מיר זוכן דיך
פארעפענטליכט: מאנטאג דצמבר 22, 2008 10:59 am
מיר זוכן דיך, יא קום אהער און רוק דיך צו, אויף דיר האט מען געווארט.
ס'וועט זיין א חוצפה מצידי זוך צו באדאנקן פאר עטליכע מיטגלידער פון דא און איין אשכול, אבער מיין ציל איז דא אביסל טיפער.
ווער ס'האט זיך געדרייט נאר עטליכע מינוט אין קרעטשמע, מוז מודה זיין אז ס'איז דא מורא'דיגע שרייבער'ס, יעדער מיט זיין טאלאנט, נעמט אפיר דעם קרעטשמע אָן "שאץ-מאץ", למשל, אוודאי - האקט מיר נישט איבער - אוודאי אן שאץ איז די קרעטשמע נישט קיין קרעטשמע, אבער ס'איז דאך פארט יא דא א וועלט מיט זאכן אין קרעטשמע וואס די קרעטשמע וואלט נאך אלטס געבליבן "קרעטשמע" אָן "שאץ", אבער, פרעג איך דיר: קען עס דען הייסן "היימישע קרעטשמע" אן אים?? אין דער אמת'ן, "פארקריפעלטע קרעטשמע" וואלט עס געהייסן, אקעי, ס'וואלט געווען א קרעטשמע אן "שאץ"! ס'וואלט חלילה געקענט אזוינס פאסירן. איז אבער געקומען דער אינגערמאן, און איבערגעדרייט דעם קרעטשמע פון "טאפ טא באדעם". און מיר וואונטשן אים: כה לחי! גיי ווייטער מיט דיין שיינעם וועג, ווייל דו האסט לעכטיג געמאכט די קרעטשמע.
דאס זעלבע - און טאקע פונקט דאס זעלבע - ווערט געזאגט צו: אלטער בחור, די קרעטשמע וואלט געפארן באט אן א חיות, אזוי טרוקן אין שטיל, ס'וואלט זיך קיינמאל נישט איבער-צו-קיצקעט, ס'וואלט קיינמאל קיין היט זיך נישט צובויגן און אוודאי נישט געפלויגן, נו, הזאת נעמי?? איז געקומען אלטער און אריינגעדרייווט מיט זיין שירעם און געמאכט אז די ווארט "קרעטשמע" זאל האבן כאטש עפעס פשט.
דאס זעלבע - און ווידער מוז איך באטאנען פונקט דאס זעלבע - איז מיט פוילישער, זיינע געציילטע ווערטער, ווערן געזאגט מיט אזעלכע טרערן, חיזוק, שטארקייט, ווארימקייט, זאל עס זיין ביי מסיבות וואס קומען פאר ביי אחינו בני ישראל, צו דאס וואס ער האט די לעצטע וואך באוויזן מיט זיין אויסטערלישן רייכן פעדער און שארפן קאפ, ארויסצוברענגן די חיזוק וואס מ'קען ארויסנעמען פון א מצב וואס יעדער וואס האט ביז לעצטנס געהערט די נאמען: משה'לע האלצבערג האט זיך ממש צווויינט, און קוק אן מיט זיין שארפן חוש האט ער דאס געמאכט פאר א קוואל פון חיזוק פאר אידישע קינדער, ראו הביא לנו איש מ'פוילן וואס באווייזט וואונדער, אן אים וואלט קרעטשמע סתם גע'אטעמ'ט, אבער מיט אים "לעבט עס".
