אידישע וועלט פארומס

פיין פיין, [ר"ה ווייס איך נישט].

-------

שוטה האט געשריבן:גדולי 'ישראל'.

הפלא'דיגע בילד!
די חזון איש מיט'ן טשעבינער רב פנים אל פנים!
ווי אידאס געווען? פון ווי קומט דאס בילד?

ביי די לוי' פון ר' משה בלויא.

כידוע, שאל אז החזו״א עליו אז בהתפעלות ״מי הוא זה יש לו איידעלע צורה״ כי לא הכירו מקודם, וכשאמרו לו עליו שזה הוא הדובב מישרים למד בספרו ומביא אותו בחיבורו חזון איש

שוטה האט געשריבן:פיין פיין, [ר"ה ווייס איך נישט].

-------

דא זעהט מען אויך דעם טשעבינע רב

ר' דוד יונגרייז ז"ל, ר' עקיבא סופר ז"ל, טשעבין, ??, דושינסקי.

ווער און ווי איז דאס?

ישלהוסיף האט געשריבן:

שוטה האט געשריבן:גדולי 'ישראל'.

חזון איש, הגאון רבי שלמה כהנמן, טשעבינער רב

איך בין מסופק צו דאס איז טאקע הג"ר יוסף שלמה כהנמן, פאנאוויזשער רב זצ"ל.

זעליג האט געשריבן:ווער און ווי איז דאס?

איז נישט דאס 'פראנץ יוזעף' וואס פארט אינעם פיאקער?

מן הסתם האסטו עס געלייגט אין דעם אשכול צוליב דער איד וואס באגריסט איהם. איז דאס נישט מגזע משפחת הסופרים?

זעליג האט געשריבן:ווער און ווי איז דאס?

דער 'דעת סופר' פרעשבורגער רב,

אגב ווערט פארציילט (?) אז ווען דער בילד איז נתפרסם געווארען אין די צייטונג, האט דער מונקאטש'ער רב געזאגט אז דאס איז 'טעות סופר'.
שפעטער האט ער געזאגט די צאם געלייגעטער פוס, כעין ווי שמונה עשרה, ערשט נאכען באגעגענישט האט ער פארשטאנען וואס חז"ל זאגט אז דאווענען זאל זיין פונקט ווי מען שטייט פאר א מלך, דער וואס איז נאך נישט געקומען פנים אל פנים מיטן מלך, ווייסט נישט וואס דאס מיינט.

אויסגעטוהן דעם הוט זאגענדיק "אז פאר דיר האב איך נישט מורא...", כעי"ז סיפרו גם על ה'דברי חיים' מצאנז.

אגב, דארט דערנעבען זיצט זיין פרוי, אין דאס האט געבאדערט פארן מנחת אלעזר.

זעליג האט געשריבן:ר' דוד יונגרייז ז"ל, ר' עקיבא סופר ז"ל, טשעבין, ??, דושינסקי.

דער לעבען דושינסקי איז רבי ישראל יצחק רייזמאן זצ"ל

און דער נאך דושינסקי איז רי"נ שטערן.

ישלהוסיף האט געשריבן:

זעליג האט געשריבן:ווער און ווי איז דאס?

דער 'דעת סופר' פרעשבורגער רב,

אגב ווערט פארציילט (?) אז ווען דער בילד איז נתפרסם געווארען אין די צייטונג, האט דער מונקאטש'ער רב געזאגט אז דאס איז 'טעות סופר'.
שפעטער האט ער געזאגט די צאם געלייגעטער פוס, כעין ווי שמונה עשרה, ערשט נאכען באגעגענישט האט ער פארשטאנען וואס חז"ל זאגט אז דאווענען זאל זיין פונקט ווי מען שטייט פאר א מלך, דער וואס איז נאך נישט געקומען פנים אל פנים מיטן מלך, ווייסט נישט וואס דאס מיינט.

אויסגעטוהן דעם הוט זאגענדיק "אז פאר דיר האב איך נישט מורא...", כעי"ז סיפרו גם על ה'דברי חיים' מצאנז.

אגב, דארט דערנעבען זיצט זיין פרוי, אין דאס האט געבאדערט פארן מנחת אלעזר.

איך האב געהערט דער ווערטעל פון טעות סופר אין נאמען פון פישמאן

די בילדער פונעם טשעבינער רב זצ"ל קומען נישט פערצופעל פונעם ספר וואס איז ערשינען לעצטענס לתולדותיו?

דער בילד פון ר' עקיבא סופר מיטן קיסר איז שוין געווען ביינונז

יא, ס'קומט פונעם ספר 'שר התורה'.

כ'האב עס געליינט
עס איז טאקע גאר אינטערעסאנט

אננעמער האט געשריבן:

שוטה האט געשריבן:גדולי 'ישראל'.

הפלא'דיגע בילד!
די חזון איש מיט'ן טשעבינער רב פנים אל פנים!
ווי אידאס געווען? פון ווי קומט דאס בילד?

