תשעה באב 'שחל בשבת' מנהגים וענינים

[leiby]

אויף וואס מאכט מען הבדלה היי יאר? אויב דענק איך גוט פירט מען זיך צו מאכן אויף שכר המדינה.

[אור]

היי יאר גיין שוין נישט אן די אלע הלכות מוצאי ת"ב חוץ בשר ויין, אבער כ'געדנק נישט אז מען זאל מאכן אויף ביער...

[msp]

איך מיין אז הגם אסאך חסידים זענען מיקל לגבי הבדלה על היין במוצאי שבת חזון
אבער לענין הבדלה במוצאי תשעה באב מאכען רוב אויף ביר....

[מידער]

אפשר וואלט טאקע גלייך געווען ווען איינער וואלט געקענט אראפברענגען די דינים אויף תשעה באב שחל בשבת.

איך וועל פרובירן ארפצוברענגען וואס כ'געדענק, ביטע קארעקטירן.

מוצאי תשעה באב האט מען זיך ביי אונז געפירט מאכט מען יא הבדלה געהעריג אויף וויין. מען שמעקט נישט קיין בשמים און מען צינדט נישט קיין הבדלה.

איבער'ן שבת טאר מען נישט ארויסווייזן קיין אבלות, אבער בצנעה יא, מען דאווענט שב"ק אינדערפרי אביסל פריער כדי צו זיין גענוג הונגעריג לכבוד דעם ס"ג, מען דאווענט מנחה גענוג פרי (בלא צדקתך) צו קענען עסן א ברייטע סעודה ווי חז"ל זאגן אפילו כסעודת שלמה בשעתו.

פון חצות און ווייטער מעג מען נאר לערנען זאכן וואס מען לערנט יעדן שבת, דעריבער לערנט מען נישט קיין פרקי אבות, אבער אויב זענט איר מעביר סדרה שבת נאכמיטאג קענט איר די וואך אויך. תהלים מעג מען אויך זאגן.

כאטש מען טאר נישט עסן נאכן שקיעה, טאר מען אבער נישט פארשוועכן דעם שבת מיטן ווייזן סיי וועלכע סימן אבילות איידער'ן זמן מוצש"ק, דעריבער איז גלייך אז ביים זמן צאת לשיטת הגאונים זאל מען אויסטאן די שיך אבער נישט אנטאן די שיך וואס מען ניצט ט' באב. ביים זמן מוצאי שבת זאגט מען ברוך המבדיל און מען טוט אן די וואכענדיגע מלבושים און מען גייט אין ביהמ"ד דאווענען מעריב און זאגן איכה. איידער איכה מאכט מען א בורא מאורי האש, די פרויען דארפן אינדערהיים אויך געדענקן צו מאכן דעם ברכה.

ווען תשעה באב איז נדחה איז מען אסאך מער מקיל לגבי פרויען אין אלע אומשטענדן, אבער זיי מאכן נישט קיין הבדלה. קינדער מאכן אויך נישט קיין הבדלה, אבער גדולים וועלכע פאסטן אויס דארפן יא מאכן הבדלה.

כאטש מען מאכט מוצת"ב הבדלה אויף וויין, עסט מען נישט קיין פלייש און מען טרינקט נישט קיין וויין סתם אזוי, וויבאלד עז נישט קיין כבוד פאר די תענית.

אויף כמעט אלעס וואס כ'האב דא געשריבן איז דא גרויסע מחלוקות'ער, ווער ס'קען זאל ביטע אראפברענגען זייערע מנהגים.

[אייער_קיכל]

כאטש מען מאכט מוצת"ב הבדלה אויף וויין, עסט מען נישט קיין פלייש און מען טרינקט נישט קיין וויין סתם אזוי, וויבאלד עז נישט קיין כבוד פאר די תענית.

קען איינער מסביר זיין דעם ענין פון כבוד התענית? איז נישט די תענית אווער ביים צאת? און מאי שנא פון מוצאי יוה"כ וואס מ'עסט יא פלייש?

