אידישע וועלט פארומס

דא איז דער בילד וואו מזעט עס איז ליידיג ארום די מצבה פון מהרי"ל

די שטאטישע שוהל אין פראנקפורט, היינט אונטער קאנטראל פון חב"ד, עס איז דא א מנין יעדן טאג, ווי אויך איז דא א "ישיבה" פאר די בחורי חב"ד

בילד פון אינעווייניג

נאך איינס

פאליציי זיצט אינדרויסן פיר און צוואנציג / זיבן

אריינגאנג צו די מקוה, די מקוה איז זייער קליין

שנאפס, דאס אן אריגענעלע מקוה?

נעה, געבויט אדער איבערגעבויט

חלקת הרבנים אין פראנקפורט ביה"ח, צוריק אויפגעשטעלט לויט וויזוי מהאט געדענקט

מציבת הגאון ר' אברהם ברודא ר"מ בפראג ואב"ד מיץ ופראנקפורט (שוין דערמאנט איינמאל דא)

אריינגאנג צום ביה"ח אין מאינץ, מערקט אויפן טויער א בילד פון די מצבה פון רבינו גרשום

שנאפס האט געשריבן:ציון מהר"ם מרויטנבורג

IMG_2940.jpg

א גרויסע ייש"כ,
דעם טעקסט האט איר אויך?

דא האסטע די מצבה אביסל גרעסער (פון וויקי)

http://he.wikipedia.org/wiki/%D7%A7%D7% ... biMeir.jpg

נוסח מציבת הגאון הגדול ר' צבי הירש חריף אב"ד האלבערשטאט (א בילד איז דערווייל נישט עוועיליבל) ב"ר נפתלי הירץ אשכנזי אב"ד לבוב ובעמח"ס כוס ישועות ושו"ת עטרת צבי, מנו"כ בעיר האלבערשטאט:

[פ"נ] מורנו ורבנו הגאון הגדול חסיד ועניו
[מווה"ר] צבי הירש בן הגאון המפורסם מה״ר הירץ אב״ד דק״ק לבוב
נפטר אור ליום ו׳ עש״ק ד׳ תשרי תק״ח
ווי חסרא בישראל גברא רבה ויקירא
נשיא אלהים אב״ד ור״מ מרא דאתרא
שלשלת יוחסין אוצר בלום בוצינא דנהורא
תורה וגדולה על אכסניא שלה מחזרא
כ״ע מריצין לי אגרותיהן בשו״ת קולא וחומרא
ובאתר דלית דיפרקינא נגרא ובר נגרא
הוא מפרק לי' ועדיף כחו בהיתרא
מעולם לא פסיק מפומא גירסא
תהא נשמתו צרורה בצרור החיים
עם נשמות ארץ הנפשות באה״ח

http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... s&inv=0002

עס איז כדי צו באמערקען אז דער דברי חיים זי"ע איז געווען א פינפטער דור בן אחר בן פון רבי צבי הירש האלבערשטאט זי"ע

ברוכים הנמצאים
איך בין א נייער דא, אינגאנצען אפאר טעג וואס איך ווייס פון דעם וועב זייטל, ווי איך זעה איז דא געוואלדיגע אינפרמאציע, אגב איך בין א דירעקטע אייניקל פון די גדולי אשכנז וואס ווערן דא דיסקאסירט.
איך בין 2 מאל א אייניקל פון ר' משה ראפפ, אויך א צענטע דור פון ר' שמחה ראפפורט ב"ר נחמן,
מיר זענען אויך זיך מתיחס צו ר' ליב עמריך פון פ"פ תלמיד רנ"א, איך וויל דא געבן א דאנק פאר די אלע משתתפים שימשיכו בפעולתם הטובה און איך וועל אויך צוגעבן כיד ד' הטובה עלי

שלום עליכם הרב החסיד, ברוך בואכם לשלום.

איבער משפחת ראפאפארט פארמאגן מיר א באזונדער אשכול.

