אידישע וועלט פארומס

דערשרעקט אייך נישט... דערשרעקט אייך נישט...

די לעצטע פאר יאר זינט ר' יוליש'ל דער אינשורנס אגענט האט זיך פלאצירט אין מיין געגנווארט, האב איך אלעמאל געקוקט אויף אים מיט אזא קנאת סופרימ'דיגער בליק. ר' יוליש'ל איז א חשובער יונגערמאן פול מיט לעבהאפט. אלעמאל מיט אן אויסגעגאסענעם שמייכל אויפן פנים, צו יעדער צייט האט ער א גלייך ווערט'ל צו דער האנט, אבער דאס מערסטע איז צום שטוינען פון זיינע געוואלדיגע אוצרות אין ידיעת התורה. אז ס'מאכט זיך אמאל א שמועס אין בית המדרש איבער תורה'דיגע ענינים איז ר' יוליש'ל באלד דער ראש המדברים, וועלכע סוגיא, נושא אדער הלכה, מ'זאל נאר בארירן איז ער באלד א מחותן אינעם שמועס און האט אלץ אריינצורעדן, און לאו דוקא אין תורה'דיגע שמועסן; דאס זעלביגע איז אויך בעת עס שמועסט זיך איבער חסידישע ספרים אדער מנהגים.

זיצנדיג אינעם אוצר הספרים פון בית פעפער (ע"ש ר' זרח פעפער. איר קענט'ן? איך נישט!), מאכט זיך מיר זייער אפט וואס די זוכענישן פייניגן מיר אין מיינע געדאנקען. די שכחה טראגט מיר ארויס פון גלייך געוויכט, נישט קענעדיג זיך דערמאנען וואו ס'שטייט די און די מימרא צי וואו ס'דער מקור פאר דער און דער מנהג, אא"וו. נישט איינמאל, און נישט צען מאל, האט זיך מיר שוין אין אזעלכע אומשטענדן געמאכט אז איך האב אויפגעהויבן דעם טרייבל, אנגערופן מיין פריינד ר' יוליש'לען, און אים געבעטן הילף. פארשטייט זיך ער האט מיר נישט אנטוישט...

מאכט זיך אמאל אין א טאג וואס איך האב זיך אזוי צושמועסט מיט ר' יוליש'לען, על דא ועל שמא, און אזוי רעדנדיג גיב איך אים א פרעג, זאג נאר יוליש'ל, ווען האסטו צייט אזויפיל צו לערנען? כ'מיין ביסט דאך א נהנה מיגיעת כפך און רוב טאג ביסטו דאך פארנומען 'על העבודה', טא ווען האסטו צייט צו דעם 'על התורה'? ער גיט זיך אזא צושמייכל און זאגט מיר: "האלב איז גירסא דינקותא און די צווייטע העלפט איז מיט דער סייעתא פונעם מרור דעלמא". מרור דעלמא? וואס א מין צוזאמענשמעלץ פון אן אויסדריק איז דאס? וואס איז דאס? פרעג איך אזוי מיט ווינדער. זאגט ער מיר, חכם איינער, מיט די הילף פון קאמפיוטער סידיס...

דער קנאת סופרים, באגלייט מיטן תאוה פונעם תרבה ידיעות, האט זינט יענעם מומענט אנגעהויבן בוזשווען אין מיר אויף מיליאן. נו, א קאמפיוטער אין אוצר הספרים פון בית פעפער איז דאך נישט פאראן, און עס קומט ניטאמאל אין באטראכט דאס צו אינסטאלירן, אבער מיינט דאס דען צו זאגן אז איך טאר מיך נישט איינהאנדלען דעם תאוה'דיגן סייעתא צו בארייכערן מיינע ידיעות? יא, איך מעג, אבער דערווייל האב איך זיך נאכנישט פארגינען נאכצוגעבן די תאוה. שוין, נו, נישט אלע תאוה'ס דארף מען און מעג מען זיך נאכגעבן... נישט אזוי?

נעכטן נאכט, זיצנדיג און זוכנדיג עפעס א מראה מקום, איז אבער מיין תאוה שוין געשטיגן צום מאקסימאלן גראד וואס נאר שייך. מיד בין איך געווען און מיין ידיעות פריינד ר' יוליש'ל איז עפעס נישט געווען צום האבן, בין איך געקומען צום באשלוס, עד כאן! איך גיי מיר איינהאנדלען די אלע סידיס. אמת, איך וועל דאס טאקע נישט האבן אויפן פלאץ נאכצוקוקן, אבער...

