אידישע וועלט פארומס

חתימת יד קודש של ר' הערצקעלע ראצפערטער, אויף די אונגארישע שפראך, [קרעדיט אידישע גענ.]

יאנאש האט געשריבן:בעני, איז נישט שלמה מלכו געוועזן איינע פון די משיחי שקר?

יא, הקדוש ר' שלמה מלכו איז געווען זייער א ערליכער, אבער אויך האט ער זיך איינגערעדט אז ער איז (אדער גייט זיין) משיח (וועגן דעם איז דא א "פאן" ביי זיין חתימה), די מלך האט עם געהרגעט וועגען דעם. מ'העט עם געגעבן א געלעגנהייט זיך צי שמדן אלס קריסט, אבער ער האט ענדערש אויסגעוועלט קידוש השם, וכן הוה.

יהא זכרו ברוך

איך האב באמערקט אז הגאון ר' אברהם יצחק אולמאן פון בד"ץ עדה החרדית שטעלט אריין עטליכע אותיות אין דעם צירקל וואס ער מאכט מיטן ענדע נו"ן פון זיין לעצטע נאמען. איינער האט אן אנונג וואס די פשט דערפון איז?

איטשע האט געשריבן:דא זענען די חתימות:

די חתימות צריכים בדיקה אחריהם, ווייל דאס וואס ווערט באטיטלט און דעם ספר אלס חתימת הג"ר ליבוש מטראניגראד אבי הדברי חיים זי"ע, צע"ג ווי באקאנט איז דער משפחה נאמען גיווען 'האלבערשטאט' און דער ד"ח האט עס פארענדערט - י"ג אורות, און ביי דעם חתימה חתמ'ט שוין זיין פאטער אזוי ?..

זיין מאיעסטעט דער הייליגער
מען האט שוין גערעדט דערפון דא

הייליגער האט געשריבן:

איטשע האט געשריבן:דא זענען די חתימות:

די חתימות צריכים בדיקה אחריהם, ווייל דאס וואס ווערט באטיטלט און דעם ספר אלס חתימת הג"ר ליבוש מטראניגראד אבי הדברי חיים זי"ע, צע"ג ווי באקאנט איז דער משפחה נאמען גיווען 'האלבערשטאט' און דער ד"ח האט עס פארענדערט - י"ג אורות, און ביי דעם חתימה חתמ'ט שוין זיין פאטער אזוי ?..

אויף די חתימות איז געזעצן איינער פון די גרעסטע מומחים און כתבי ידות בדורנו, און אויף וואס די שרייבסט וועגן סאנזער רב'ס משפחה נאמען, להוי ידוע אז אין די צייטן פון צאנזער רב'ס זענען שוין געווען אין גאליציא "הונדערטער" הלברשטאם'ס, ועי' בתגובה שלמעלה.

קרעמער האט געשריבן:איך האב באמערקט אז הגאון ר' אברהם יצחק אולמאן פון בד"ץ עדה החרדית שטעלט אריין עטליכע אותיות אין דעם צירקל וואס ער מאכט מיטן ענדע נו"ן פון זיין לעצטע נאמען. איינער האט אן אנונג וואס די פשט דערפון איז?

היינט נאכאמאל איבערגעקוקט יענעם המלצה בריוו, און באמערקט עפעס וואס ליינט זיך אויס בערך אזוי: תנ"ח

קרעמער לייג א בילד, דער עולם וועט פרובירן ענטשיידן.

איך האב געוואלט נעמען יענעם צעטל פון טיש, אבער דער משולח נעמט דאס צוזאם און פארטיילט דאס דעם אנדערן טאג אין א צווייטן שוהל, איז עס לכאורה א שאלה פון גניבה..

ער גייט פאר עפעס א בריסקער כולל אין ירושלים, היינט מארגן קומט ער אין אייער שוהל, כאפט א בליק.