זאל איך דען אויסלאזן "וויכטיג מיט צייטליך"? בשום אין אופן, וואס הייסט אויסלאזן? זיי האבן מיך דאך געברענגט צו שרייבן די ווערטער וואס איך טייפ יעצט, ס'קומט ארויס א טעיפ צו א חאפצעם.. וואס וואלט קרעטשמע געהאט דערמיט? זאל שומרים קער נעמען.. ס'וואלט עפעס געפעלט פון "קרעטשמע" אן זייער אנאליז איבער דעם נייעם אלבוים? וואס פאר א פראגע הער איך דא קוויטשענען... אוודאי וואלט געפעלט! יא יא, איך זאג אויך אזוי, איך פרעג ענק נאר טייערע ליינער'ס וואלסטו געשפירט אן זיי למשל אויב זיי וואלטן נישט געבוירן געווארן חלילה.. אקעי, איך מאך נאר א דזשאק.. אבער אין וויסטן חלום, שטעלט אייך פאר ס'געשעט א עקסידענט אין צייטליך ווערט נישט געבוירן.. וואלט נישט געווען קיין קרעטשמע? ס'וואלט געווען און גארנישט מ'וואלט עכט געמיינט אז א קרעטשמע קען זיין "נישט פונקטליך" [אָן צייטליך, מיין איך צו זאגן].. מיר וואלטן געלעבט און געליינט אן וויכי, יוי ווי שרעקליך עס וואלט געווען, האט דער אייבערשטער געהאלפן אז זיי זענען יא בתוכינו [אפשר פארדעם צינדן מיר 8 טעג?...]
געב א קוק אויף "וואלוועלע", אזוי תמימות'דיג אזוי ב'חנ'ט, ממש ווי די זיבן זאטע זאַנגן קוקט ער אויס.. [א קאמפלימענט??..] ער געט צו א מוראדיגן שיינעם חן צום קרעטשמע, אן אים קען מען עכט זאגן וואלט עס געהייסן "פלעין קרעטשמע" און נישט "היימישע קרעטשמע".
הרב ר' יודל מענדלזאהן, דער איד וואס געט אוועק שעה'ן שעה'ן פאר אונז, רייכע ידיעות וואס איך וואלט אין ערגעץ נישט געליינט, אונזער אויגן געבן א שטראל אויף יעדעס מאל מ'זעהט אז זיין נאמען פיגרורירט אלטס "מחבר" פון א אשכול, צו איך באדאנק מיך יעדעס מאל עקסטער פאר אים? ליידער נישט, אבער גלייב מיר ר' יודל, ווען מיר האבן ווען קריטיק וואלסטו עס שוין לאנג געהערט.. אין אישית זיכער..
ארענדער למשל, אן אים וואלט טאקע יא געווען א קרעטשמע, ס'וואלט נאר פשוט נישט גע'ארבעט..
איך וויל דא צוקומען צו עפעס, אחי ורעי אהובי ורבותי ידידי ומורי..
עההה, איך האב נאכנישט אויסגערעכנט אונזער "בית החיים" וואס שטייט מיט שטאלץ, וואס קען זיין אז ווען נישט די מתים וואלט די נייע דור בכלל נישט דא אנגעקומען.. למשל חיים חייקל, קרעמער, און איך זיץ דארט מיט שטאלץ... [דרך אגב: די וואך זעהט אויס וועט יא זיין א שיעור, ס'איז דא סחורה] יענטאאאש, גרויזאמער, מאשקע. און להבדיל בחךלדשחך [איך וויל נישט שרייבן בין חיים לחיים אבער די נקודה האב איך געוואלט זאגן] מיט די לעבעדיגע בין איך דען פארטיג? שמערי מיט זיין ניסוח און זיינע גראפיקס, לאקשן, אלעקסיי, סתם אזוי, קענסט מיך, לעווי, ידען, שוועמל, אך שמח, יעדער באמת יעדער, יעדער מיט זיין חן מיט זיין געשמאק מאכט א פרישן ווינקל ליכטיג מיט זיינע תגובות, אז ס'איז א נחת צוצוקוקן.
סאכדעס, פון דיר רעדט איך נישט ווייל איך וויל נאך פירן ביי דיר א דין תורה אזוי ווי "ראובן און שמעון" סאוי איך טאר דיך נישט יעצט חנפה'נען.
איך הער, און טריאוי ווי אויך יאנאש זענען דירעקט אויסגעלאזט געווארן, איך האף זיי אמאל צו באצאלן אין א באשרייבונג, און דעמאלטס וועלן זיי שוין וויינען צו מיר: לאז מיין נאמען ארויס פון אינטער דיין פעדער...