בין איך דאך אבער א גרויסער מן הארץ אין די ענינים, ווייס איך דאך נישט וואו מ'הייבט אן און וואו מ'ענדיגט, דעריבער, ווער עס ווייסט עפעס איבער די ענינים; בתורה נ"ך ומפרשיה, בש"ס ופוסקים, רמב"ם, טור, שו"ע, ספרי שו"ת והלכה, ספרי קבלה וחסידות, זאל זיך לאזן הערן וואו האנדלט מען דאס איין, וויפיל דארף דאס קאסטן וכו' וכו'. (לאנג צוריק, האב איך עפעס געהאט געזען אן אדווערטייזמענט, אז פאר בלויז 36$ קען מען זיך איינהאנדלען עפעס אזא סארט סידי. איז פאראן דערין א זוך אפשן?)

א דאנק פון פאראויס.

איך פארמאג עפעס, אבער נישט אויף דיר ארויסצוהעלפן, אלטע דריי סידי'ס.

איך שרייב עס דיר נאר, צו מעלדן אז: איך האב געליינט דיין הודעה און איך קען דיר נישט העלפן.

יגר, דערמאנסט מיך א מעשה. כ'על דיר עס שוין דערציילן אין אישית אדער אויף גוגעל.
*
זארעכ, ס'איז דא עטליכע סארט פראגראמען. איך וועל דיר פרובירן געוואויר צו ווערן יעדע פראגראם וואס פונקטליך ס'פארמאגט, אבער די נעמען זענען: בר-אילן, DBS (התקליטור התורני), און נאך איינס וואס כ'געדענק נישט אויפ'ן מאמענט. אז דו הערסט נישט פון מיר ביז 2-3 טעג, דערמאן מיך אדער דא אדער אין אישית.
פאר $36 קענסטו קויפן בערך זעקס פעקלעך אמעריקאנער קעז... אויך נאר אויב דו לויפסט שנעל, בעפאר די פרייזן גייען ארויף... אבער נישט קיין שום נארמאלע תורה פראגראם.

זארעך, אפירצוזיכן א ספעציפישע מימרא אינעם ים התלמיד ומפרשיה דורך'ן הילף פונעם קאמפיוטער איז א טייערע מעשה אזוי וואו אוצר הכחמה, בר-אילן וכדו', אבער צו פארמאגן א שטויס מיט ספרי דבי רב ביי די פינגערס, איז יא דא די 'פתחי תשובות' מיו איבער 1,800 ספרי שו"ת פאר'ן נישטיגן סכום פון 36$.

אגב שטעל אריין דעם בייגעלייגטן לינק ביי דיינע באליבטע/פעיוואריטס וועסט מיך באדאנקען דערפאר אויב האסט עס נאכנישט פארמאגט ביז היינט, איך נוץ עס אסאך, ספעציעל אויף אלטע אמעריקאנע ספרים וואס זענען נישט מער בנמצא.

http://www.hebrewbooks.org/home.aspx

נעם פאר א משל דעם ספר פון דיין זיידן הגאון ר' אלתר שאול פפעפר ז"ל פון ביטשקוב/ניו יארק:

http://www.hebrewbooks.org/root/data/pd ... karon3.pdf

מיללער, דו ביזט געווען ביי מיינע פעיווארייטס? דאס איז זייער א גוטע סייט, און כ'האב שוין אסאך גענאשט פון דארט.

נאכצוזוכן תנ"ך, משנה, תוספתא, תלמוד בבלי, תלמוד ירושלמי, מדרש תנחומא און רמב"ם, נוץ איך דעם פאלגענדן סייט:
http://kodesh.snunit.k12.il

א גרויסן ישר-כח מאשקע פאר'ן מאגר, ס'קען מיר צוניצקומען.

שכויעך מאשקע פאר די לינק, כ'האף אז איך וועל הנאה דערפון.

תיקון טעות: ס'וועט דיר צוניץ קומען.
*
דא האסטו נאך א סייט וואס איז נישט אוועקצומאכן. זיי זענען זייער נישט מסודר, אבער מ'קען דארט טרעפן אסאך זאכן. איינע פון די גוטע זאכן איז MTR, וואס דאס איז א DOS פראגראם צו נוצן אין קאמפיוטער, ווען מ'איז נישט מחובר צום אינטערנעט:

http://www.mechon-mamre.org/index.htm

מאשקע א גרויסן ישר כח איך האב מיך מחיה געווען פין דיינע לינקס

מיללער, מאשקע, א גרויסן יישר כח אייך פאר די אלע מראה מקומות, הוי וועט דאס מיר האפנטליך צוניץ קומען.

