן צ'

שמן זית האט געשריבן:וועלכע הפטרה קען אסאך מאל אויסקומען צו זאגן נאר איינמאל אין 20 יאר?

פרשת קדושים (הפטורת התשפט, נישט הלא כבני כושים)

פארוואס זאל מען זאגן פרשת קדושים נאר איינמאל אין 20 יאר?

scy4851 האט געשריבן:

scy4851 האט געשריבן:עס איז דא א דין און שו"ע אז אויף אן אופענע פלאטץ א מקום פרוץ, אוויא למשל און א פעלד, טאר מען נישט דאווענען.

היכי תמצא
מעמעג אפילו לכתחילה דאווענען און א מקום פרוץ

(קרעמער וואלט געדארפט וויסען, לכאורה)

קרעמער האט געשריבן:(קידוש לבנה? ברכת החמה? ניין איך ווייס נישט)

און כף החיים או"ח סימן צ' ווערט געברענגט אז אויב עס איז געשעהן א נס פאר איינעם און ער איז ניצל געווארען פון א סכנה, מעג דער מענטש דאווענען אויף יענעם ארט אפילו עס איז און א מקום פרוץ, וואס אן אנדערער וואלט נישט געמעגט דארט דאווענען

איך האב נישט דא קיין כף החיים, און איך געדענק נישט וואס ער שרייבט. אבער זענט איר זיכער אז ער רעדט פון "דאווענען" אויף יענעם פלאץ? אדער רעדט ער נאר פון מאכן דארט דעם "ברוך שעשה לי נס במקום הזה"?

או"ח סימן צ' סעיף ה' במחבר

לא יתפלל במקום פרוץ כמו בשדה וכו'

כף החיים שם אות כ"ח

שם, כמו בשדה, ואם הוא מקום שנעשה לו נס שבא לידי סכנה באותו מקום והצילו מותר להתפלל שם, אף שהוא מקום פרוץ לגמרי

ייש"כ

scy4851 האט געשריבן:

שמן זית האט געשריבן:וועלכע הפטרה קען אסאך מאל אויסקומען צו זאגן נאר איינמאל אין 20 יאר?

פרשת קדושים (הפטורת התשפט, נישט הלא כבני כושים)

שמן זית האט געשריבן:פארוואס זאל מען זאגן פרשת קדושים נאר איינמאל אין 20 יאר?

דער אמת איז אז די הפטורה פון פרשת קדושים זאגט מען נישט כסדר איינמאל און 20 יאהר, נאר דער הפטורה זאגט מען דאס ווייניגסטע.

דאס לעצטע מאל וואס מען האט געזאגט די הפטורה פון 'התשפט' איז געווען און שנת תשנ"ז און דאס נעקסטע מאל וועט ערשט זיין און שנת תשפ"ד. אן הפלגה פון 27 יאהר

און בעפאר תשנ"ז האט מען געזאגט די הפטורה און שנת תשל"ג. וואס דאס איז געווען אן הפלגה פון 24 יאהר.

עס הא זיך אויך געטראפען אן הפלגה פון 21 יאהר פון תקפ"ד ביז תר"ה.

און נאך א גרעסע הפלגה פון יאהרען איז געווען ווען מעהאט געזאגט די הפטורה און שנת שפ"ח און דערנאך איז געווען 42 יאהר ביז שנת תל"ב ווען מעהאט עס געזאגט נאכאמאל.

מעדארף אויך באטאנען אז עס מאכט זיך אמאל אז די הפלגה איז נאר 3 יאהר.
און שנת תש"ל האט מען געזאגט, און דערנאך און שנת תשל"ג

דער טעם דערפאר איז אזוי.
הפטורת אחרי איז 'הלא כבני כושים'
הפטורת קדושים איז 'התשפט'
די הלכה איז אז די הפטורה פון קדושים וועט מען נאר זאגען אויב מעהאט שוין געזאגט יענעם יאהר די הפטורה פון 'הלא כבני כושים'

ווען אחרי און קדושים גייען ציזאם, זאגט מען די הפטורה פון אחרי.
אויב זיי גייען באזינדער נאר ביי אחרי זאגט מען עפעס אנדערשט, וויא למשל וערבה פון שבת הגדול, וועט מען פאר קדושים זאגען די הפטורה פון הלא כבני כושים וואס דאס איז די הפטורה פון אחרי.