אקעי, איך קום צו צום פוינט. מיט אן אנטשולדיגונג פאר וועם מ'האט נישט דערמאנט, לאטס מיך ענדיגן דעם ארטיקל, באלד קומט מיין בעה"ב אריין און דעמאלטס ווערט אלעס אויסגעמעקט און ס'וועט "קיינער" נישט דערמאנט ווערן, סאוי פליז: גא בעק טא דע סיידוואלק און לאז מיר ענדיגן.
וויל איך מיך דא ווענדן צו די נייערערע מעמבער'ס, "דו" האסט א חוש, "דו" האסט אין דיר געפילן, "דו" ראנגלסט זיך מיט מענטשן יעדן טאג אין ביהמ"ד, צו וואס עס נישט דא ארויפברענגן אויפן פאפיר? צו וואס זאלן מענטשן דא נישט זעהן דיין מיינונג, הערן וואס דו האסט צו באמערקן, און קענסט אלעס דא ארויסלייגן, דיין הארץ עסעניש מיט מענטשן מיט קאר'ס [ביי דע וועי: איך האב א קאר וואש..] האלט נישט אין דיר גארנישט, זעהסט למשל איך, איך האב געוואלט אז עטס זאלטס שרייבן האב איך געעפענט א אשכול! מ'דארף נישט מורא האבן, נעמטס ענק אין די האנד, שרייבט'ס כאטש א סיבה פארוואס איר שרייבט נישט!!..
זאגטס, ווען איך זאל פאר ענק מאכן א ריזיגן קאלירפולער סיין, וואס זאל אויבן שטיין: שאו ידיכם קודש, דא קען מען אריינלייגן אן ארטיקל פאר קרעטשמע, וואלט איר זיכער עס געטון, סאוי ווייל מיר קענען נישט ערפארדן אזא סיין דערפאר גייט עטס סטראשענען און נישט שרייבן???
ס'האט מיך געבאדערט נעכטן ביי א מסיבה, זאגט מיר איינער אז ער שרייבט נישט ווייל ער שעמט זיך, צו דעם האט מען געמאכט א קרעטשמע? אז יעדער וואס שעמט זיך זאל זיך ארויסדרייען, פארשטייסט? צו טרינקן אונזער משקה, דאס שעמט ער זיך נישט, אבער צוצוברענגן ברוינפן דאס יא.
וואס קלאטצטו אויפן ארטיקל? נעם דיך קנאקן ווערטער
ס'וועט זיין א חוצפה מצידי זוך צו באדאנקן פאר עטליכע מיטגלידער פון דא און איין אשכול, אבער מיין ציל איז דא אביסל טיפער.
ווער ס'האט זיך געדרייט נאר עטליכע מינוט אין קרעטשמע, מוז מודה זיין אז ס'איז דא מורא'דיגע שרייבער'ס, יעדער מיט זיין טאלאנט, נעמט אפיר דעם קרעטשמע אָן "שאץ-מאץ", למשל, אוודאי - האקט מיר נישט איבער - אוודאי אן שאץ איז די קרעטשמע נישט קיין קרעטשמע, אבער ס'איז דאך פארט יא דא א וועלט מיט זאכן אין קרעטשמע וואס די קרעטשמע וואלט נאך אלטס געבליבן "קרעטשמע" אָן "שאץ", אבער, פרעג איך דיר: קען עס דען הייסן "היימישע קרעטשמע" אן אים?? אין דער אמת'ן, "פארקריפעלטע קרעטשמע" וואלט עס געהייסן, אקעי, ס'וואלט געווען א קרעטשמע אן "שאץ"! ס'וואלט חלילה געקענט אזוינס פאסירן. איז אבער געקומען דער אינגערמאן, און איבערגעדרייט דעם קרעטשמע פון "טאפ טא באדעם". און מיר וואונטשן אים: כה לחי! גיי ווייטער מיט דיין שיינעם וועג, ווייל דו האסט לעכטיג געמאכט די קרעטשמע.
דאס זעלבע - און טאקע פונקט דאס זעלבע - ווערט געזאגט צו: אלטער בחור, די קרעטשמע וואלט געפארן באט אן א חיות, אזוי טרוקן אין שטיל, ס'וואלט זיך קיינמאל נישט איבער-צו-קיצקעט, ס'וואלט קיינמאל קיין היט זיך נישט צובויגן און אוודאי נישט געפלויגן, נו, הזאת נעמי?? איז געקומען אלטער און אריינגעדרייווט מיט זיין שירעם און געמאכט אז די ווארט "קרעטשמע" זאל האבן כאטש עפעס פשט.