[מידער]

מוצאי"כ איז א יום טוב, ויום טוב היו עושים לו בצאתו בשלום מן הקודש. מען פריידט זיך אז דער באשעפער האט מוחל געווען די עבירות.

[שמן למאור]

איין נקודה האסטו נישט ארויסגעברענגט מידער, מוצאי תשעה באב דהאי שתא קען מען כאפן א שויער אנדערש ווי אלע יאהרן.

אנדערע זאגן אז היי יאהר איז פשוט הארבער, ווייל י' אב נאך חצות קען מען שוין כאפן א שויער נארמאל א יאהר, אבער היי יאהר ברויך מען ווארטן ביז י' אב ביינאכט.

[מידער]

פון די אנדערע זייט איז אלע יארן אסאך הארבער אז מ'דארף דעם אנדערן טאג אריינגיין אין ארבייט אזוי פארקלעבט...

יא, די נקודה האב איך טאקע פארגעסן צו שרייבן, מוצאי קענען די פרויען זיך גלייך נעמען צו די בערג שמוץ-וועש, און די וואס פירן זיך צו גיין אין מקוה איידער קידוש לבנה קענען היי יאר מיטראגן א זייפל צום שויער.

[ווינקל]

ווען תשעה באב איז נדחה איז מען אסאך מער מקיל לגבי פרויען אין אלע אומשטענדן, אבער זיי מאכן נישט קיין הבדלה. קינדער מאכן אויך נישט קיין הבדלה, אבער גדולים וועלכע פאסטן אויס דארפן יא מאכן הבדלה.

חלילה להקל בלי שאלת חכם.

[מידער]

חלילה וחלילה, זיכער דארף מען פרעגן א שאלה פונקטליך וויאזוי מען זאל זיך פירן. אויך האב איך נישט גוט מדייק געווען מיטן שרייבן פרויען אין אלע אומשטענדן, די ריכטיגע אויסדריק איז ספעציעלע אומשטענדן.

[פאטאקי08]

מידער איך האב געמיינט אז נאר אין פאליטיק ביסטו גוט

[דער תהילים איד]

כאטש מען מאכט מוצת"ב הבדלה אויף וויין, עסט מען נישט קיין פלייש און מען טרינקט נישט קיין וויין סתם אזוי, וויבאלד עז נישט קיין כבוד פאר די תענית.

קען איינער מסביר זיין דעם ענין פון כבוד התענית? איז נישט די תענית אווער ביים צאת? און מאי שנא פון מוצאי יוה"כ וואס מ'עסט יא פלייש?

עס איז א רמ"א אז פלייש עסט מען נישט ביינאכט.

(לא מחכמה אמרתי זאת.. אלא ממה ששמעתי מרבני מבצר הכוללים קר"י אצל השואל ומשיב על קול סאטמאר)

[דעפרעסט]

די לשון פון רעק"א בשם די שבו"י איז פאר נשים אין אומשטענדען אם יש להם מיחוש קצת קען מען היי יאר מיקל זיין‚

מידער האט געמאכט א הערליכע ארבעט‚ נאך איין קלייניקייט אז ווער ס'מאכט א ברית בו ביום קען זיך א וואש טאן נאכמיטאג צו א סעודה.

[msp]

מיין פרוי איז אמאהל געווען א מינקת אויף ט"ב נדחה
האב איך פאר איר הבדלה געמאכט און זי האט געטרינקען די קאווע
און איך האב אויסגעפאסט אהן א הבדלה מוצאי ט"ב
בעצם האלט דער רמב"ן אז עס איז בכלל נישטא קיין הבדלה אויף ט"ב נדחה
עיין חידושיו למס' תענית גאר א געשמאקע שטיקעל
נאך א הערה
אויב עס איז יא נוהג אבלות בצנעא אויף ט"ב שחל להיות בשבת פארוואס הייסט עס דעמאלס נישט א שבוע שחל בו ט"ב?

[מידער]

נאך איין קלייניקייט אז ווער ס'מאכט א ברית בו ביום קען זיך א וואש טאן נאכמיטאג צו א סעודה.

