אידישע וועלט פארומס

קען מיר איינער העלפן מיט אינפארמאציע און ארום הגה"צ רבי הילל וויינבערגער זצ"ל הי"ד דער סערדאהעלער רב?

ער איז געווען א הייסער מונקאטש'ער חסיד, און ווי באקאנט איז ער אויך געווען פון די ענגע צאל רבנים און מקורבים וועלכע זענען מיטגעפארן מיטן מנחת אלעזר קיין ארץ ישראל בשנת תר"ץ. אין 'מסעות ירושלים' איז געדרוקט זיין הסכמה צום ספר.

אין הקדמה צום ספר פון דו"ז דער תולדות ישראל זצ"ל הי"ד שרייבט חתנו בזוו"ר דער דיארמאטער רב זצ"ל: כששמעתי דברים הללו, התפעלתי מאוד מצדקות הזה של הגאון ר' הלל - - - ועל כולם היה הגאון ר' הלל האבדק"ק סערדאהעלי, בכבודו ובעצמו בעל דרשן מופלג, גאון וגדול ואיש אשכולות, וקשיש יותר מרבינו, ותא חזי מאן גברא רבה קמסהיד על רבינו, וצורת הסהדותא, באיזה סביבה ובאיזה מילים.

ווער עס קען מיר העלפן מיט סיי וואס וועל איך דאנקבאר זיין.

נחמן נתן האט געשריבן:קען מיר איינער העלפן מיט אינפארמאציע און ארום הגה"צ רבי הילל וויינבערגער זצ"ל הי"ד דער סערדאהעלער רב?

ער איז געווען א הייסער מונקאטש'ער חסיד, און ווי באקאנט איז ער אויך געווען פון די ענגע צאל רבנים און מקורבים וועלכע זענען מיטגעפארן מיטן מנחת אלעזר קיין ארץ ישראל בשנת תר"ץ. אין 'מסעות ירושלים' איז געדרוקט זיין הסכמה צום ספר.

אין הקדמה צום ספר פון דו"ז דער תולדות ישראל זצ"ל הי"ד שרייבט חתנו בזוו"ר דער דיארמאטער רב זצ"ל: כששמעתי דברים הללו, התפעלתי מאוד מצדקות הזה של הגאון ר' הלל - - - ועל כולם היה הגאון ר' הלל האבדק"ק סערדאהעלי, בכבודו ובעצמו בעל דרשן מופלג, גאון וגדול ואיש אשכולות, וקשיש יותר מרבינו, ותא חזי מאן גברא רבה קמסהיד על רבינו, וצורת הסהדותא, באיזה סביבה ובאיזה מילים.

ווער עס קען מיר העלפן מיט סיי וואס וועל איך דאנקבאר זיין.

נחמן'דל, נעם דיר דעם הערליכן יזכור בוך פון די קהילה נאה דונא-סערדאהעלי.
http://yizkor.nypl.org/index.php?id=2074

נחמן,

וואס טוט מען נישט פאר א גוטער פריינט, דא האסטו קודם דעם שלשלת

דור ראשון

האחים הקדושים בני ר' משה משוסבורג;
א. ר' יהושע אהרן צבי שוסבורג-וויינבערגער אב"ד מארגארעטין בעמח"ס שו"ת מאריא"ץ
ב. ר' פנחס וויינבערגער אב"ד ניגרעשט

דור שני

בני מהריא"ץ ממארגארעטין;

א.בנו ר' עקיבא יוסף וויינבערגער מגיד במארגארעטין, תלמיד הכת"ס
ב. ר' שמואל זלמן וויינבערגער אב"ד מארגארעטין, תלמיד השב"ס
ג. חתנו ר' מרדכי גראס בטשענגער
ד. בנו ר' אברהם יהודא ליב וויינבערגער מטשערטעז, תלמיד הכת"ס
ה. חתנו ר' יחזקאל הלוי קליין בבודאפעסט

