אידישע וועלט פארומס

אביו: ר' אלכסנדר כהן.
מורו: המגיד ממעזריטש.

נולד בעיירה הליטאית קאליסק ונמנה על תלמידי הגר"א מוילנא, אך בהשפעת שליחי התנועה החסידית נתפס לתורת הבעש"ט והפך לתלמידו של המגיד ממעזריטש. נהג להפריז לעיתים במידת השמחה אותה קובעת החסידות לאחת מיסודותיה, ריכז סביבו חוג חסידי גדול בקאליסק שדבק בדרכו והתנהגותם שהייתה לא לרצון גדולי החסידות הביאה להכרזת החרם על החסידים בשנת התקל"ב בעיר שקלוב (בלרוס).
יחד עם ידידו ר' מנחם מענדיל מויטבסק עלה לארץ ישראל בשנת ה'תקל"ז, שימש כעוזרו הנאמן ולאחר הסתלקותו עמד בראש העדה החסידית בארץ ישראל.
עמד בקשרי מכתבים גם עם החסידים בחו"ל הדריך, ביאר להם את דרכי החסידות והמריץ אותם לתמוך באחיהם היושבים בארץ ישראל. הקים ועדים בערים שבחו"ל בהן התרכזו חסידים.
בתחילה עורר את החסידים שבחו"ל לסור למשמעתו של רבי שניאור זלמן מלאדי (האדמו"ר הזקן) אך לאחר שהופיע ספרו "התניא" - ספר הבינונים ובו עיקרי יסודות תורת החסידות של חב"ד המבוססים על אמונה מתוך התבוננות ודעת את השם, התנגד לשיטתו.
הסתלק בשנת ה'תק"ע.
מספריו:
• אגרת קדש: מכתביו.
• מדברי תורתו: נדפסו בספר "דגל מחנה אפרים" לר' משה חיים אפרים מסדילקוב ובסוף הספר "חסד לאברהם" לר' אברהם המלאך.

הרה"ק רבי מרדכי חיים מסלאנים זצוק"ל היה מספר, כי היו במני עדות המזרח שהיו קרובים אליו, ונסעו פעם לנסיעה ארוכה, וטרם צאתם לדרך באו להיפרד ממנו לשלום, ואמר להם שאם יצטרכו משהו שיאמרו "א-ל-ה-א דרבי אברהם דיתיב בטבריה ענני", וכשבאו למקום אחד שלא ירד שם גשמי ברכה, והתחננו אליהם שיעשו משהו, ולאחר הפצרות אמרו זאת, ומייד נתקדרו השמיים בעבים והחל לרדת גשמי ברכה.

בנוגע להמחלוקה (וח"ו להתערב בדברים), ידוע איך שכינהו חסידי חב"ד את דרכם של חסידי קאליסק בלשון רוסיא "דער תל"ק איז קיין טאָלק ניט" היינו שהעבודה של השנים תק"ל אינו עבודה כלל. באגרות שבסוף ספר ליקוטי אמרים/פרי הארץ יש כמה מכתבים ממנו אל בעל התניא והשו"ע, ובאגרות בעל התניא יש שם את חליפת המכתבים בינו לבעל התניא בנוגע שיטתו בחסידית אם זה מתאים לשיטתו של רבותיהם המגיד הגדול ממעזריטש. וגם בהקדמתו של הרש"ב שי' לוין לספר תולדת חב"ד בארה"ק מבואר בארוכה הדו"ד ביניהם ובהנוגע להישוב החסידי בארה"ק.

בן בוזי האט געשריבן:בנוגע להמחלוקה (וח"ו להתערב בדברים), ידוע איך שכינהו חסידי חב"ד את דרכם של חסידי קאליסק בלשון רוסיא "דער תל"ק איז קיין טאָלק ניט" היינו שהעבודה של השנים תק"ל אינו עבודה כלל.

כמדומני שמקור אימרה זו זה מהריי"ץ הוא, און טאמער איז נישט ידוע פון אנדערע מקורות דערוועגן, קאן מען מסופק זיין באמינותה...

בן בוזי האט געשריבן: באגרות שבסוף ספר ליקוטי אמרים/פרי הארץ יש כמה מכתבים ממנו אל בעל התניא והשו"ע,

שם ובהספר יסוד המעלה לסורסקי זענען די בריוון היפש צענזורירט.
א שטיקל איבערבליק פון דער חוקר דוד אסף. דער צווייטער חלק איז דן איבער די צענזור פון סורסקי.
דא

ווען מ'קוקט אין די בריוון קומט אויס א אינטערעסאנטע זאך וואס איז נישט מבואר קיין ערגעץ אין ספרי ההיסטורי' של חב"ד, אז די הנהגה פון רייסינער חסידים איז געווען בידי ר"מ מוויטעפסק און לאחר מותו הערשט האט דאס דער בעל התניא איבערגענומען.