איז יעצט אזוי.

און א שנה פשוטה זענען אחרי מיט קדושים אייביג ציזאם, ממילא זאגט מען הלא כבני כושים

און א שנה מעוברת, אויב פסח פאלט דאנערשטאג, ליינט מען אחרי דער ערשטע שבת נאך פסח, און פרשת קדושים איז ר"ח אייר, און מעזאגט די הפטורה פון שבת ראש חדש.

אויב פסח פאלט אויס זינטאג, (אוויא שנת תשס"ח) איז פרשת אחרי, שבת הגדול און מעזאגט וערבה.
דער ערשטע שבת נאך פסח איז פרשת קדושים, אבער מעזאגט הלא כבני כושים, ווייל מעהאט עס נישט געזאגט לעצטע וואך

אויב פסח פאלט אויף אום שבת, איז א חילוק צווישען חו"ל און א"י
און חו"ל איז דער לעצטע טאג פסח אום שבת, און דער נעקסטע שבת איז אחרי, ערב ראש חדש אין מעזאגט מחר חדש. דער נעקסטע שבת איז קדושים און מעזאגט ווייטער הלא כבני כושים
און א"י איז דער שבת אסרי חג פרשת אחרי, און שבת קדושים איז ערב ראש חדש, ווען מעזאגט מחר חדש.

און יעצט צום פאנטשליין
פסח געפאלט אויף א דינסטאג
אויב דער קביעות פונעם יאהר איז הש"ג - ראש השנה איז געווען דאנערשטאג, און דאס יאהר איז שלימה (חשון כסלו האבען ביידע 30 טעג)
שבת הגדול ליינט מען אחרי מיט די הפטורה פון וערבה
שבת נאך פסח ליינט מען קדושים מיט די הפטורה פון אחרי (הלא כבני כושים)

אויב די קביעות פון יאהר איז זח"ג - ראש השנה איז געווען שבת, און דאס יאהר איז חסירה (חשון מיט כסלו האבען ביידע 29 טעג)
שבת נאך פסח ליינט מען אחרי און מעזאגט הלא כבני כושים
דער שבת דערנאך איז ג' אייר, מעליינט קדושים, און מזאגט 'התשפט'

דאס איז דאס איינציגע מאל ווען עס קומט אוס צי זאגען 'התשפט' - א שנה מעוברת און די קביעות איז זח"ג

לויטען לוח זענען זיי געווען און די יאהרען וואס איך האב דערמאנט.

______________________________
קרעדיט פאר דער גאנצע תגובה איז א ספר שערי זמנים פון ר' דוד העבער,
דער מחבר וואוינט און איז איינע פון די פוסקים און באלטימאר, און האט געלערענט און ישיבת נר ישראל
צווישען די הסכמות אויף זיין ספר איז אויך דא פון ר' משה שטערנבוך שליט"א ראב"ד לכל מקהילות האשכנזים בירושלים עיה"ק

א ריזן יישר ר' שמחה פארן מאריך זיין מיט די פרטי פרטים.

איך האב געמיינט צו זאגן הפטרת מקץ וואס רוב יארן איז עס חנוכה,

וועלכע הפטרה זאגט מען רובא רובא מאל נישט אין וואך ביי וועלכע עס שטייט?

די הפטורה פון וילך? שובה ישראל?

היכי תמצא אז מען זאל מאכן ראש חודש ביים פופצנטן טאג?

ל' ניסן אדר''ח אייר פירט מען זיך בכל תפוצות ישראל צו זאגן היום ''חמשה עשר'' יום שהם שני שבועות ויום אחד לעומר

ווען ליינט מען אין א תענית ציבור די וואכעדיגע סדרה?

מארגן.