דא:
viewtopic.php?p=507050#p507050
האט מר. יוראפ אראפגעברענגט א כתב יד (העתקה) פון א תשובה פון הגאון ר' אפרים ב"ר שמואל זאנוויל העקשיר דיינא רבא בק"ק אה"ו ומנו"כ בעיר אלטונא, דערויף האב איך געשריבען די פאלגענדע תגובה:

איבער ר' אפרים העקשיר דער אולטונאר דיין איז מיר געלעגן אין זכרון אז מ'האמיר שוין דערמאנט זכרו אינעם אשכול פון גדולי דייטלשאנד ומצבותיהם, איך האב עס למעשה נישט געפונען.

דערווייל וועל איך דא מציין זיין ראשי פרקים וברצות השם וועל מיר שטעלן די ידיעות אין יענעם אשכול.

מצבת הדיין ר' אפרים העקשיר ב"ר שמואל זאנוויל בעמח"ס לוית חן, ענבים לגרגרת, אדני פז ועוללות אפרים, בעיר אלטונא:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=1674
נפטר כ"ו ניסן תקי"ט

מצבת הרבנית חוואליש ב"ר ליב אב"ד גלוגא אשת הדיין ר' אפרים העקשיר, בעיר אלטונא:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=2879
נפטרה בחיי בעלה בשנת תצ"ט

מציבת מרת רבקה בת הדיין ר' אפרים העקשיר אשת ר' מענדיל שמש נפטרה בחיי אביה בשנת תק"א:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=2667

מצבת ר' יעקב שמואל זאנוויל בן הדיין ר' אפרים העקשיר:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=2264
נפטר ב' תמוז תקי"ט

מצבת מ' דייכא שרה בת הדיין ר' אפרים העקשיר אשת ר' יוזבל פרידבורג:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=2309
נפ' בשנת תקכ"ג

להרחבת הדברים, ר' אפרים איז ווי דערמאנט געווען א זון פון ר' שמואל זאנוויל ב"ר מאיר העקשיר, די העקשיר משפחה איז געווען גאר פראמינענט אין די אלטונא געגנט, מיר געפינען אזויפיל ווי 142 מצבות פון די העקשיר מפשחה אויפן אלטונא בית עולם.

די מוטער פון ר' אפרים מרת גאלדה איז געווען א טאכטער פון ר' לייב הערפורט. כהשגיע לפרקו האט ר' אפרים חתונה געהאט מיט הרבנית חוואליש בתו של הגאון ר' יהודא ליב אב"ד ור"מ דק"ק גלוגא רבתי (לשון חתנו בהקדמת ספרו לוית חן) ר' לייב פון גלוגא איז געווען אן איידעם ביי הגאון ר' יוסף הלוי הורוויץ אב"ד ור"מ דק"ק פרעמיסלא.

בצל חמיו האט זיך ר' אפרים משלים געווען בתורה ווי ער דערציילט בהקדמת ספריו, ונשא ונתן לפניו, ביז ווען ער איז אריבער קיין אלטונא און מיט די שטיצע פונעם מוקיר רבנן הקצין ר' ישכר בער כ"ץ ובניו איז ער געזעצן עה"ת ועל העבודה אומגעשטערט, לימים איז ער נתמנה געווארן אלס דיין אין די דריי קהלות באקאנט אלס אה"ו אונטער די דעמאלטסדיגע הנהגה פונעם רב ואב"ד ר' יחזקאל קצנלנבויגען דער כנסת יחזקאל.

ר' אפרים האט מחבר געווען די ספרים; לוית חן, אדני פז, דברי חכמים וחידותם (עוועליבל אויף היברו-בוקס) און ענבים לגרגרת ועוללות אפרים (נזכר על מצבתו ולא מצאתים לע"ע), ער איז נפטר געווארן ביום כ"ו ניסן תקי"ט ונטמן באלטונא.

ר' אפרים האט געהאט צוויי ברודער; ר' מרדכי העקשיר און ר' יעקב אליעזר לאזי פון ברוינשווייג (נפטר תקי"ח ונטמן באלטונא).

