חינוך הבנים, וויאזוי?

[א טענצל!]

איך בין מציע זיך איינצוהאנדלען דעם בוך "חנוך לנער", צוזאמגענומען די חינוך ארטיקלען וואס זענען געלאפן במשך די יארן אין מעלות. לויט מיר איז עס א מייסטערווערק. אסאך קשיות אין טאג טעגליכע ערשיינונגען ווערן דארט זייער שיין באהאנדלט.

[יאנקעלע קליגער]

אין איך בין מציע צו לערנען דעם ערשטען פרק פון חובת התלמידים
וועט מען האבען עטוואס אן השגה וואס חינוך באדייט

[נשמה]

איך בין מציע זיך איינצוהאנדלען דעם בוך "חנוך לנער", צוזאמגענומען די חינוך ארטיקלען וואס זענען געלאפן במשך די יארן אין מעלות. לויט מיר איז עס א מייסטערווערק. אסאך קשיות אין טאג טעגליכע ערשיינונגען ווערן דארט זייער שיין באהאנדלט.

איך האב עס געליינט ממש א מוז. מ'דארף אבער געדענקן דעם גאנצן בוך נישט נאר אז מ'דארף צומאל שטראפן נאר ווי זיי שרייבן דארט בנוגע געבן ליבשאפט.

יאנקעלע קלוגער טאקע אזוי.

[תואר]

די בעסטע איז ווען ביידע האבן שכל.
תואר ס'דא חינוך בבחינת פונדרויסן נאכדעם איז דא דער עצם.

פונעם עצם איז שווער צו רעדן, וה' יראה ללבב, מ'דארף טון וואס מ'קען, און תשובה העלפט.
מ'קען נישט אפהאקן דאס לעבן פון די קינדער ווייל ליבו נוקפו, שיין וועט מען אויסקוקען אזוי, מ'דארף און מ'מוז דאס אפטיילן.
און דער אייבירשטער העלפט אז מ'ארבייט פעסט מיט א ערענסטקייט און תפילה גייט די ארבייט נישט לטמיון.

[נשמה]

איך מיין אז אפילו דאס איז אויך שייך מתקן צו זיין אזוי מיין איך.

[אורייתא]

ווען איך בין געווען א חתן נישט מער געדאכט האב איך גערעד מיט איינע פון די היינטיגע גדולים און ער האט מיר געזאגט אז נישט קיין חילוק וויפעל ושעירים די וועסט האהען עס וועט נישט קיין סאך העלפען, זעץ דיך לערנען חובות הלבות זיי משבר דיינע מידות רעות וועט אלעס גיין גוט
וכן ביי חינוך

[מי יודע]

מען זעט ממש ווי זאכן פירן זיך מן השמים און די מעשה ידי אדם טוט כמעט גארנישט אויף

די פליכט ליגט אויף די עלטערן אויף טריט און שריט

איך האב געשריבן אנדערש?
אבער איך מיין איך וועל נישט מגזם זיין ווען איך וועל זאגן אז לכה"פ 40 פראצענט קינדער וואקסן נישט אויס לויט זייער חינוך הן לטוב והן לרע
צא ובדוק (כ'האב מורא וועסט טרעפן מער פראצענט)
איך ווייס נישט ווי אלט דו ביסט, אבער איך קוק עס שוין נאך יארן, און איך האב נאר אויף דעם 2 תירוצים, אדער ס'איז יענעם באשערט אזא קינד מחשבונות יוצר בראשית וואס אונז פארשטיי מיר נישט (פריערדיגע גלגול וכו') אדער מכח הנהגת האב ואם

[מי יודע]

פונקט נעכטן געזען א טייער ווארט, אברהם הוליד את יצחק - פארוואס שטייט עס דאפלט? שוין אויבן געשטאנען יצחק בן אברהם (רשי"ס קשיא).
נאר די פשט איז אז אברהם דער בעל החסד האט איינגעזען אז יצחק האט זיין אייגענע מהלך אין גבורה, האט ער אים נישט געשטערט, נאר אדרבה ער האט אים גאר געהאלפן וואקסן אין שטייגן לויט זיין מהות פון גבורה! יא דאס מיינט חינוך.. חסד הוליד את גבורה!