דאס זעלבע - און ווידער מוז איך באטאנען פונקט דאס זעלבע - איז מיט פוילישער, זיינע געציילטע ווערטער, ווערן געזאגט מיט אזעלכע טרערן, חיזוק, שטארקייט, ווארימקייט, זאל עס זיין ביי מסיבות וואס קומען פאר ביי אחינו בני ישראל, צו דאס וואס ער האט די לעצטע וואך באוויזן מיט זיין אויסטערלישן רייכן פעדער און שארפן קאפ, ארויסצוברענגן די חיזוק וואס מ'קען ארויסנעמען פון א מצב וואס יעדער וואס האט ביז לעצטנס געהערט די נאמען: משה'לע האלצבערג האט זיך ממש צווויינט, און קוק אן מיט זיין שארפן חוש האט ער דאס געמאכט פאר א קוואל פון חיזוק פאר אידישע קינדער, ראו הביא לנו איש מ'פוילן וואס באווייזט וואונדער, אן אים וואלט קרעטשמע סתם גע'אטעמ'ט, אבער מיט אים "לעבט עס".
זאל איך דען אויסלאזן "וויכטיג מיט צייטליך"? בשום אין אופן, וואס הייסט אויסלאזן? זיי האבן מיך דאך געברענגט צו שרייבן די ווערטער וואס איך טייפ יעצט, ס'קומט ארויס א טעיפ צו א חאפצעם.. וואס וואלט קרעטשמע געהאט דערמיט? זאל שומרים קער נעמען.. ס'וואלט עפעס געפעלט פון "קרעטשמע" אן זייער אנאליז איבער דעם נייעם אלבוים? וואס פאר א פראגע הער איך דא קוויטשענען... אוודאי וואלט געפעלט! יא יא, איך זאג אויך אזוי, איך פרעג ענק נאר טייערע ליינער'ס וואלסטו געשפירט אן זיי למשל אויב זיי וואלטן נישט געבוירן געווארן חלילה.. אקעי, איך מאך נאר א דזשאק.. אבער אין וויסטן חלום, שטעלט אייך פאר ס'געשעט א עקסידענט אין צייטליך ווערט נישט געבוירן.. וואלט נישט געווען קיין קרעטשמע? ס'וואלט געווען און גארנישט מ'וואלט עכט געמיינט אז א קרעטשמע קען זיין "נישט פונקטליך" [אָן צייטליך, מיין איך צו זאגן].. מיר וואלטן געלעבט און געליינט אן וויכי, יוי ווי שרעקליך עס וואלט געווען, האט דער אייבערשטער געהאלפן אז זיי זענען יא בתוכינו [אפשר פארדעם צינדן מיר 8 טעג?...]
געב א קוק אויף "וואלוועלע", אזוי תמימות'דיג אזוי ב'חנ'ט, ממש ווי די זיבן זאטע זאַנגן קוקט ער אויס.. [א קאמפלימענט??..] ער געט צו א מוראדיגן שיינעם חן צום קרעטשמע, אן אים קען מען עכט זאגן וואלט עס געהייסן "פלעין קרעטשמע" און נישט "היימישע קרעטשמע".
הרב ר' יודל מענדלזאהן, דער איד וואס געט אוועק שעה'ן שעה'ן פאר אונז, רייכע ידיעות וואס איך וואלט אין ערגעץ נישט געליינט, אונזער אויגן געבן א שטראל אויף יעדעס מאל מ'זעהט אז זיין נאמען פיגרורירט אלטס "מחבר" פון א אשכול, צו איך באדאנק מיך יעדעס מאל עקסטער פאר אים? ליידער נישט, אבער גלייב מיר ר' יודל, ווען מיר האבן ווען קריטיק וואלסטו עס שוין לאנג געהערט.. אין אישית זיכער..
ארענדער למשל, אן אים וואלט טאקע יא געווען א קרעטשמע, ס'וואלט נאר פשוט נישט גע'ארבעט..
איך וויל דא צוקומען צו עפעס, אחי ורעי אהובי ורבותי ידידי ומורי..