מיר האבן שוין דערמאנט עטליכע קינדער סך-הכל טרעף איך די קינדער;
1) בנו ר' יעקב שמואל זאנוויל
2) בתו רבקה אשת ר' מענדיל שמש
3) בתו דייכה שרה אשת ר' יוזבל פרידבורג
4) בתו פיילה רחל אשת ר' אברהם היילבוט חזן בביהכנ"ס היעב"ץ ובעמח"ס כף נחת:
http://www.hebrewbooks.org/5324
5) בנו ר' מרדכי העקשיר חתן אחותו וגיסו ר' אברהם היילבוט ומו"ל ספרו הנ"ל

צווישען די אייניקלעך אויפן אלטונא בית עולם טרעפן מיר;
1) ר' מרדכי גומפל ב"ר יוזבל סג"ל פרידבורג נכד הדיין ר' אפרים נפטר תקס"ה
2) השאה ברייכה ב"ר מענדיל שמש אשת ר' זאנוויל העקשיר

לאור פון די פריערדיגע תגובה בין איך אנגעקומען צום קובץ בית אהרן וישראל:
http://www.hebrewbooks.org/pdfpager.asp ... =9&hilite=
ווי ער ברענגט נאך דיינים פון אלטונא, העמיר פרובירען צו זוכען איבער זיי אויך.

מציבת הדיין ר' בענדיט ר' מנש (ב"ר מנשה) מק"ק אלטונא

פ״נ:
בואו וצאתו ברוך
עניו ושפל בירך
נסע למנוחה
דיין מומחה
טוב שמו גדלה
הזקן הרב המופלא מהור׳ בענדט ר׳ מנש ז״ל
נפטר ונקבר יו׳ ה׳ כ״ט ניסן תקי״ב תנצב״ה‏‎

נשא לאשה את הרבנית רעכלא ב"ר ר' אלי' סג"ל ווינער, נפטרה בשנת תקכ"ב, מצבתה:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=1739

צאצאיהם:
1) ר' אלי' שנפטר בשנת תק"ך:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=2346

2) ריזכה אשת ר' ישעי' יפה-ברסלאו נפטרה תקל"ה:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=1702

דער דריטער פון די דייני אה"ו וואס ווערן אויסגערעכנט ארום דעם דערמאנטן נושא אין מאנטובה (עי' בלינק הנ"ל לקובץ באו"י) איז געווען ר' אורי פייבלמאן זצ"ל, וז"ל שם אודותיו:

הדיין הגאון רבי אורי פייבלמאן וצ׳׳ל נולד לאביו רבי דוד, נשא את בת הפרנס הרבני ר׳ ראובן ווארבורג,
משפחת ווארבורג היתה ממיסדי קהל אלטונא, בשנת תפ״א כבר מוזכר בתואר דיין בפנקסי הקהילה, גם
היה מוהל מומחה. נ׳ י״ט תמוז תצ״ה ומנו״כ באלטונא.

וזה מה שמצאתי באתר המצבות בעיר אלטונא כיהודה ועוד לקרא.

מנוסח מצבתו נראה ששמו המלא היה ר' אורי פייבלמן אהרן ב"ר דוד, ושנפטר בשנת תצ"ח (אין ראי' כי אולי טעו בהעתקה) וזה נוסחה:

‎‏פ״נ
צנצנת המן
מובחר ומיומן
דיין המצויין
האלוף המרומם
מהור״ר אורי פייבלמן אהרן
במהור״ר דוד
נפטר יו׳ ב׳ י״ט תמוז
ונקבר יו׳ ג׳ ך בו תצ״ח לפ״ק תנצב״ה‏‎

בתו מרת חנה נישאה לר' ראובן פפערשי נפט' בשנת תקמ"ז ונטמנה באלטונה, מצבתה:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=0621

תמונת מציבת הדיין ר' אורי פייבלמאן:

מיללער האט געשריבן:מציבת ר' ירמי' פירשט דיין מציון בק"ק אה"ו

איידי דעסקינן בדיינו ק"ק אה"ו נחזור לענין ראשון, בדף ב' מדפי האשכול הלזה העתקנו תמונת מצבת הדיין המצוין דק"ק אה"ו הגאון ר' ירמי' פירשט ז"ל, הנה תולדותיו ב'חכמי אה"ו' לר"י דוקקעס:
http://www.hebrewbooks.org/pdfpager.asp ... =&pgnum=18
עם פרטים סביבות משפחת 'פירשט' (גם 'פערשט' או 'פיורשט' בכמה מקומות) המפורסמת מאלטונא והאמבורג. דוקקעס חושב רק את הג"ר יוסף פירשט בנו של ר' ירמי' שכמו אביו שימש כדיין באה"ו אחרי שהיה מקודם דיין בק"ק הוראדנא. ר' יוסף הו"ל את ספר רבו שו"ת מהר"ם זיסקינד עם הקדמה ארוכה ונפלאה וגם הו"ל שאר ספרים עיי"ש, ר' יוסף נפטר בשנת תצ"ט.

בן נוסף לר' ירמי' שנזכר בחכמי אה"ו היה הקצין ר' שלמה זלמן פירשט חותנו של ר' אלישע מהורדאנא בעמח"ס פי שנים (נמצא בה"ב), הנה מה שמצאתי באתר המצבות פרטים שלא נזכרו שם.

לר' ירמי' הדיין היה בת בשם רבקה שנישאה לר' איצק שטיבל, נפטרה בשנת תפ"ג, מצבתה:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=2965

אשתו של הדיין ר' ירמי' היה הרבנית ציפורה ב"ר יהודה ליב סג"ל, נפטרה בזקונותה בשנת תפ"ב ומנו"כ באלטונא, מצבתה:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=1302

אשתו של הדיין ר' יוסף ב"ר ירמי' פירשט היתה הרבנית בילא ב"ר דוד שנפטרה בשנת תקי"ט ומנו"כ באלטונא, מצבתה:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=0660

דער עולם איז ב"ה צו אלעמען מסכים, קען מען דאך גיין ווייטער (דערמאנט פון יענער וואס מאכט אלעס זיינע באראטונגען אויפן בית עולם [אשכול הביה"ח] ווייל דארט שרייעט קיינער נישט אריין, אלע זענען מסכים צו זיינע החלטות)

מיללער האט געשריבן:מציבת ר' יעקב יהודא לייב ב"ר חנוך זונדל פפערשא בעמח"ס לשם זבח, דיין בק"ק אה"ו

מהאמיר אויבן געברענגט די מציבה לאמיר דא צולייגען אביסל תולדות והמסתעף.

ר' יעקב יהודא לייב דיין בק"ק אה"ו נולד לאביו ר' חנוך זונדל אב"ד פפערשי (ומשם כינוי משפחתו), למד אצל הגאון בעל שב יעקב מפפד"מ ואצל הג"ר יעקב זאמוטשט בעמח"ס חדות יעקב ועוד גדולי עולם, אמו היתה בתו של הגאון ר' ליב אב"ד פפערשי בעמח"ס ראשית ביכורים וחינוך בית יהודא.

כשהגיע לפרקו נשא את מרת פיאר ב"ר צדוק וויטמטונט, אשתו נפטרה בשנת תקל"ח ומנו"כ באלטונא, מצבתה:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=0421

נבחר לדיין בקהלות אלטונא והאמבורג ובשנת תקי"ג כשנבנה הקלויז ישן בהאמבורג נבחר כ'יושב' שם ולאחר ג' שנים כשנבנה הקלויזן החדש שם נבחר כראש ישיבה (עי' באשכול חתימות והקדשות אודות הקלויזים ישן-וחדש שנשתתפו לאח"כ) כמו"כ בין המשמרות כשנתפנה כס הרבנות באה"ו שימש ר' לייב כמ"מ האב"ד.