אוי איז דאס א טייער ווארט שוועמל, א מקור ביטע, דאס איז קעש אן הענד

[מי יודע]

איך בין מציע זיך איינצוהאנדלען דעם בוך "חנוך לנער", צוזאמגענומען די חינוך ארטיקלען וואס זענען געלאפן במשך די יארן אין מעלות. לויט מיר איז עס א מייסטערווערק. אסאך קשיות אין טאג טעגליכע ערשיינונגען ווערן דארט זייער שיין באהאנדלט.

גם אני מסכים לדברי א טענצל, דער ביכל איז געוואלדיג, בפרט פאר מתחילים

[מי יודע]

אין איך בין מציע צו לערנען דעם ערשטען פרק פון חובת התלמידים
וועט מען האבען עטוואס אן השגה וואס חינוך באדייט

יא, אויך שוין דורכגעלערנט, לערנטס און האטס הנאה

[מי יודע]

ווען איך בין געווען א חתן נישט מער געדאכט האב איך גערעד מיט איינע פון די היינטיגע גדולים און ער האט מיר געזאגט אז נישט קיין חילוק וויפעל ושעירים די וועסט האהען עס וועט נישט קיין סאך העלפען, זעץ דיך לערנען חובות הלבות זיי משבר דיינע מידות רעות וועט אלעס גיין גוט
וכן ביי חינוך

אויף דעם איז דא א באקאנט ווערטל פון בעל דברי יואל, א איד האט אים אמאל געפרעגט ווען הייבט זיך אן דער חיוב פון חינוך, האט דער רבי געזאגט ביי די 18 יאר, האט דער איד געפרעגט ביי די 18 יאר? וואס איז ביז דעמאלטס? האט אים די רבי געזאגט דו פארשטייסט נישט, ווען דער טאטע איז 18 יאר, ודפח"ח

[נשמה]

מען זעט ממש ווי זאכן פירן זיך מן השמים און די מעשה ידי אדם טוט כמעט גארנישט אויף

די פליכט ליגט אויף די עלטערן אויף טריט און שריט

איך האב געשריבן אנדערש?
אבער איך מיין איך וועל נישט מגזם זיין ווען איך וועל זאגן אז לכה"פ 40 פראצענט קינדער וואקסן נישט אויס לויט זייער חינוך הן לטוב והן לרע
צא ובדוק (כ'האב מורא וועסט טרעפן מער פראצענט)
איך ווייס נישט ווי אלט דו ביסט, אבער איך קוק עס שוין נאך יארן, און איך האב נאר אויף דעם 2 תירוצים, אדער ס'איז יענעם באשערט אזא קינד מחשבונות יוצר בראשית וואס אונז פארשטיי מיר נישט (פריערדיגע גלגול וכו') אדער מכח הנהגת האב ואם

און איך לייג צו צו דיינע ווערטער.
אז ס'דא צומאל א גוטע פראדוקט, גוט געמאכט, הויעכע נשמה, אבער ס'ווערט פארוועטשט מחמת נישט גוטן חינוך. דארף מען אכטונג געבן.