עההה, איך האב נאכנישט אויסגערעכנט אונזער "בית החיים" וואס שטייט מיט שטאלץ, וואס קען זיין אז ווען נישט די מתים וואלט די נייע דור בכלל נישט דא אנגעקומען.. למשל חיים חייקל, קרעמער, און איך זיץ דארט מיט שטאלץ... [דרך אגב: די וואך זעהט אויס וועט יא זיין א שיעור, ס'איז דא סחורה] יענטאאאש, גרויזאמער, מאשקע. און להבדיל בחךלדשחך [איך וויל נישט שרייבן בין חיים לחיים אבער די נקודה האב איך געוואלט זאגן] מיט די לעבעדיגע בין איך דען פארטיג? שמערי מיט זיין ניסוח און זיינע גראפיקס, לאקשן, אלעקסיי, סתם אזוי, קענסט מיך, לעווי, ידען, שוועמל, אך שמח, יעדער באמת יעדער, יעדער מיט זיין חן מיט זיין געשמאק מאכט א פרישן ווינקל ליכטיג מיט זיינע תגובות, אז ס'איז א נחת צוצוקוקן.
סאכדעס, פון דיר רעדט איך נישט ווייל איך וויל נאך פירן ביי דיר א דין תורה אזוי ווי "ראובן און שמעון" סאוי איך טאר דיך נישט יעצט חנפה'נען.
איך הער, און טריאוי ווי אויך יאנאש זענען דירעקט אויסגעלאזט געווארן, איך האף זיי אמאל צו באצאלן אין א באשרייבונג, און דעמאלטס וועלן זיי שוין וויינען צו מיר: לאז מיין נאמען ארויס פון אינטער דיין פעדער...
אקעי, איך קום צו צום פוינט. מיט אן אנטשולדיגונג פאר וועם מ'האט נישט דערמאנט, לאטס מיך ענדיגן דעם ארטיקל, באלד קומט מיין בעה"ב אריין און דעמאלטס ווערט אלעס אויסגעמעקט און ס'וועט "קיינער" נישט דערמאנט ווערן, סאוי פליז: גא בעק טא דע סיידוואלק און לאז מיר ענדיגן.
וויל איך מיך דא ווענדן צו די נייערערע מעמבער'ס, "דו" האסט א חוש, "דו" האסט אין דיר געפילן, "דו" ראנגלסט זיך מיט מענטשן יעדן טאג אין ביהמ"ד, צו וואס עס נישט דא ארויפברענגן אויפן פאפיר? צו וואס זאלן מענטשן דא נישט זעהן דיין מיינונג, הערן וואס דו האסט צו באמערקן, און קענסט אלעס דא ארויסלייגן, דיין הארץ עסעניש מיט מענטשן מיט קאר'ס [ביי דע וועי: איך האב א קאר וואש..] האלט נישט אין דיר גארנישט, זעהסט למשל איך, איך האב געוואלט אז עטס זאלטס שרייבן האב איך געעפענט א אשכול! מ'דארף נישט מורא האבן, נעמטס ענק אין די האנד, שרייבט'ס כאטש א סיבה פארוואס איר שרייבט נישט!!..
זאגטס, ווען איך זאל פאר ענק מאכן א ריזיגן קאלירפולער סיין, וואס זאל אויבן שטיין: שאו ידיכם קודש, דא קען מען אריינלייגן אן ארטיקל פאר קרעטשמע, וואלט איר זיכער עס געטון, סאוי ווייל מיר קענען נישט ערפארדן אזא סיין דערפאר גייט עטס סטראשענען און נישט שרייבן???
ס'האט מיך געבאדערט נעכטן ביי א מסיבה, זאגט מיר איינער אז ער שרייבט נישט ווייל ער שעמט זיך, צו דעם האט מען געמאכט א קרעטשמע? אז יעדער וואס שעמט זיך זאל זיך ארויסדרייען, פארשטייסט? צו טרינקן אונזער משקה, דאס שעמט ער זיך נישט, אבער צוצוברענגן ברוינפן דאס יא.
וואס קלאטצטו אויפן ארטיקל? נעם דיך קנאקן ווערטער