דאס איז מעיקר הדין, אבער כ'מיין אז מ'פירט זיך אז דער בעל ברית טוט זיך אן בגדי שבת און מען מאכט דעם ברית ערשט סמוך לשקיעה, און די אויספאסטן און סעודת הברית מאכט מען ערשט אויפדערנאכט.

אויב עס איז יא נוהג אבלות בצנעא אויף ט"ב שחל להיות בשבת פארוואס הייסט עס דעמאלס נישט א שבוע שחל בו ט"ב?

די אבילות בצנעה איז נישט מעיקר הדין, דאס איז לחומרא מצד המנהג. (מיר פירן זיך ווי דער רמ"א, דער מחבר האלט אז בצנעה גייט אויך נישט אן קיין אבילות.)

[אייער_קיכל]

כאטש מען מאכט מוצת"ב הבדלה אויף וויין, עסט מען נישט קיין פלייש און מען טרינקט נישט קיין וויין סתם אזוי, וויבאלד עז נישט קיין כבוד פאר די תענית.

קען איינער מסביר זיין דעם ענין פון כבוד התענית? איז נישט די תענית אווער ביים צאת? און מאי שנא פון מוצאי יוה"כ וואס מ'עסט יא פלייש?

עס איז א רמ"א אז פלייש עסט מען נישט ביינאכט.

(לא מחכמה אמרתי זאת.. אלא ממה ששמעתי מרבני מבצר הכוללים קר"י אצל השואל ומשיב על קול סאטמאר)

ידעתי בני ידעתי, כ'ווייס פון דעם רמ"א, און כ'האב נישט אין פלאן צו עסן פלייש מוצאי ת"ב

כ'פרעג נאר צו איינער קען אביסיל מסביר זיין דער טעם "כבוד התענית", וואס מיינט דאס? די תענית האלטן מיר אום עשרה, ווען מ'פאסט אויס איז דאך שוין י"א באב?

כ'קלער אז אולי כבוד התענית מיינט ער נישט ממש די פאסטן חלק, ער מיינט די מצב האבילות פונעם טאג, ווי איינער זאגט האסט א מינוט צוריק געוויינט אויפן ביהמ"ק, שוין מוזטו ארויפטאנצן אויף פלייש?..

איינער ווייסט פשט?

לעצט פאראכטן דורך אייער_קיכל אום פרייטאג יולי 27, 2012 11:53 am, איין מאל איז עס געווארן פאראכטן

[farshlufen]

רב מידער, מען טוט "נישט" אויס די שוך ביים זמן פון די גאונים.

[פלוני]

איסור בשר ויין, "משום אבילות דיום", מ'זעהט פארשידענע ערטער אז אבילות דיוום ברענגט א איסור אויף ביינאכט,(אויך ביי אנדערע תעניתים ווערט געברענגט אז מ'זאל נישט עסן קיין פלייש מוצאי תענית).
אויסטון שיך, יש נוהגים זיך אראפצולייגן אין בעט ס'זאל נישט זיין ניכר אז מ'טוט אויס שיך אום שבת.

[קבל את האמת]

פון חצות און ווייטער מעג מען נאר לערנען זאכן וואס מען לערנט יעדן שבת, דעריבער לערנט מען נישט קיין פרקי אבות, אבער אויב זענט איר מעביר סדרה שבת נאכמיטאג קענט איר די וואך אויך. תהלים מעג מען אויך זאגן.


אויף כמעט אלעס וואס כ'האב דא געשריבן איז דא גרויסע מחלוקות'ער, ווער ס'קען זאל ביטע אראפברענגען זייערע מנהגים.

עיין שערי תשובה סוף ס' תקנ"ג שהוא מקשה על פשט של הדגול מרבבה ברמ"א
לכאורה אסור ללמוד כל השבת אפילו בליל שבת הדברים שאסור ללמוד בת"ב

ועל ערב שבת אחר חצות שמעתי שג"כ יש שנוהגין להחמיר במו בכל ערב ת"ב

[מידער]

רב מידער, מען טוט "נישט" אויס די שוך ביים זמן פון די גאונים.