[תואר]

מען זעט ממש ווי זאכן פירן זיך מן השמים און די מעשה ידי אדם טוט כמעט גארנישט אויף

די פליכט ליגט אויף די עלטערן אויף טריט און שריט

איך האב געשריבן אנדערש?
אבער איך מיין איך וועל נישט מגזם זיין ווען איך וועל זאגן אז לכה"פ 40 פראצענט קינדער וואקסן נישט אויס לויט זייער חינוך הן לטוב והן לרע
צא ובדוק (כ'האב מורא וועסט טרעפן מער פראצענט)
איך ווייס נישט ווי אלט דו ביסט, אבער איך קוק עס שוין נאך יארן, און איך האב נאר אויף דעם 2 תירוצים, אדער ס'איז יענעם באשערט אזא קינד מחשבונות יוצר בראשית וואס אונז פארשטיי מיר נישט (פריערדיגע גלגול וכו') אדער מכח הנהגת האב ואם

און איך לייג צו צו דיינע ווערטער.
אז ס'דא צומאל א גוטע פראדוקט, גוט געמאכט, הויעכע נשמה, אבער ס'ווערט פארוועטשט מחמת נישט גוטן חינוך. דארף מען אכטונג געבן.

וזה העיקר נשמה.

און די פראצענטן ווייסט קיינער נישט, נישט דו נישט איך, וויבאלד קיינער פון אונז געפינט זיך נישט ביי יענעם אינדערהיים און זעט נישט יענעמס הנהגת הבית.
וואס מ'קוקט נאך אין בית המדרש אויף א משפחה מיט קינדער איז א שוואכע בילד פון יענעמס חינוך סיסטעם.

און נאכאמאל בדרך הטבע "פון א געזונטע הויז קומען ארויס געזונטע קינדער", דאס זאגן אלע מחנכים, כי האדם עץ השדה -- עקסעפשענס איז אלץ דא.

מ'זעט עס אין די חדרים און אין סקול, יא מ'קען זען א פרומע טאטע און מאמע ערליכע אידן אבער זיי קענען האבן א קינדער אין סקול מיט שלעכטע מידות, מיט פליישיגע אויגן וועסטו דאס אריין נעמען אין די 40 פראצענט פון אז ס'איז אזוי באשערט פון הימל... די טיטשער ווייסט אבער דעם סוד... די מאמע גיט אלץ גערעכט פאר די קינדער קעגן די מחנכים און די קינדער זען דאס, דו זעסט דאס נישט און פארדעם וואונדערט מען זיך... וואו גייט דער חינוך.

אזוי האב איך הונדערט אזעלעכע מעשיות.

[נישט]

יעצט אנגעקומען,
אויסי, יוש האסטו אנגעכאפט א פארצווייגטע נושא, כ'וועל פרובירן צו שרייבן אביסל קומענדיגע וואך

[ווישוואש]

פונקט נעכטן געזען א טייער ווארט, אברהם הוליד את יצחק - פארוואס שטייט עס דאפלט? שוין אויבן געשטאנען יצחק בן אברהם (רשי"ס קשיא).
נאר די פשט איז אז אברהם דער בעל החסד האט איינגעזען אז יצחק האט זיין אייגענע מהלך אין גבורה, האט ער אים נישט געשטערט, נאר אדרבה ער האט אים גאר געהאלפן וואקסן אין שטייגן לויט זיין מהות פון גבורה! יא דאס מיינט חינוך.. חסד הוליד את גבורה!

אוי איז דאס א טייער ווארט שוועמל

[nunu]

אני בעניי וויל מציע זיין די לייב אין ריעז בעניני חינוך וכל המסתעף
ה"ה הרה"צ ר' יחיאל יעקובזון שליט"א פין א"י
סדא פין עהם א צוויי בענדיגער ספר "אל תשלך ידך אל הנער"
אין בערך 100 שיעורים אויף קול הלשון צו הערן (אין א טייל צו זעהן)
<אבער סאיז אליה וקוץ בה, א סאיז געזאגט אויף עברית וואס דער עולם דא איז זיך מתנזהר דערפין>

[farshlufen]

איז דאך עס אן אלי-ה פון א דבר אחר.

[מי יודע]

איז דאך עס אן אלי-ה פון א דבר אחר.

[nunu]

איז דאך עס אן אלי-ה פון א דבר אחר.