דער טשעבינער רב זצ"ל ווען ער האט זיך געדארפט א דורך שמועסען און לערנען פלעגט ער אראפ פארען קיין בני ברק צום חזון איש זי"ע, איז פלעגט זיך מאכען אז ער האט נישט געקענט פארען, פלעגט ער זיך טרייסטען אז ער קען אבער שמועסען און לערנען מיט דער ירושלים'ער גאון רבי חיים יעקב קלאפהאלץ זצ"ל (מיינס אן עלטער פעטער). אזוי האב איך לעצטענס געזעהן באשריבען, איז פון דעם משמע אז ער פלעגט אפט זיין ביים חזון איש און בני ברק.

הער ספוזמאן די לויה פון ר' משה בלוי איז געווען אזוי ווי פריה ווי אין יאר תש"ו, (נאך בעפאר די מדינה), (ואגב ידוע המעשה נורא בפטירתו על הספינה, והחלום שנתגלה כ"ק מרן הה"ק ר' עמנואל מפאביאניץ לאד'ז זצוק"ל לאיש יהודי בטריעסט [ולגירסא אחרת זה היה אחיו הה"ק ר' שלמה זלמן וועלטפרייד מטאמאשאב זצ"ל)
דער חזון איש איז נסתלק געווארן תשי"ד, און דער טשעבינער רב אין יאר תשכ"ו, אסאך יאר שפעטער.

און הגאון רבי חיים יעקב קלאפהאלץ זצ"ל איז נפטר געווארען און תשכ"ח (דאכט זיך מיר). דער מעשה פון דער פטירה פון רבי משה בלוי איז ידוע, צו מיר מתוך השמועה, ווי קען מען אבער דאס אלעס ליינען וואס איר שרייבט?

אין 'שרשרת הדורות בתקופות הסוערות' פון ר' מנחם פרוש איז דער ענין מבואר באריכות.

די מעשה האב איך געהערט פון מיין זיידן זכרונו לברכה, וועלכער האט דאס געהערט מפי חתנו [של ר' משה בלוי] להבל"ח הג"ר אליקום שלעזינגער שליט"א מלונדון (מיין זיידנס פאטער איז געווען א חסיד מובהק פון רבי עמנואל זצ"ל און פון זיין פאטער הה"ק ר' אברהם משה מפשעדבורז ראספשע זצ"ל):
וגופא דעובדא הכי הוי:
הגאון רבי מאיר קארעליץ זצ"ל (אחיו של החזו"א) נסע ביחד עם הג"ר משה בלוי זצ"ל בשליחות לדבר מצוה (כמדומה שהנסיעה היה ללונדון), ר' משה נפטר באמצע הדרך על הספינה [סיבת פטירתו יש ויש ואכמ"ל], בעת שהיה הספינה בעיר טריעסט באיטליא, ר' מאיר היה שם יהודי יחידי על הספינה ולא ידע מה לעשות מכדת מה לעשות עם הנפטר, בידעו שאין דרים כאן יהודים, והסתובב על הנמל אובד עצות, ופתאום ניגש אליו יהודי אחד ואמר לו שמוכן לעוזרו, רבי מאיר עמד כמשתומם, מהיכן בא לכאן היהודי הלזה, ומנין הוא יודע שהוא זקוק לעזר, וגילה לו יהודי הלה, שהוא היהודי היחידי הדר פה בעיר זה, ומוצאו מפולין, ואתמול בלילה ראה בחלומו את רבו הה"ק ר' שלמה זלמן וועלטפרייד זצ"ל האדמו"ר מטאמאשוב - ראספשע, (בנו של הה"ק ר'אברהם משה מפשעדבורז ראספשע) ואמר לו היות שנמצא עתה בספינה על חוף הים, יהודי חשוב מירושלים, והוא נמצא בצרה, שירוץ תיכף לעזור לו במוקדם האפשרי, ויקץ משינתו והנה חלום, לבש עצמו ורץ תיכף אל הספינה שעגן על החוף, ומצא מה שמצא, היהודי הלז עשה השתדלות שיוכלו להביא את הנפטר לקבורה לירושלים (אחרת היה סכנה נשקפת שיטילו את גופתו אל הים) ורבי מאיר המשיך בדרכו ללאנדאן. ע"כ

המעשה נדפסה בטעות בספר 'הרבי מאוזרוב' על אחיו הה"ק ר' עמנואל, אבל הנוסחה הנכונה שאירע עם אחיו ר' שלמה זלמן.

(אויב די מנהלים האלטן פאר ריכטיג ביטע מופן דעם מעשה צום אשכול שושלת פשעדבורז

יישר כח אייך הרב נחמן נתן, איר מיינט מסתמא די זעקס בענדער, איך האב עס טאקע געקויפט אבער דאס איז דער בעסטע גאראנטי נישט אנצוקומען צו ליינען.

א יישר כח אייך הרב יהיה כן.

יהיה כן האט געשריבן: [סיבת פטירתו יש ויש ואכמ"ל]

משפחת שלעזינגער באשולדיגען די ציונים כמובן.

כמובן דיש דברים בגו
אדער כמובן אז די שלעזינגערס וואלטען אזא זאך געטענה'ט