בני ר' פנחס וו"ב אב"ד ניגרעשט
א. ר' יהודא לייב וויינבערגערער אב"ד ניגרעשט
ב. ר' שמואל לוי וויינבערעגער אב"ד דונא-סעדרעהעלי חתנו של הרה"ק מהר"ה מקאלאמייא
ג. בנו ר' שלום וויינבערגער רב ביהכנ''ס אשכנז בבודאפעסט
ד. בנו ר' יעקב וויינבערגער מגיד בחברת ש"ס בבודאפעסט
ה. בנו ר' משה וויינבערגער בניגרעשט
ו. בנו ר' ישראל דוד וויינבערגער במאזשאי
ז. חתנו ר' שלום יוסף גולדשטיין (שווארץ) דיין בדעברעצין
ח. חתנו ר' פייבל הערשקאוויטש בבודאפעסט
ט. חתנו ר' אפרים זינגער בקאלאזש
י. חתנו ר' יוסף שטרויס במאקעווע.

דור שלישי

ר' מרדכי בריסק אב"ד טאשנאד בעמח"ס מהר"ם בריסק חתן ר' שמואל זלמן וו"ב אב"ד מארגארעטין
ר' אברהם קליינמאן אב"ד מארגארעטין-ברוקלין חתן ר' שמואל זלמן וו"ב אב" מארגארעטין
ר' הילל וויינבערגער אב"ד סעדרעהעלי ב"ר שמואל לוי אב"ד דשם

מי מוסיף?

לויט רב קינסטליכער.

בני מהריא"ץ ממארגארעטין;

א.בנו ר' עקיבא יוסף וויינבערגער מגיד במארגארעטין, תלמיד הכת"ס
ב. ר' שמואל זלמן וויינבערגער אב"ד מארגארעטין, תלמיד השב"ס
ג. חתנו ר' מרדכי גראס בטשענגער
ד. בנו ר' אברהם יהודא ליב וויינבערגער מטשערטעז, תלמיד הכת"ס
ה. חתנו ר' יחזקאל הלוי קליין בבודאפעסט

חתימות קען מען אויך מוסיף זיין?

לויט הנ"ל.

בני ר' פנחס וו"ב אב"ד ניגרעשט;

ג. בנו ר' שלום וויינבערגער רב ביהכנ''ס אשכנז בבודאפעסט
ד. בנו ר' יעקב וויינבערגער מגיד בחברת ש"ס בבודאפעסט
ה. בנו ר' משה וויינבערגער בניגרעשט
ו. בנו ר' ישראל דוד וויינבערגער במאזשאי
ז. חתנו ר' שלום יוסף גולדשטיין (שווארץ) דיין בדעברעצין
ח. חתנו ר' פייבל הערשקאוויטש בבודאפעסט
ט. חתנו ר' אפרים זינגער בקאלאזש
י. חתנו ר' יוסף שטרויס במאקעווע.

יישר כח ר' יאסל, זיכער מוסיף זיין חתימות און וואס נישט, גיימיר צולייגען די נעמען אינעם ערשטן תגובה והיה המשכון אחד.

דער ר' יחזקאל קליין חתנו של המאהריא"ץ איז געווען ממשפחת ר' שמעלקא מסעליש?

אבי השושלת ר' משה וויינבערגער רב"ד בשוסבערג היה חתן ר' אהרן משה אריה ליב גידונג אב"ד פעזינג. באישים מביא שר' אהרן משה אריה ליב היה חתן הגביר ר' שלמה טעלעש (ארענשטיין) במעהרין ,לפי מקור אחר היה חתן הגביר ר' יעקב ב"ק מסעמניץ ולפי מסורת שלישית היה חתן ר' יעקב סג"ל זינרייך אב"ד סעמניץ.

(איך שטעל זיך פאר אז די צומישעניש שטאמט ווייל ביידע האבען געהייסען ר' יעקב אין סעמניץ, עס איז נישט מסתבר ער זאל האבען געווען א איידעם ביי ביידע אבער אלעס קען זיין.)

farshlufen האט געשריבן:נחמן'דל, נעם דיר דעם הערליכן יזכור בוך פון די קהילה נאה דונא-סערדאהעלי.
http://yizkor.nypl.org/index.php?id=2074

יישר כחכם הרב מפארשלאפן, איק קאפיר דא אריין די חלקים וואס האבן נוצבארע אינפארמאציע איבער ר' שמואל לוי ובנו ר' הילל וויינבערגער רבני סעדרעהל.