אן אריין צו גיין אין דעם נושא
מקען דאך נישט אינגאצען אוועקמאכן א מענטש וואס מעת לידתו איז נאר געהאדעוועט געווארן אויף א שפראך און קען נאר דעיס רעדען..
כמיין צוזאגען אז מיט דעהם וואס אמענטש רעדט עברית אליין איז זיין השקפה נאך נישט פארדרייט...און מקען פון עהעם מקבל זיין הרכה און חינוך

[יאנקעלע קליגער]

א חוץ פון דעם אז אז מ'איז זיך מזדהר דערפון , פארשטייט מען עס סייווי נישט

[שוועמל]

פונקט נעכטן געזען א טייער ווארט, אברהם הוליד את יצחק - פארוואס שטייט עס דאפלט? שוין אויבן געשטאנען יצחק בן אברהם (רשי"ס קשיא).
נאר די פשט איז אז אברהם דער בעל החסד האט איינגעזען אז יצחק האט זיין אייגענע מהלך אין גבורה, האט ער אים נישט געשטערט, נאר אדרבה ער האט אים גאר געהאלפן וואקסן אין שטייגן לויט זיין מהות פון גבורה! יא דאס מיינט חינוך.. חסד הוליד את גבורה!

אוי איז דאס א טייער ווארט שוועמל, א מקור ביטע, דאס איז קעש אן הענד

כאב געזען דאס ווארט אין א קליין ספר "מידות הקודש" פון הרב יהושע גריססגאט.
כווייס נישט צי סיז זיין אייגנס אדער פון עמיצן, ער ברענגט נישט צופיל מקורות.

אגב דאס ספר איז א יחיד במינו ממש איבער די שבע מידות חסד גבורה וכו' וויאזוי צו עפלייען אין טעגליכן לעבן.

[fiena nieas]

אין איך בין מציע צו לערנען דעם ערשטען פרק פון חובת התלמידים
וועט מען האבען עטוואס אן השגה וואס חינוך באדייט

די הקדמה איז נאך בעסער!
ער זאגט "חנוך לנער על פי דרכו אז גם כי יזכין לא יסיר ממנה: זיי מחנך גאס קינד אז אפילו ווען ער ווערט עלטער זאלסטו טאטע נישט חרטה האבן

[נשמה]

מיין ווייב רעדט צומאל צו מיינע קינדער אויף אן אופן וואו איך בין זיכער אז זיי גייען אויסוואקסן קאליקע חס ושלום. ממש זי טשעפעט, מיט שפעט נעמען. עכט פארקערט ווי חינוך. פייניגט זיי. ווי א עכטע טיראן. אזוי פאני. איך האף מיינע קינדער וועלן נאך אויסוואקסן נארמאל. אבער די אנדערע מינוט ווערט זי ממש א צדיקות. ממש איך זאג ענק. שומר ישראל

[שוועמל]

מיין ווייב רעדט צומאל צו מיינע קינדער אויף אן אופן וואו איך בין זיכער אז זיי גייען אויסוואקסן קאליקע חס ושלום. ממש זי טשעפעט, מיט שפעט נעמען. עכט פארקערט ווי חינוך. פייניגט זיי. ווי א עכטע טיראן. אזוי פאני. איך האף מיינע קינדער וועלן נאך אויסוואקסן נארמאל. אבער די אנדערע מינוט ווערט זי ממש א צדיקות. ממש איך זאג ענק. שומר ישראל

לאמיך שנעל ציטירן די תגובה.... ... קאמענטארן זענען איבריג

[נשמה]

דאס טראכט איך אז ווער ווייסט אפשר טאקע דאס איז פאר זיי די ריכטיגע חינוך. מי יודע?. והשם יעזור. אבער בשעת השבחה (מלשון משביח שאון ימים) איז ביתי מיט אמת'ע גוטע חינוך. ממש א מוסטער. ווייעך ווי פוטער. וכו' וכו' כולו חסד כולו רחמים.