רבי שמעון סופר מקראקא זצ"ל- ט"ז אדר תרמ"ג

תולדות וסיפורי צדיקים וחסידים

די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25446
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דינסטאג פאברואר 08, 2011 11:30 am

כ'האב יעצט געטראפן אויף יד ושם בילדער קאלעקציע א בילד פון חסידישע אידען וועלכע זענען געווען אויפן ציון פון ר' שמעון סופר פון קראקא וחתנו ר' עקיבא קארניצער בן בתו של החת"ס, מ'זעהט נאך די אריגינעלע מציבות.

איך ווינדער מיך איבער די גאנצע לאנגע נוסח המציבה (געזעהן אינעם ערשטן תגובה פון דעם אשכול) צו דאס איז געווען אויף די אריגינעלע מציבה.
צוגעלייגטע
1632625228973031556.jpg

נחמן נתן
שר שלשת אלפים
תגובות: 3949
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 13, 2008 7:11 pm
לאקאציע: צווישן סקרענטאן און סיראקיוז

תגובהדורך נחמן נתן » דינסטאג פאברואר 08, 2011 11:39 am

דער בילד זעהן שוין אויס מער אין די ל' יאהרן.
לחיים ולברכה!

אוועטאר
בן בוזי
שר ארבעת האלפים
תגובות: 4600
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 19, 2008 12:03 pm

תגובהדורך בן בוזי » דינסטאג פאברואר 08, 2011 12:12 pm

נחמן נתן האט געשריבן:דער בילד זעהן שוין אויס מער אין די ל' יאהרן.


דאס מאל בין איך מיט ינאחהמדנוננתהני!

דאס בילד איז שוין ווען שטאפענע הוטן מיט שווארצע פלעסטיק גלעזער זענען געגאנגען אינאיינעם=תש"ל יאהרן!
רעוו. אהרן הירשקאוויטץ, מסדר קידושין דעיר סיראקיוז והגלילית: benbeezee@gmail.com

נחמן נתן
שר שלשת אלפים
תגובות: 3949
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יולי 13, 2008 7:11 pm
לאקאציע: צווישן סקרענטאן און סיראקיוז

תגובהדורך נחמן נתן » דינסטאג פאברואר 08, 2011 12:16 pm

דעם קוטשמע האסטו אינגאנצן פארזעהן?
לחיים ולברכה!

טאבאקא
שר חמש מאות
תגובות: 665
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 20, 2010 1:29 am

תגובהדורך טאבאקא » דאנארשטאג אפריל 07, 2011 12:00 pm

ס'איז באקאנט די מעשה פון ר' שמעון סופר מיטן קייסער, אז ער איז אמאל געדארפט זיצן אין פארלאמענט אום שב"ק [לויט אן אנדערע גירסא איז דאס געווען ביי מסיבה\פארטי ביים קייסער אין פאלאץ] און דער קייסער האט געטיילט פאר אלע אנוועזנדע א ציגאר. ר' שמעון האט זיך מתיר געווען עס איבערצונעמען מפני כבוד המלכות, אבער ווי פארשטענדליך אנגעצינדן האט ער עס נישט.
ווען דער קייסער האט געזעהן אז ער רויכערט נישט - אנדערש ווי יעדעם, האט ער אים געפרעגט דערוועגן. און ר' שמעון מיט זיין חכמה האט אים געענטפערט (איך האב עס געהערט מיטן לשון אויף דייטש):
"אזא טייערע געשאנק פונעם געערטן קייסער מיט רויעך זאל איך זי לאזן אויסגיין?"...

(איך שרייב עס אפ ווייל הרב ברכי' אילאוויטש זז"ג [איך שרייב נישט זיין עכטע נאמען, ווייל כ'בין זיכער אז ער האט דא א ניק] האט עס געשריבן אינעם "אוצר" אז ער האט עס נישט געוואלט איבערנעמען. און דאס איז אנדערש ווי איך האב מקבל געווען).

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25446
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דאנארשטאג יולי 07, 2011 12:34 pm

מציבת ר' יואל סופר-שרייבער בן המכתב סופר זצ"ל בביה"ח בעיר ווארשא
צוגעלייגטע
photo.jpg

והוא פלאי
שר האלפיים
תגובות: 2749
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג אוגוסט 23, 2009 3:18 pm

תגובהדורך והוא פלאי » דאנארשטאג יולי 07, 2011 12:40 pm

ווי אלט איז ער געווען אז עס שטייט הישיש
נאך וועם האט ער געהייסן
למה זה תשאל לשמי...