על ר' שמואל לוי:

על ר' הילל הי"ד

ר' יושע פנחס וויינבערגער אב"ד סעפלאק בן הרה"ג ר' שמואל זלמן וויינבערגער אב"ד מארגערעטען בן המהריא"ץ, הי"ד.
ר' שמואל זלמן נפטר בליל שבת בי"ד כסליו תרצ"ד. לאחר פטירתו, נתמנה בנו הצעיר ר' מרדכי עזריאל לרבנות מארגערעטען, והבכור ר' יושע פנחס קיבל כבר מאביו בחייו הרבנות בסעפלאק. למעשה הי' דין ודברים ודין תורה. ובסוף התפטר עצמו ר' יושע פנחס ונשאר בסעפלאק.

הי' לו לר' יושע פנחס בת מ' יוטא נישאת לר' יו"ט ליפמאן אדלער [ב"ר יצחק אייזיק מסערעדנא חתן ר' נחמן כהנא בעל ארחות חיים] נפטרה י"ז חשון תשכ"ז.
גם הי' לו בן ר' אלימלך וויינבערגער, חסיד וויזשניץ.

חותם מר' יושע פנחס הנ"ל

א הערצליכען דאנק פאר אלע מגיבים דא, ובראשם ידידי עוז הרב מיללער שליט"א פארן צושטעלן אזא דעטאלירטן אילן היחוס רב פארות.

-
עובדות; סיפורים; תורות; מאמרים; רשימות וכדו' פון הג"ר הילל זצ"ל איז דא ערגעץ וואו צו געפינען?

שלשה מאורי סערדאהעלי

http://books.google.com.au/books/about/ ... ERAQAAIAAJ

http://www.zbermanbooks.com/Page.asp?ID ... oryID=7594

ווי הרב good שרייבט, שלשה מאורי סערדאהעלי תולדות עובדות וסיפורים פון הגאון ר' שמואל לוי בנו ר' הילל ובנו ר' יחיאל, ס'איז איינמאל געדרוקט געווארן דורך א אייניקל.

אלע כתבים פון ר' הילל זענען פארלוירן געווארן ביים קריג, חוץ איין באנד כת"י וואס ער האט געשריבן ביי די 16 יאהר.

פון ר' שמואל לוי איז דא א שיינע פאר בענדער תשובות בכת"י וואס כלל ישראל ווארט נאך אויף זייער ערשיינוג [ווי כ'האב זיך שוין אפגערעדט אין א אנדערע אשכול והכל תלוי במזל כו'].

שוטה האט געשריבן:רב באחת העיירות המפורסמות בהונגרי', עילוי וחריף, לא זכינו עדיין לחיבוריו המונחים בכת"י

הגאון ר' שמואל לוי וויינבערגער זצ"ל אבד"ק סערדאהעלי, חתן הגה"ק ר"ה מקאלעמייא

קרעדיט להנ"ל

עמער זיך נעמען צו די חתימות.

חתימת ר' פנחס וויינבערגער אב"ד ניגרעשט.
'הק' פינחס וויינבערגר משוסבערג'

ר' פנחס האט באקימען די ספר פון זיין חבר ר' ירמי' לבית הלוי, איך בין כמעט זיכער אז דאס איז ר' ירמי' לעוו לימים אב"ד אוהעל. זיין ברודער דער מהריא"ץ איז געווען א תלמיד פון ר ירמי'ס טאטע ר' בנימין זאב וואלף לעוו אב"ד ווערבא.

עס האט נאך א חתימה פון ר' פנחס, און א חתימה ליב? מטאש



דער ספר האט אויך געהערט צו 'הק' מנחם ישראל פעלדמאן מק"ק ס...'



און שפעטער צו ר' חנני' יום טוב ליפא מאיר [מייער] אב"ד סעמיהאלי,חתן האדמו"ר מסאטמאר זצ"ל.

היינט נאכט איז די יאהרצייט פון ר' פנחס אבד"ק ניגרעשט.

----------

דער מונקאטשער רב ז"ל שרייבט אין דברי תורה [תליתאי אות צ']:

'מה שאמרתי בדרוש בהספידא דגאון עולם שר התורה ז"ל, ובהתעוררות לקבל את בנו הגדול בתורה ויר"א למלא מקומו כראוי לו'.