יהיה כן האט געשריבן:זיין מאיעסטעט דער הייליגער
מען האט שוין גערעדט דערפון דא

איך האב געליינט אויבען, אבער דאס וואס איך האב געשריבן איז מקובל און ידוע, וכן סיפר האדמו"ר הדייקן הנפלא המפורסם בדייקנותו ה"ה הגה"ק ר' יעקב מפשעווארסק זצ"ל כמובא בס' י"ג אורות עמ' שצג. [איי אנדערע האבין איוך אזוי גיהייסן בימיו, אולי שינוי ג"כ את שמם כששמעו שרשכבה"ג מרן הד"ח זי"ע מקפיד שלא להיקרא בשם זה, עכ"פ מיט די קשיא קען מען נישט אויפפרעגען א דבר המקובל מפי דייקן המפורסם בכל קצוי תבל וגאון וקדוש [זיינע מסורות וואס ער האט מקבל גיווען זענען נאך אזויפיל ווערט ווי די אללע חוקרים למיניהם!].

יהיה כן האט געשריבן:זיין מאיעסטעט דער הייליגער
מען האט שוין גערעדט דערפון דא

עיין מש"כ ע"ז.

הייליגער האט געשריבן:

יהיה כן האט געשריבן:זיין מאיעסטעט דער הייליגער
מען האט שוין גערעדט דערפון דא

איך האב געליינט אויבען, אבער דאס וואס איך האב געשריבן איז מקובל און ידוע, וכן סיפר האדמו"ר הדייקן הנפלא המפורסם בדייקנותו ה"ה הגה"ק ר' יעקב מפשעווארסק זצ"ל כמובא בס' י"ג אורות עמ' שצג. [איי אנדערע האבין איוך אזוי גיהייסן בימיו, אולי שינוי ג"כ את שמם כששמעו שרשכבה"ג מרן הד"ח זי"ע מקפיד שלא להיקרא בשם זה, עכ"פ מיט די קשיא קען מען נישט אויפפרעגען א דבר המקובל מפי דייקן המפורסם בכל קצוי תבל וגאון וקדוש [זיינע מסורות וואס ער האט מקבל גיווען זענען נאך אזויפיל ווערט ווי די אללע חוקרים למיניהם!].

איך גיי נישט אריין גיין אין די דייקנות פון רבי יעקילי זצ"ל (עס איז דע עטליכע מעשיות וואס זענען נישט געווען ממש מדויק, אבער איך ווייס דער עולם וועט מיך דא שינדן הויט פאר דעם, ואכ"מ)

ווילסט מיך זאגן, אז ווען צאנזער רב האט באשלאסען צו טוישן זיין נאמען צו הלברשטאם, האבן "אלע" זיינע הונדערטע ערשטע, צווייטע און דריטע קאזינס נאכגעטוען!!!
צווייטנעס זיין זיידע רבי שמחה און עלטער זיידער רבי משה פון סאטנוב ווערן ביידע דערמאנט מיטן נאמען "הלברשטאם" אין די בראדער פנקסים.
רבי יעקילי האט נאך פראציילט, אבער מיטן בראדער פנקס קען ער זיך נישט דינגען. עס איז דא א מאמר פון חוקר יוחסין הנפלא ר' בעריש וועבער אין איינע פון "דער בליק"ס איבער דעם טעמע...

קרעמער האט געשריבן:איך האב באמערקט אז הגאון ר' אברהם יצחק אולמאן פון בד"ץ עדה החרדית שטעלט אריין עטליכע אותיות אין דעם צירקל וואס ער מאכט מיטן ענדע נו"ן פון זיין לעצטע נאמען. איינער האט אן אנונג וואס די פשט דערפון איז?