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25446
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דאנארשטאג יולי 07, 2011 1:01 pm

והוא פלאי האט געשריבן:ווי אלט איז ער געווען אז עס שטייט הישיש
נאך וועם האט ער געהייסן


נולד במאטסדורף בשנת תר"ז ונפטר בחודש אלול בשנת תרפ"ו, אז היה בגיל 79-80 כשנפטר, זה היה נקרא 'ישיש' יחסית בימים ההם.

מ'ברויך נאכקוקען אין אהרן פערלס בוך צו ער ווייסט נאך וועם ער האט געהייסן (מסתם נאכען ב"ח....)

תרנגול
שר שלשת אלפים
תגובות: 3187
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך נובעמבער 04, 2009 11:33 am

תגובהדורך תרנגול » דאנארשטאג יולי 07, 2011 1:18 pm

די צוויי אויבנדערמאנטע, הרב שטראססער און הרב פערל, האבן אויך ארויסגעגעבן א ספר "אגרות מכתב סופר", א הערליך שטיקל ארבעט צוזאמגענומען אלע בריוון פונעם מכתב סופר און מסדר געווען אויף א מייסטערהאפטיגן אופן. די בריוון נעמען ארום צענדליגע ענינים און מערכות וואס האט זיך דעמאלט אפגעטון ביים יהדות החרדית. גאר גאר אינטרעסאנט.
הנותן לשכוי בינה...

אוועטאר
ללמוד וללמד
שר חמש מאות
תגובות: 846
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 25, 2010 1:08 pm

ר' יואל שרייבער

תגובהדורך ללמוד וללמד » דאנארשטאג דעצמבער 22, 2011 11:17 am

א בילד פון איהם.
צוגעלייגטע
114.jpg
לעצט פאראכטן דורך ללמוד וללמד אום דאנארשטאג דעצמבער 22, 2011 11:42 am, מאל פאראכטן געווארן 1 סך הכל.

אוועטאר
ללמוד וללמד
שר חמש מאות
תגובות: 846
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 25, 2010 1:08 pm

תגובהדורך ללמוד וללמד » דאנארשטאג דעצמבער 22, 2011 11:24 am

נשא את בתו של ר' יודא ליב קוזמיראק מעיר סמוך לגאסטינין ועל ידו דבק להרה"ג מגאסטענין. ויש כותבין שאחר פטירת הגה"ק מגאסטינין רצו להכתירו תחתיו ולא אבה.
נפטר ה' אלול תרפ"ה לפ"ק

אוועטאר
msp
שר עשרת אלפים
תגובות: 18004
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג מארטש 10, 2011 10:03 am
לאקאציע: בין גברא לגברא

תגובהדורך msp » דאנארשטאג דעצמבער 22, 2011 11:26 am

יש לו צאצאים באנטווערפען ולאנדאן...
חכלילי עינים מיין ולבן שנים מחלב

אוועטאר
ללמוד וללמד
שר חמש מאות
תגובות: 846
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג ינואר 25, 2010 1:08 pm

תגובהדורך ללמוד וללמד » דאנארשטאג דעצמבער 22, 2011 11:43 am

הי' תחת ידיו כתבי יד קדשו של מרן החת"ס חידושים על שבועות ונדה וב"ב שיצא לאור בווארשא

dovidal
שר שלשת אלפים
תגובות: 3960
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 04, 2011 12:16 am

צוואה

תגובהדורך dovidal » מאנטאג מאי 14, 2012 7:36 pm

מאטקע האט געשריבן:
מאטעס האט געשריבן:גם הפולמוס סביב צוואת החת"ס והנוסח בכתבי רמ"ד או כתבי חמ"ד קשור להגר"ש שהמצדדים בנוסח חמ"ד הפיצו שמועה בשם הגר"ש שהעיד שבצוואה היה כתוב חמ"ד ורמ"ד הוא טעות המעתיק, אולם בנו ר' שלמה שהוזכר למעלה פירסם מאמר שלם להזים שמועה זו ואף הוסיף לספר בשם אביו על ההתנגדות החזקה של החת"ס לרמ"ד שאף רמז שמו בר"ת "משחתם בהם מום בם" (לאחרונה פורסם צילום כתי"ק של החת"ס שבו אכן רושם החת"ס את הר"ת הנ"ל ועוד)ר' חיים ליברמן חזר ופירסמה ב'מוריה'.


ר' חיים ליברמאן ברענגט דאס אראפ פון אן אלטען מחזיקי הדת וואס ער האט דאס געטראפען ביי עפעס אן אלטען גאליציאנער מוכר ספרים.