קלונימוס האט געשריבן:כמדומני שמקור אימרה זו זה מהריי"ץ הוא, און טאמער איז נישט ידוע פון אנדערע מקורות דערוועגן, קאן מען מסופק זיין באמינותה... [/quote

קלונימוס האט געשריבן:

בן בוזי האט געשריבן: באגרות שבסוף ספר ליקוטי אמרים/פרי הארץ יש כמה מכתבים ממנו אל בעל התניא והשו"ע,

שם ובהספר יסוד המעלה לסורסקי זענען די בריוון היפש צענזורירט.
א שטיקל איבערבליק פון דער חוקר דוד אסף. דער צווייטער חלק איז דן איבער די צענזור פון סורסקי.
דא

שומו שמים, אז אויפ'ן מהריי"ץ קאן מען מסופק זיין באמינותה... (כדבריו)
און פונעם חוקר החסידי דוד אסף (וואס לייגט ניטאמאל קיין תפילין און היט בכלל נישט קיין תו"מ און אויך נישט קיין יום כיפור.... - יא ליידער האב איך שוין געשמועסט מיט איהם) - וואס ער זוכט שטענדיג צו באשמיצן די פרומע בכלל און די חסידים בפרט, ברענגט מען פאר די עולם צו איבערבליקן..... ירידת הדורות.

איז נישטא געווען א אשכול איבער "ליובאוויטשער רבי'ס זכרונות" צו עס איז באגלייבט?

איך וואלט ליבערשט באצויגן 'פרעגערס' שומו שמים אויספלאץ אויפן פארגלייך צווישן ריי"ץ און אסף, וואס מיט דעם האט ער לכאורה רעכט, ווארום ס'איז נישט פאסיג צו ברענגען זה לעומת זה, משא"כ באמונותו של המהריי"ץ איז יא שייך מפקפק צו זיין, און גדולים וטובים ממנו האבן זיך נישט צוריק געהאלטן פון דאס צו טוהן.

בן בוזי האט געשריבן:איך וואלט ליבערשט באצויגן 'פרעגערס' שומו שמים אויספלאץ אויפן פארגלייך צווישן ריי"ץ און אסף, וואס מיט דעם האט ער לכאורה רעכט, ווארום ס'איז נישט פאסיג צו ברענגען זה לעומת זה, משא"כ באמונותו של המהריי"ץ איז יא שייך מפקפק צו זיין, און גדולים וטובים ממנו האבן זיך נישט צוריק געהאלטן פון דאס צו טוהן.

אבער נישט בנשימה אחת.

כ'האב נישט צוגעברענגט דוד אסף אלס א מקור נאר גיכער אלס א מ"מ צו די אומצענזוריריטע בריוון.

דו לייקענסט אז די בריוון זענען צענזורירט?

קלונימוס האט געשריבן:כ'האב נישט צוגעברענגט דוד אסף אלס א מקור נאר גיכער אלס א מ"מ צו די אומצענזוריריטע בריוון.

דו לייקענסט אז די בריוון זענען צענזורירט?

איך לייקען נישט צו זיי זענען צענזורירט אדער נישט - בעסער געזאגט - מסתמא יא! אבער וואס פעלט עס אונז אויס צו ליינען איבער א מחלוקת בין אריות, עס וועט אוודאי נישט מוסיף זיין אויף אונזער עבודת השם און זיכער נישט בדרך החסידות.

אבער צו בליקן אין די שרייבונגען פון 'אסף' - אפילו אויב מען גלייבט נישט (הגם אז גזירה על לשון הרע שיתקבל על הלב, ועוד האותיות מחכימות נאך דערצו פון אזא געוואלדיגע שרייבער ווי ער) - איז זיכער אסור.

קאנגרעטולעישאנס מר. פרעגער פארן אננעמען די באעהרונג פון שר החמש מאות, ויה"ר שירבו זכיותיכם

בן בוזי האט געשריבן:קאנגרעטולעישאנס מר. פרעגער פארן אננעמען די באעהרונג פון שר החמש מאות, ויה"ר שירבו זכיותיכם

יישר כח פאר די אויפמערקזאמקייט און פאר די ברכה...

מצבת הרה"ק רבי אברהם מקאליסק זי"ע בביה"ח העתיק בטבריה