אותיות אדער ציפערן? פה ירוות"ו שמעתי שעל כל חתימה שלו הוא כותב מספר סידורי כדי שלא יוכלו לזייף את חתימתו

איטשע האט געשריבן:

הייליגער האט געשריבן:

יהיה כן האט געשריבן:זיין מאיעסטעט דער הייליגער
מען האט שוין גערעדט דערפון דא

איך האב געליינט אויבען, אבער דאס וואס איך האב געשריבן איז מקובל און ידוע, וכן סיפר האדמו"ר הדייקן הנפלא המפורסם בדייקנותו ה"ה הגה"ק ר' יעקב מפשעווארסק זצ"ל כמובא בס' י"ג אורות עמ' שצג. [איי אנדערע האבין איוך אזוי גיהייסן בימיו, אולי שינוי ג"כ את שמם כששמעו שרשכבה"ג מרן הד"ח זי"ע מקפיד שלא להיקרא בשם זה, עכ"פ מיט די קשיא קען מען נישט אויפפרעגען א דבר המקובל מפי דייקן המפורסם בכל קצוי תבל וגאון וקדוש [זיינע מסורות וואס ער האט מקבל גיווען זענען נאך אזויפיל ווערט ווי די אללע חוקרים למיניהם!].

איך גיי נישט אריין גיין אין די דייקנות פון רבי יעקילי זצ"ל (עס איז דע עטליכע מעשיות וואס זענען נישט געווען ממש מדויק, אבער איך ווייס דער עולם וועט מיך דא שינדן הויט פאר דעם, ואכ"מ)

ווילסט מיך זאגן, אז ווען צאנזער רב האט באשלאסען צו טוישן זיין נאמען צו הלברשטאם, האבן "אלע" זיינע הונדערטע ערשטע, צווייטע און דריטע קאזינס נאכגעטוען!!!
צווייטנעס זיין זיידע רבי שמחה און עלטער זיידער רבי משה פון סאטנוב ווערן ביידע דערמאנט מיטן נאמען "הלברשטאם" אין די בראדער פנקסים.
רבי יעקילי האט נאך פראציילט, אבער מיטן בראדער פנקס קען ער זיך נישט דינגען. עס איז דא א מאמר פון חוקר יוחסין הנפלא ר' בעריש וועבער אין איינע פון "דער בליק"ס איבער דעם טעמע...

אפשר קענט איר מעתיק זיין פון די בראדער פנקסים, אדער איך מוז דאס גלייבן באמונה שלימה אין אננעמען מער ווי די קבלה הנ"ל ...

איטשע האט געשריבן:

הייליגער האט געשריבן:

יהיה כן האט געשריבן:זיין מאיעסטעט דער הייליגער
מען האט שוין גערעדט דערפון דא

איך האב געליינט אויבען, אבער דאס וואס איך האב געשריבן איז מקובל און ידוע, וכן סיפר האדמו"ר הדייקן הנפלא המפורסם בדייקנותו ה"ה הגה"ק ר' יעקב מפשעווארסק זצ"ל כמובא בס' י"ג אורות עמ' שצג. [איי אנדערע האבין איוך אזוי גיהייסן בימיו, אולי שינוי ג"כ את שמם כששמעו שרשכבה"ג מרן הד"ח זי"ע מקפיד שלא להיקרא בשם זה, עכ"פ מיט די קשיא קען מען נישט אויפפרעגען א דבר המקובל מפי דייקן המפורסם בכל קצוי תבל וגאון וקדוש [זיינע מסורות וואס ער האט מקבל גיווען זענען נאך אזויפיל ווערט ווי די אללע חוקרים למיניהם!].