אויסטאן די שיך איז נאר אלס חומרא וואס כ'האב אמאל געהערט דעם עצה פון א גרויסער ת"ח. ע"פ הלכה דארף מען ערשט אויסטאן די שיך ביים זמן מוצש"ק.

פון חצות און ווייטער מעג מען נאר לערנען זאכן וואס מען לערנט יעדן שבת, דעריבער לערנט מען נישט קיין פרקי אבות, אבער אויב זענט איר מעביר סדרה שבת נאכמיטאג קענט איר די וואך אויך. תהלים מעג מען אויך זאגן.


אויף כמעט אלעס וואס כ'האב דא געשריבן איז דא גרויסע מחלוקות'ער, ווער ס'קען זאל ביטע אראפברענגען זייערע מנהגים.

עיין שערי תשובה סוף ס' תקנ"ג שהוא מקשה על פשט של הדגול מרבבה ברמ"א
לכאורה אסור ללמוד כל השבת אפילו בליל שבת הדברים שאסור ללמוד בת"ב

ועל ערב שבת אחר חצות שמעתי שג"כ יש שנוהגין להחמיר במו בכל ערב ת"ב

דער חת"ס זאגט אז דער עיקר חשש איז נאך חצות וויבאלד ס'קען צוקומען צו טראכטן פון די דברי תורה אין תשעה באב.

דער טו"ז זאגט אז דער וואס לערנט שבת לא הפסיד, דער משנה ברורה פסק'נט אויך אז אין מוחין ביודו. צוליב דעם איז גלייך אז מען זאל נאר לערנען וואס מ'לערנט יעדן שבת, און ווי אלע פוסקים ברענגן צו אז ס'איז דא גענוג וואס צו לערנען פון די דברים המותרים בט"ב .

[טייבעלע]

איך בין אמאל געוועהן אין א רעבישע הויף אויף אזא שבת, און מוצ"ש האט ער נאר אויסגעטוהן די שיך אבער נישט די שטריימעל און בעקיטשע,
און אזוי האט ער געזאגט די קינות, אויף מיין שאלה האט ער גענטפערט אזוי האט מען זיך געפירט ביי זיי אינדערהיים.

[cano]

אפי' כסעדות שלמה בעת מלכותו איז דוקא אויף די סעודה בעצם דאס הייסט אויפן מעניא וואס מען סערווירט אלץ אבער נישט ארויף איינלאדענען פריינט זאלן זיך באטייליגן ביים סעודה.

אויסטוען די שיך איז אן אינטערעסאנטער מנהג וואס די ברענגסט, אין א יעדער מנהג ישראל איז חשוב, אבער איינער וואס האט עס נישט געזהן ביי זיין טאטען זאל עס ח"ו נישט נאכטוען, ווייל לויטן שו"ע קוקט עס אויס ווי קעגן די הלכה, נאך מער אפי' נאכן זמן טאר מען נאכאלץ נישט אויסטוען די שיך אן זאגן ברוך המבדיל, עכ"פ אזוי שטייט אין רמ"א (לגבי דער שליח ציבור וואס טוט אויס די שיך איידער ברכו).

אין אלענספאל א שיינער ליקוט געמאכט, סוואלט שענער געווען מיט מראי מקומות, (גרינג צו זאגן פאר יענעם).

נאך א זאך, איבער עסן פלייש מוצאי יום כפורים ברויך מען נישט צוקימען צום ויו"ט הי' עושה, ווייל דער משנה ברורה ברענגט דאך צו דעם טור אז בשר משום אבילת היום איז דוקא שייך ביי תשעה באב .

[אויפריכטיג]

פארוואס לגבי אלע אנדערע זאכן גייט נישט אן דער "כבוד התענית"? למשל וואשן וועש, זיך זייפן, הערן מוזיק?

[פליגל]

בנוגע מאכן הבדלה אויף ביער איז דוכציך נאר שייך ווען ס'יז נישט קיין נדחה וואס דאן איז נאך שייך אלע דינים פון די ניין טעג ביז'ן מארגענדיגן חצות, משא"כ ווען ס'יז א נדחה.