ער צייכענט צו אז דערנאך איז אנגעקומען אן ארגינאיעלן "מחזיקי הדת" צו זיין האנט, אזוי ווי היינט האט מען דאך דאס שוין ארויף געלייגט אויפן היברו בוקס, ברענג איך דא בייגעלייגט א קאפי.

קודם ברענג איך א קאפי פון "המגיד" וואס טוט ציטירען דעם "וויענער איזראעליט" ווי דאס איז געווען מפורסם צום ערשט, דערנאך דער הכחשות אין "מחזיקי הדת".
''ד.jpg


איין הכחשה
רמ''ד 1.jpg

מתי נדפס צוואת החתם סופר לראשונה ?

babaganush
שר חמישים ומאתים
תגובות: 311
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 02, 2009 12:32 pm

תגובהדורך babaganush » מיטוואך יוני 13, 2012 5:25 pm

איפה נקבר אשת ר' שמעון סופר?

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25446
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » מיטוואך סעפטעמבער 12, 2012 12:14 pm

מיללער האט געשריבן:נאך א זוהן פון ר' שמעון סופר איז געווען ר' עקיבא סופר פון פאפא בעמח"ס צוף דב"ש


ר' עקיבא ב"ר שמעון סופר מפאפא האט געהאט א זון ר' אברהם שמואל בנימין סופר (ע"ש דודו הכתב סופר), דער ר' אש"ב איז געווען אן איידעם ביי זיין קרוב ר' עקיבא שלעזינגער פון וויען (ב"ר יוסף גינז-של"ז חתנו חורגו של מרן החת"ס, ר' יוסף היה בנו של בונם גינז-איגר אב"ד מאטעסדארף אחיו של הגרעק"א).

בייגעלייגט איז א בילד פון די מציבה פון א טאכטער פון ר' אברהם שמואל בנימין הנ"ל אין מאטעסדארף, זי איז ל"ע אוועק אלס אינג מיידל.
צוגעלייגטע
sopherJ.jpg
sopherJ.jpg (22.2 KiB) געזעהן 1967 מאל

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25446
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » מיטוואך סעפטעמבער 12, 2012 1:11 pm

מיללער האט געשריבן:
מיללער האט געשריבן:נאך א זוהן פון ר' שמעון סופר איז געווען ר' עקיבא סופר פון פאפא בעמח"ס צוף דב"ש


ר' עקיבא ב"ר שמעון סופר מפאפא האט געהאט א זון ר' אברהם שמואל בנימין סופר (ע"ש דודו הכתב סופר), דער ר' אש"ב איז געווען אן איידעם ביי זיין קרוב ר' עקיבא שלעזינגער פון וויען (ב"ר יוסף גינז-של"ז חתנו חורגו של מרן החת"ס, ר' יוסף היה בנו של בונם גינז-איגר אב"ד מאטעסדארף אחיו של הגרעק"א).

בייגעלייגט איז א בילד פון די מציבה פון א טאכטער פון ר' אברהם שמואל בנימין הנ"ל אין מאטעסדארף, זי איז ל"ע אוועק אלס אינג מיידל.


דער דערמאנטער ר' עקיבא שלעזינגער פון וויען איז געווען אן איידעם ביי זיין קרוב ר' יעקב יהודה לייב הכהן שטראסער ז"ל חתנו של הכתב סופר זצ"ל, א בילד פון די מציבה פון פרוי מרת רוזא בת ר' יעקב לייב שטראסער אין מאטעסדארף.
צוגעלייגטע
7.jpg

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25446
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דינסטאג נובעמבער 06, 2012 1:22 pm

מיללער האט געשריבן:ר' שמעון סופר האט געהאט א זוהן ר' שלמה אלכסנדרי סופר פון סערעט, זיין איידעם ר' יוסף נפתלי שטערן זצ"ל איז געראטעוועט געווארן פונעם קריג און ער האט זיך אפגעגעבן בסידור והו"ל ספרי מרן החת"ס זצ"ל וצאצאיו.

אנדערע קינדער פון ר' שלמה אלכסנדרי זענען געווען; ר' עקיבא סופר פון וויען און ר' בנימין דוב סופר פון סערעט וועלכער האט ארויסעגהאלפן בהדפסת הספרים פאר די קריג.

ר' בנמין דוב איז געווען אן איידעם אין בארדיטשוב ביי די רבישע חודרוב משפחה, ער האט געהאט א זוהן אין ירושלים ר' משה סופר-שרייבער וועלכער האט געהאט בירושה א ספר הזכרון פון די מאוראות אין פרעשבורג בימי החת"ס וואס מ'האט שפעטער געדרוקט.