אין ד"ת איז אלעס געדרוקט אהן קיין נעמען, אבער דער הספד האט דער מונקאטשער רב געזאגט אין סערדאהעלי אויף הגאון ר' שמואל לוי, און אז מ'זאל אויפנעמען זיין זוהן ר' הילל אלץ רב [כידוע (?) די מחלוקת וואס איז געווען דארט מיט א דיין אין שטאט].

בתוך הדברים שרייבט ער:

'הגאון המנוח הנ"ל שהי' נודע בגודל חריפותו, המחדש בכל יום תמיד חידושים רבים, יעלו הרים ירדו בקעות באופנים שונים אופן בתוך אופן עד אין חקר וכו' קשה מציאתו וכמעט לא נראה דוגמתו וכו' לא נשא פנים ולא החניף לשום אדם ואשר זהו גרם לו חיי צער ר"ל ורדיפות משונאים רבים'.

שפעטער שרייבט ער:

'והנה אתם הקהלה הקדושה וכו' יצ"ו הן מודעת זאת לכל כי הרב דפה"ק הי' נפלא מגאוני הדור, ואנשי ריב מקהילתכם ומחוץ כנודע גרמו ממש את פטירתו ומקויים בכם קול דמי אחיך ורבך צועקים מן האדמה.

והנה השאיר אחריו ברכה בן גדול בתורה חו"ב יר"א ובעל מידות טובות נכבד ומהולל עד להפליא, דין רפיש מדבית אבי אמו הגה"צ המפורסם וכו' זצ"ל אשר השיב רבים מעון לאלפים מישראל זי"ע [אמר השוטה: ה"ה הגה"ק מקאלעמייא].

זהו מקצת שבחו בפניו וכו' ומדוע עכבתם עד עתה [אמר השוטה: ההספד הזה נישא במלואות י"ב חודש לפטירת ר' שמואל לוי] מלעשות בחירה של הרב, וכפי הנשמע הרוב עמו לקבלו לרב אב"ד ממלא מקום אביו הגאון הנ"ל'.

שפעטער שרייבט ער:

'ובדרך צחות ורמז אמרנו שלא נספד כהלכ"ה, כי קיי"ל הלכ"ה כבית היל"ל'.

שוטה האט געשריבן:אין ד"ת איז אלעס געדרוקט אהן קיין נעמען, אבער דער הספד האט דער מונקאטשער רב געזאגט אין סערדאהעלי אויף הגאון ר' שמואל לוי, און אז מ'זאל אויפנעמען זיין זוהן ר' הילל אלץ רב [כידוע (?) די מחלוקת וואס איז געווען דארט מיט א דיין אין שטאט].

ייש"כ פאר'ן אראפברענגען דעם דברי תורה, אפשר וואלסטו געקענט מער מרחיב הדיבור זיין איבער'ן מחלוקת מיט'ן שטאט'ס דיין (כ"ץ?)?

יא.

כ'געדענק שוין נישט פונקטליך די השתלשלות המחלוקת, [כ'קען זיך גראדע נאכפרעגן ביי א 'קרוב' אל החלל, אבער כ'האב נישט קיין חשק זיך אריינצולאזן אין די גאנצע סוגיא].

יש לי כתב יד ישן מרבי שמואל לוי בעת מגורו בקערעסטיר וגם ספר עם חתימתו
אגב ליתר פרטים אודות משפחת ווינברגר ראה בספר ,,עולמי ,,שנדפס בא"י

אויב וואלט איהר געקענט באשטיין ארויף צו לייגן דעם כת"י וואלט איך אייך מכיר טובה געווען.

איך זיך צו קויפען דעם עולמי, ווער עס האט א איבריגע אדער ווייסט ווי מען קען עס קריגען ביטע מיר לאזען וויסען.

עמער גיין ווייטער.


ספר עם חתימת וחותמת ר' יצחק ליב אייגער מיהאנסבורג בן מרן רעק"א.


עם כתב וחתימת ר' משה שלמה ווייס דומ"ץ בראקאוויץ חותנו של ר שמואל זלמן וויינבערגער אב"ד מארגערעטען.