איך גיי נישט אריין גיין אין די דייקנות פון רבי יעקילי זצ"ל (עס איז דע עטליכע מעשיות וואס זענען נישט געווען ממש מדויק, אבער איך ווייס דער עולם וועט מיך דא שינדן הויט פאר דעם, ואכ"מ)

ווילסט מיך זאגן, אז ווען צאנזער רב האט באשלאסען צו טוישן זיין נאמען צו הלברשטאם, האבן "אלע" זיינע הונדערטע ערשטע, צווייטע און דריטע קאזינס נאכגעטוען!!!
צווייטנעס זיין זיידע רבי שמחה און עלטער זיידער רבי משה פון סאטנוב ווערן ביידע דערמאנט מיטן נאמען "הלברשטאם" אין די בראדער פנקסים.
רבי יעקילי האט נאך פראציילט, אבער מיטן בראדער פנקס קען ער זיך נישט דינגען. עס איז דא א מאמר פון חוקר יוחסין הנפלא ר' בעריש וועבער אין איינע פון "דער בליק"ס איבער דעם טעמע...

דאס זעלביגע וואס כהאב געשריבען וויל איך זען א מקור אז ס'געווען 'הונדערטע' בני משפחתו וואס האבין זיך גערופן 'הלברשטאם'....

עי' פנקסי בראד, ספר שיח יצחק, מזכרת לגדולי אוסטרהא (ועוד).

איטשע האט געשריבן:עי' פנקסי בראד, ספר שיח יצחק, מזכרת לגדולי אוסטרהא (ועוד).

ווי קום איך אן מעיין צו זיין ב'פנקסי בראד' ?? [ס' שיח יצחק ידעתי מכבר] פליז געטס איבער מער פרטים !

מאטעס האט געשריבן:

קרעמער האט געשריבן:איך האב באמערקט אז הגאון ר' אברהם יצחק אולמאן פון בד"ץ עדה החרדית שטעלט אריין עטליכע אותיות אין דעם צירקל וואס ער מאכט מיטן ענדע נו"ן פון זיין לעצטע נאמען. איינער האט אן אנונג וואס די פשט דערפון איז?

אותיות אדער ציפערן? פה ירוות"ו שמעתי שעל כל חתימה שלו הוא כותב מספר סידורי כדי שלא יוכלו לזייף את חתימתו

ווי געשריבן אויבן, האב איך אויסגעליינט דארט "תנ"ח", מעגליך אז דאס איז זיין 458'סטע אונטערשריפט.

הייליגער האט געשריבן:

איטשע האט געשריבן:עי' פנקסי בראד, ספר שיח יצחק, מזכרת לגדולי אוסטרהא (ועוד).

ווי קום איך אן מעיין צו זיין ב'פנקסי בראד' ?? [ס' שיח יצחק ידעתי מכבר] פליז געטס איבער מער פרטים !

ביביליאטעק

איטשע האט געשריבן:

הייליגער האט געשריבן:

איטשע האט געשריבן:עי' פנקסי בראד, ספר שיח יצחק, מזכרת לגדולי אוסטרהא (ועוד).

ווי קום איך אן מעיין צו זיין ב'פנקסי בראד' ?? [ס' שיח יצחק ידעתי מכבר] פליז געטס איבער מער פרטים !

ביביליאטעק

לא ידעתי ביביליאטעק, אך זאת מצאתי, בס' עטרת צבי - להגרצ"ה הלברשטאט זצ"ל הובא בתולדות המחבר ממכתב הרה"ג מסעראצק ששמע מר' איטשע האלברשטט מלובלין שהתנצל לפניו מרן הד"ח זי"ע שלכן שינה חתימתו, שלא רצה להיות שמו על העיר האלברשטאט וכו', עכ"ל. האט איר דא א קלארע און נאנטע עדות. אגב, זעט אויס אז מרן הד"ח האט דעם ר' איטשע איבערגירעדט ווייל ער האט נישט געהאט פארענדערט זיין נאמען, ודו"ק.

בעל התולדות בעטרת צבי הוא הג"ר צבי יחזקאל מיכלזון אבד"ק פלונסק אבי בעל המקור חיים!
האסט דערשנאפט דער מקור איז פון סעראצק רב, נישט זיין "ערשטער טעות"!