כפי זכרוני האט ר' יודל רז"ב ז"ל פון רב טוב געמאכט הבדלה אין א מוצאי ט"ב וואס'ז נישט געווען קיין נדחה אויף ביער.

בנוגע עסן פלייש מוצאי ת"ב, האב'ך אויך געהערט אז געוויסע פוסקים האלטן אז מ'זאל נישט עסן קיין פלייש מוצאי תענית, לגבי מוצאי יו"כ איז קודם כל ס'יז א יו"ט און מ'מאכט א סעודה, נאך א זאך אלע אנדערע תעניתים זענען א שייכות צום חורבן, א-חוץ תענית אסתר וואס דאן עסט מען טאקע אויך א סעודה לכבוד יו"ט.

[leiby]

כ'האב אנגעטראפן די הלכות תשעה באב אין מיין קינות,

פאר מעריב:
ערב תשעה באב נאך מנחה פר מעריב טוט מען די שיך אויס אבר ווען תשעה באב גיפאלט אום מוצאי שבת טוט מען דיא שיך אויס נאך ברכו נאר דער חזן טוט אויס פר ברכו אונ זאגט המבדיל פאר דעם אויס טאן. אין שול זאל נאר איין ליכט זיין אונ מען דארף ניט פאר ענדערין זיין ארט אום תשעה באב מען דאווינט מעריב איטליכער אוף זיין ארט אונ מזאגט קדיש תתקבל. אונ ווען איינער איין אבל איז אונ עס גפאלט תשעה באב אין זיין שבעה מעג ער גיין אין שול אריין צו אבינט אונ מארגינס פריא ביז איבער דיא קינות. אונ תשעה באב צו מארגינס פריא טאר זיך קיין מענטש מער ניט וואשין ווי די פינגר אונ איי דיא פינגער טריקענען זיך רעכט אפ אונ זענען נאך ווייניגער פייכט מעג ער זיי איבר די אוגן פירען אונ מען לייגט קיין טלית ותפילין אונ מען מאכט קיין ברכה אוף דעם טלית קטן אונ מען טוט קיין מלאכה ביז נאך האלבן טאג אונ מען טאר ניט זיצען אוף קיין באנק ביז נאך האלבן טאג אונ מען גיט קיין שלום ניט קיין מענטש. אונ צו מנחה מאכט מען איין ברכה איבער דעם טלית קטן אונ מען לייגט טלית אונ תפלין אונ מען אויס די תפלין נאך מנחה. מען זאגט קיין תחנון צו מנחה:

פאר איכה:
ירמיה הנביא הט גשריבן די דריי איכה ווס אין איטליכן איכה איז פר האנדען איין א״ב אונ דר נאך אז יהויקים המלך האט זייא פאר ברענט האט ער זיי נאך אמאל גישריבען אונ האט נאך מוסיף גווען אני הגבר וואס דרינען איז פאר האנדין דרייא אלף ביתות :

פאר שחרית:
אום תשעה באב צו מארגינס פריא טאר קיין מענטש מער ניט וואשן אז די פינגער. אונ איידר די פינגער טריקענען זיך רעכט אפ אונ זענין נאך ווייניג פייכט מעג ער זיי איבער די אויגן פירען. אונ מען לייגט קיין טלית ותפילין אונ מען מאכט קיין ברכה אויף דעם טלית קטן. אונ מען דאווינט כסדר אזוי וויאג דא שטייט. אונ מען טוט ניטש קיין מלאכה ביז נאך האלבען טאג. אונ מען גיט ניט קיין שלום קיין מענטש. אונ צוא מנחה מאכט מען איין ברכה איבער דעם טלית קטן. אונ מען לייגט טלית ותפילין. אונ מען טוט אויס דיא תפילין נאך מנחה. מען זאגט קיין תחנון ניט צו מנחה.

אויב איינער פארשטייט נישט קען מען לייגן בילדער מיט די נקידות..