מיללער, וואס הייסט א טייערע מעשה? בערך פון וויפיל געלט רעדט זיך דאס? און נאך א זאך, דער 36 דאלערדיגער סידי האט א חיפוש אפשן, אדער ס'איז בלויז אריין געסקענט כמות שהוא?

אגב, שערקויעך פארן מיר אפיר ברענגען עפעס א ספר פונעם זיידן זצ"ל. דער טאטע האט מיר קיינמאל נישט דערציילט אז כ'בין א יחסן. האב איך קיינמאל נישט געוויסט אז כ'בין אן אייניקל פון ר' שאול קראקעווער. און דא, איבער נאכט, בין איך דאס געוואויר געווארן אזוי על קנעפל אחת... סי'הא...

זארעך, דער טאטע דיינער האט נישט געהאט דעם אינטערנעץ האט ער נישט געוויסט פונעם זיידן....

די 36 דאלארדיגער האט נישט קיין סוירטש אפשען, אבער דער היברו בוקס וועב זייטל האט יא עפעס א שטיקל זיך-אפציע אויבן צו לינקס אויפן הויפט בלאט עיי"ש ותמצא נחת

הגם איך קען נישט צופיל ארויסהעלפן מיט דיין פראבלעם - זארעך - האב איך הנאה געהאט פונעם ארטיקל.

אגב, איך טוה שוין לאנג נישט אינשורענס.

ביי אייכלערס איז דא אפאר גוטע סחורה פאר דיין צוועק, גיי אהין ס'ווערט דאס גיין.

פאר אייכלער'ס וועט זיך עס זיכער לוינען...

אויב ביסטו א קרית יואל'ער, און עס קומט דיר אויס זיך צו דריין אויף יאשראל זושפניק דרייוו, קענסטו אריין גיין אין בית המדש פון ר' ישראל שווארטץ, איך האב געהערט זאגן אז ער האט דארט געמאלדן אז ער האט צוגעשטעלט א קאמפיוטער מיט אזעלעכע פראגרעמס דערין פאר די מתפללים.

אין וויליאמסבורג פארמאגט די קאלוב'ע אוצר הספרים אזא אוצר.

אפשר שטעלן מיר צו אין קרעטשמע אזא זאך?

אדרבה (נעם שנעל ארויס א 'פאטענט' דערויף).

אההה... דא זענט איר? איך זוך אייך שוין ארום באלד פיר-און-צוואנציג שעה... וואס איז וואס זוכסטו אונז אזוי נויטיג? נישט עפעס באזונדערס, נאר איך האב זיך פשטו געוואלט באדאנקען פאר אייך נאכאמאל.

מאשקע און מיללער, איר האט קיין אנונג נישט וואס א טובה איר האט מיר געטוהן. אט נעמט, למשל, אזא טאג ווי היינט. איך מיין, איך דארף אייך דאך נישט צו זאגן, מ'שטיי מער דאך אין דע ניין טעג, ס'היציג, שוויציג און שמוציג, און צו אלע צרות האט זיך נאך צוגעשטעלט דער קלימאט מיט זיינע פייכטע געדיכטע שיכטן, וועלכע שטעלן נישט צו קיין סאך גוטמוטיגקייט צו דעם פארכמארעטן יום המעונן, וואס דער זוהמא דשימשא האט אויסגעשרייפט אירע פליגלען און באדעקט דעם גאנצן ארום, נו, ומה יעשה הבן-אדם שלא יצא מדעתו? בעדארף איך דען נאך פאר אייך אראפמאלעווען וואס אלס דא האט זיך אפגעשפילט? עהה... ס'שפירט זיך שוין פון זיך אליין אזוי ליינענדיג... נו, ווא-טוט מען? האט מען א דריי געטון דעם פינגער (נישט דעם טיש...), און אנגעהויבן בלעטערן און נישטערן אין די כל הלינקים כולו ונתפזרו העבים...

איך זאג אייך, איר האט מיר ממש מחי' געווען! איר האט געמאכט מיין טאג! געראטעוועט דעם מצב. וואס מיינט איר, מעזונסט איז פלוצים געווארן נתפזרו העבים? עה... ס'זיכער מעשה שטן...

ותהא משכורתכם שלמה מעם השם, ווייל איך קען אייך נישט באצאלן על כל הטוב אשר עשיתם עמדי היום הזה.
***

גרויזאמער, דיין פארשלאג האט א איינפאכע לעהזונג. זאל זיך יאווען איינער און עפענען אן אשכול "אוצר הספרים של הקרעטשמע" (אין ידיעות התורה פורום) ספעציעל פאר די סארט לינקס, און דאס שיין מסדר זיין על סדר הא' ב', און בעיקר כסדר דאס אפדעיטן.