דא אין הבאר דערציילט ר' בנימין דוב פאר ר' צבי יחזקאל מיכלזוהן מפלונסק ז"ל א שיינע שמועס צווישן זיין זיידען דער מכתב סופר מיט דעם מיטעלען בעלזער רב ר' יהושע'לע ביי וועלכע נאר זיין פאטער ר' שלמה אלכנסנדרי און דער בעלזער רב ר' ישכר דוב זענען אנוועזנד געווען, דאס איז געווען אין לעמבערג ביים גרינדען דעם מחזיקי הדת.

ווען ר' יוסף נפתלי שטערן איז נפטר געווארן איז אנטשאנען א מחלוקה צווישען די יורשים פון ר' שלמה אלכסנדרי סופר אויף די כתבים פונעם מכתב סופר און פונעם חתם סופר וואס ר' יוסף נפלי האט געהאט, ווייל ר' יוסף נפתלי האט נישט געהאט קיין קינדער אבער זיין פרוי די טאכטער פון ר' שלמה האט געהאט קינדער פון איר ערשטן זיווג וועלכע האבן געהאלטן אז להם הירושה, ווידער די קינדער פון ר' בנימין דוב הנ"ל האבן געטענה'עט אז עס קומט זיי. ווייל זייער פאטער איז געווען א זוהן ולו משפט הירושה.

דער סכסוך איז אנגגקומען אין איזראעלישען געריכט ווי עס ווערט טיטולירט קלארא שרייבער נגד מורטין שטערן ע"ש פון די טאכטער פון ר' בנימין דוב און דאס ווייב פון ר' יוסף נפתלי, די צוויי קינדער אירע זענען אהרן ברויאר און אליעזר ברויאר, ווייזט אויס אז איר ערשטע מאן האט געהייסן ברויאר, ווייסט איינער מער פרטים איבער די משפחה און דער סכסוך?

נאך א זוהן פון ר' שמעון סופר איז געווען ר' עקיבא סופר פון פאפא בעמח"ס צוף דב"ש


שלשה מכתבים בכת"י הרב ר' יוסף נפתלי שטערן באוסף בלוך:
http://www.archive.org/stream/chaimbloc ... 3/mode/1up

און דא א בריוו פון ר' משה סופר-שרייבער פון י-ם ב"ר בנימין דוב ב"ר שלמה אלכסנדרי:
http://www.archive.org/stream/chaimbloc ... 3/mode/1up

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25446
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » מיטוואך אפריל 03, 2013 1:44 pm

א גוטן זומער (ווינטער בלע"ז)

ר' שמעון סופר פון קראקא האט געהאט אן איידעם ר' משה אשר ראטה פון אונסדארף, ער איז געווען א נגיד וטפסר רי"י גרינוואלד אין זיין קאפיטל איבער אונסדארף:
http://www.hebrewbooks.org/pdfpager.asp ... =4&hilite=
דערמאנט אים עטליכע מאל.

ער איז געווען א זון פון ר' מרדכי ראטה פון אונסדארף, זיין מאמע איז געווען א שוועסטער מיט ר' שמואל גרויז פון אונסדארף פון וועם עס איז געבליבען א חיבור 'כתבי מהרש"ג:
http://hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?re ... =1&hilite=
ר' משה אשר שרייבט דארט א שטיקל הקדמה.

איז פארהאן אייניקלעך פון דעם ר' משה אשר ראטה?

נחוניא
שר האלפיים
תגובות: 2332
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 18, 2012 4:46 pm

הגה"ח רבי אשר סופר מבארדיטשוב

תגובהדורך נחוניא » מיטוואך אפריל 03, 2013 2:02 pm

מיללער האט געשריבן:נאכדעם וואס אונזער ידיד ר' מיילעך האט געשטעלט א בילד פון די מציבה פון ר' יחיאל מאיר סופר-שרייבער מאנטווערפן בן ר' יואל בן המכתב סופר ז"ל האב איך געטראפן אן אינטערעסאנטער 'מכתב הכחשה' פון בני המכתב סופר, געשריבען אויף דייטש-אידיש געדרוקט אין מחזיקי הדת בשנת תרמ"ג לאחר פטירת המכתב סופר.

עס שרייבען אונטער די זוהן פון ר' שמעון סופר;
1. ר' יעקב שרייבער - פאפא
2. ר' יואל שרייבער - קוטנא
3. ר' בונם שרייבער - ווארשא
4. ר' אלכסנד שלמה שרייבער - סערעט
5. ר' אשר שרייבער בארדיטשוב

פון די טיטלען קוקט אויס אז אלע זוהן זענען געווען בעה"ב.