כנראה סבל ל"ע מצער גידול בנים (בכחמי אה"ו כותב שד' בנים נפטרו בבחרותם, ואכתוב מה שמצאתי מפורש) בנו בכורו חנוך שנקרא ע"ש אביו נפטר בצעירותו ולשמו ולזכרו קרא שם ספר 'לשם זבח' עע כמה מסכות הש"ס כי זב"ח נוטריקין זכר בני חנוך.,ספרו 'לשם זבח':
http://www.hebrewbooks.org/pdfpager.asp ... =1&hilite=

כמו"כ נפטרה אחד מבנותיה בעודנה בתולה, מציבת הבתולה פריידכה בת הדיין ר' ליב פפערשא באלטונא:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=4465


בת נוספת נפטרה בחיי אביה, מרת רוזא שרה אשת ר' איצק ב"ר מיכל מ"ץ מפאצדם (מל' מצבתה) נפטרה בשנת תק"ל, מצבתה:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=4454

בנו ר' צדוק פפערשע האריך ימים, היה גבאי דחברה קדישא ומ"מ הרב בבקלויז הישן-וחדש בק"ק האמבורג, נפטר בשנת תקפ"ז ונטמן באלטונא, נוסח מצבתו בחכמי אה"ו דף 109.

בתו של ר' צדוק פפערשע נישטאה להחבר ר' אורי שרגא נאטהאן מהאמבורג, בנם היה ר' שמשון המכונה דאקטאר נאטהאן, הוא היה מורה ודאין בק"ק האמבורג, תולדותיו בארוכה בחכמי אה"ו דף 152, נפטר בשנת תרס"ו.

רב מיללער כדי שלא תחשבו שמדשתקי ש"מ דלא ניחי ליה אגיד תודה בפה מלא קיפ איט אופ.

נאך א באקאנטא משפחה פון דיינים אין אה"ו איז געווען די משפחה פראנקפורטער-שפירא.

ר' מענדל פראנקפורטער הראשון איז געקומען קיין אלטונא בשנת ת"ן, זיין זון ר' שלמה פראנקפורטער-שפירא איז געווען דיין אין אלטונא, נפטר בשנת תפ"ט ושם מנ"כ, מצבתו:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=1123
אשתו מרת הדס ב"ר שמעון נכדת ר' שמואל מוכסן ממינסק בליטא (מנוסח מצבתה) נפטרה שנת תפ"ז, מצבתה:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=2876


מלבד בנו הדיין ר' שלמה היה לו לר' מענדל (הראשון) בן נוסף בשם ר' אברהם (אהרן) נפטר תקי"ג, מצבתו:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=2739
נכדו ר' מנחם מענדל פראנקפורטער לבית שפירא בן בנו ר' צבי הירש שימש כראב"ד אלטונא, תולדותיו בארוכה עם תמונתו הובא באו"ה למושב לר"י דוקקעס:
http://www.hebrewbooks.org/pdfpager.asp ... &pgnum=103

נפטר ח"י אדר תקפ"ג,מצבתו:
http://www.steinheim-institut.de/cgi-bi ... a&inv=4162
אשתו ציפורה ב"ר ליב נפטרה תקפ"א.

צאצאיהם (כנראה קרא שם לבניו בשמות המלאכים מימיני מיכאל וכו')חלק מצאצאיהם שינו שם משפחתם;

1) ר' גבריאל
2) ר' רפאל - הוא אבי הגאון הנודע ר' שמשון רפאל הירש זצ"ל
3) ר' מיכאל
4) ר' משה המכונה מענדלזאהן בעמח"ס פני תבל:
http://www.hebrewbooks.org/44139
ועוד שתי בנות

יוסף שרייבער האט געשריבן:רב מיללער כדי שלא תחשבו שמדשתקי ש"מ דלא ניחי ליה אגיד תודה בפה מלא קיפ איט אופ.

גם אני מצטרף, עס איז זייער שווער צו פארדייען און נאך מגיב זיין נאך זעקס אווער-לאודעד תגובות, אבער צוביסלעך וועט מען עס איבערגיין און דורכשטודירן.