איטשע האט געשריבן:בעל התולדות בעטרת צבי הוא הג"ר צבי יחזקאל מיכלזון אבד"ק פלונסק אבי בעל המקור חיים!
האסט דערשנאפט דער מקור איז פון סעראצק רב, נישט זיין "ערשטער טעות"!

דערוויל בין איך נישט איבערגעצייגט געווארן אז דער כותב המכתב וואס האט עס אליין געהערט פונ'ם בעל עובדא, האט א טעות !

אויב גיי איך דיר מוזן איבערצייגן, להוי ידוע איך גיי נישט, אבער סעראצק רב איז נישט קיין מקור.
למעשה כ'פארשטיי נישט די גאנצע ויכוח דא, ווי איך האב פריער געשריבען, איז דער "פאקט" אז דער צאנדער רב'ס זיידע וי"א זיין עלטער זיידע ר' נפתלי הירץ האבן געהייסן הלברשטאם.

מען דארף געדענקען איין וויכטיגע זאך:
רבי'ס זענען זייער הייליג, זייער תורות זיענען געזאגט מיט רוח הקודש, אבער אין זייערע וועלטליחכע וויסענשאפט, קענען זיי/מעגן זיי/האבן זיי געהאט טעותים. עס איז נישט קיין עולה.
לדוגמא: אין שם הגדולים פון הגרחיד"א איז דא גראבער טעותים! אין מעלות היוחסין פון הג"ר זלמן מרגליות איז דא טעותים! און די ליסט איז לאנג. עס איז גארנישט געשען ר' יעקילי זצ"ל שטייט מיט א שיינער שורה רבנים, ער האט זיך נישט מיטוואס צו שעמען, ער האט נישט געהאט קין טעות אין א שטיקל חו"ר, ער איז סך הכל געווען מיסאינפארמירט.

איטשע האט געשריבן:אויב גיי איך דיר מוזן איבערצייגן, להוי ידוע איך גיי נישט, אבער סעראצק רב איז נישט קיין מקור.
למעשה כ'פארשטיי נישט די גאנצע ויכוח דא, ווי איך האב פריער געשריבען, איז דער "פאקט" אז דער צאנדער רב'ס זיידע וי"א זיין עלטער זיידע ר' נפתלי הירץ האבן געהייסן הלברשטאם.

מען דארף געדענקען איין וויכטיגע זאך:
רבי'ס זענען זייער הייליג, זייער תורות זיענען געזאגט מיט רוח הקודש, אבער אין זייערע וועלטליחכע וויסענשאפט, קענען זיי/מעגן זיי/האבן זיי געהאט טעותים. עס איז נישט קיין עולה.
לדוגמא: אין שם הגדולים פון הגרחיד"א איז דא גראבער טעותים! אין מעלות היוחסין פון הג"ר זלמן מרגליות איז דא טעותים! און די ליסט איז לאנג. עס איז גארנישט געשען ר' יעקילי זצ"ל שטייט מיט א שיינער שורה רבנים, ער האט זיך נישט מיטוואס צו שעמען, ער האט נישט געהאט קין טעות אין א שטיקל חו"ר, ער איז סך הכל געווען מיסאינפארמירט.

זייט נישט בייז, איך בין מודה אז א צדיק קען האבין א טעות [כך איתא בספה"ק] אבער מען מוז קענען איבערצייגן אזא "פאקט"..., און ווען נישט איז חזקה במקומה עומדת אז דער צדיק ודייקן ווייסט מן הסתם בעסער.

אז עס שטייט אין פנקס בראד אויפען ד"ח זיידע אין עלטער זיידע "האלבערשטאם" איז א אפענע ראיה.

אבער אפשר מאכט איר די טעות אין עס שטייט נישט אזוי. - עס איז כדאי אהערציברענגען א קאפי אדער א לינק פין די פנקס, אין אויך ראיות אז זיי זענען דעם דברי חיים'ס זיידע'ס.