הרה"ח ר' אשר היה מגדולי חסידי סקווירא אצל הרה"ק ר' יצחק מסקווירא ואח"כ אצל בנו הרה"ק ר' דוד מסקווירא. ויש הרבה סיפורים על התקשרותו המופלאה לצדיקי בית סקווירא.

נחוניא
שר האלפיים
תגובות: 2332
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 18, 2012 4:46 pm

ר' ישראל צבי מאגאזאניק - חותנו של רבי אשר סופר

תגובהדורך נחוניא » מיטוואך אפריל 03, 2013 2:46 pm

נחוניא האט געשריבן:
מיללער האט געשריבן:נאכדעם וואס אונזער ידיד ר' מיילעך האט געשטעלט א בילד פון די מציבה פון ר' יחיאל מאיר סופר-שרייבער מאנטווערפן בן ר' יואל בן המכתב סופר ז"ל האב איך געטראפן אן אינטערעסאנטער 'מכתב הכחשה' פון בני המכתב סופר, געשריבען אויף דייטש-אידיש געדרוקט אין מחזיקי הדת בשנת תרמ"ג לאחר פטירת המכתב סופר.

עס שרייבען אונטער די זוהן פון ר' שמעון סופר;
1. ר' יעקב שרייבער - פאפא
2. ר' יואל שרייבער - קוטנא
3. ר' בונם שרייבער - ווארשא
4. ר' אלכסנד שלמה שרייבער - סערעט
5. ר' אשר שרייבער בארדיטשוב

פון די טיטלען קוקט אויס אז אלע זוהן זענען געווען בעה"ב.

הרה"ח ר' אשר היה מגדולי חסידי סקווירא אצל הרה"ק ר' יצחק מסקווירא ואח"כ אצל בנו הרה"ק ר' דוד מסקווירא. ויש הרבה סיפורים על התקשרותו המופלאה לצדיקי בית סקווירא.

בייגעלייגט איז א באשרייבונג אינעם צייטונג "מחזיקי הדת" ג' אדר שני תרמ"א איבער די פטירה פון ר' ישראל צבי מאגאזאניק - מחשובי חסידי סקווירא בבארדיטשוב - דער שווער פון הרה"ח ר' אשר סופר ז"ל.
צוגעלייגטע
--F958~1 (1).JPG

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25446
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » מאנטאג סעפטעמבער 30, 2013 1:25 pm

מיללער האט געשריבן:מציבת ר' יואל סופר-שרייבער בן המכתב סופר זצ"ל בביה"ח בעיר ווארשא

ר' יואל בנו של המכתב סופר היה חתנו של הגביר ר' לייב קושמיראק , ר' לייב איז געווען א גביר אדיר, צווישען זיינע פעולות איז געווען א (דורכגעפאלענער) פלאן אפצוקויפן א ריזיגער שטח אין ארץ ישראל אינאיינעם מיט סיר מאנטיפיורא צו קענען אויפשטעלן א אידישער ישוב.

א צייטונגס אויסשניט ביי זיין פטירה בשנת תרמ"ג
צוגעלייגטע
getimage (6).png

משה אמת ותורתו
שר מאה
תגובות: 112
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג אוגוסט 16, 2010 7:33 pm

תגובהדורך משה אמת ותורתו » מיטוואך פאברואר 05, 2014 4:34 pm

וואס איז ידוע איבער זיין שווער ר' דוד דוב שטערנבערג פון קראלי?

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25446
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דינסטאג פאברואר 18, 2014 12:08 pm

הספד על הגאון רבי שמעון סופר מקראקא זצ"ל שנשא עליו גיסו ורעו רבי זלמן שפיצער זצ"ל אב"ד שיפשוהל בעיר ווינא י"א יום לאחר הפטירה ביום כ"ז אדר שנת תרמ"ג בעיר המלוכה ווינא.
https://archive.org/stream/hespednachsr ... 0/mode/2up
(ההספד נדפס בשפת המדינה)
צוגעלייגטע
hespednachsrehrw00spit_0001.jpg

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25446
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דינסטאג מארטש 04, 2014 4:30 pm

א שיינער בריוו פון הגאון רבי שמואל זאנוויל קלעפפיש ראב"ד ווארשא, געשריבען בשבחו ומעלתו פון הגאון רבי שמעון סופר זצ"ל פון קראקא - דער בריוו איז געווען געדרוקט אין מחזיקי הדת ט"ו אלול תרל"ט
צוגעלייגטע
מחזיקי הדת - Maḥziqey Ha-Dat _ 9_2_1879 _ None _ 6.pdf
(324.4 KiB) דאונלאודעד 250 מאל


צוריק צו “על הצדיקים ועל החסידים”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך דא: Kosher Travel, חושב מחשבות... און 23 געסט