שלום עליכם אהובי ידידיי, לאמיר צוריקגיין צו ר' שמשון ווי ער לייגט אראפ אויף זיין אייגענארטיגן שטייגער, וואספארא בליק א יוד דארף האבן אויף טעכנעלאגיע.
וועלמיר איצט גיין צום אנהייב פונעם מאמר, וואס איז די הקדמה צו וואס מיר האבן שוין פריער געשריבן. וזאת למודעי: די מלאכת 'האיבערזעצן' איז היפש שווער געווען, און אויב איינער האט א הערה, אדער א געדאנק וואס מען קען מתקן זיין, וועלמיר עס טוהן בתשואות חן. (און אוודאי סתם קאמפלימענטן וועט אויך אנגענומען ווערן...)
איך האב עס גענומבערט אז אויב איינער וויל גיין כסדרן זאל ער וויסן ווי עס באלאנגט.
---
"
בורא רע" – די סכנה פון א קאמפיוטער אין אונזער דור
דער וואס האלט א קאמפיוטער אין שטוב דארף וויסן די סכנות וואס איז באהאלטן אין דעם.
א-א
שלעכטס – איז א בריאה פון הקב"האיך בין דא איינגעלאדענט געווארן צו מעורר זיי אויף א טעמע וואס מען איז לעצטענט מעורר דערויף אלע גדולי ישראל, און דאס איז: די גרויסע סכנה וואס איז באהאלטן אין קאמפיוטערס, סידי'ס און אינטערנעט.
לאמיתו של דבר, בין איך נישט די פאסיגע פערזאן וואס זאל מעורר זיין די ציבור אין אזא חשוב'ע ענין. עס איז שוין געווען א אסיפה אין בני ברק, עס איז שוין געשריבן געווערן בריוו דורך גדולי ישראל איבער די שרעקליכע סכנות וואס לאקערען אויף אונז וועגן קאמפיוטערס.
נאר ווי באוויסט פאר יעדען פון אונז, איז דא א ספעציעלע הבנה אין זיין בליק וואס ער האט אין דעם ענין. וועל איך ענק זאגן, וויאזוי איך זעה און שפיר די זאכן. און אזוי ווי אין די ענינים איז פארמישט אסאך פראקטישע ענינים, וואס איך פארשטיי זיי נישט אזוי גוט, איז דערוועגן נישט אלעס וואס איך זאג דארף מען מקבל זיין ווי 'הלכה למשה מסיני'. אבער אפילו איך וועל זאגן זאכן וואס ענק פארשטייען נישט הונדערט פראצענט, טוט'ס נישט וועגן דעם אוועקמאכן אלעס וואס איך זאג. איך טוה נאר ווארפן עטליכע רעיונות, און יעדער זאל מקבל זיין וואס איהם געפעלט.
בעפאר מיר וועלן צוגיין צום עצם ענין וועלן מיר מקדים זיין עטליכע הקדמות. די פסוק זאגט: יוצר אור ובורא חושך עושה שלום ובורא רע, אני ה' עושה כל אלה" (ישעיה מה, ז). די פסוק איז אונז בעצם באקאנט פון תפילת שחרית, נאר דארט האבן חז"ל משנה געווען די לשון און אנשטאט "בורא רע" האבן זיי געשריבן "ובורא את הכל". די באשעפער האט באשאפן די גוטס, און ער האט אויך באשאפן די שלעכטס.
ווען מיר זאגן אז די אייבערשטער איז א 'יוצר אור' וכו', פארשטייען אלע אז די גוטס וואס די אייבערשטער האט באשאפן ענדיגט זיך נישט מיט דעם וואס אונז פארשטייען מיט אונזער פליישיגע אויגן, אפילו מיט א טיעפערע פארשטאנד ווייסען מיר אז די אייבערשטערס גוטס איז טיעף ביז אין סוף. נישט שטענדיג ווען א מענטש טוט א מצוה שפירט ער גלייך די תועלת אין וואס ער טוט, נאר ער ווייסט קלאר אז די זאכן זענען טיעף אן קיין סוף. עס איז דא שטאקן אויף שטאקן, עומק בתוך עומק, און די גוטס איז אין סוף . אונז האבן מיר דאך שוין געזעהן במשך די דורות הויכע נשמות ווי רש"י הק', די רמב"ם, די אר"י הק', די חפץ חיים, די בן איש חי א.א.וו. די דערהויבענע יודן זענען געווען אפגעריקט פון אונז א מרחק פון שנות דור. ווייל הקב"ה איז דער וואס האט באשאפן גוטס, אויב אזוי איז די גוטס נישט מוגבל נאר צו דעם וואס מיט אונזערע אויגן זעהט אויס ווי גוטס.
אזוי גענוי דארפן מיר וויסן אז אויך די 'רע' האט השי"ת באשאפן. די רע איז א בריאה מיוחדת פון הקב"ה. די טבע פון זאכן אין די וועלט ווערט באשאפן לויט די פארשטאנד פון דער וואס האט עס באשאפן. אויב לדוגמא עוג מלך הבשן וואלט אויפגעשטעלט א פאבריק פאר שיך, וואלט זיך געהאנדעלט מיט שיך וואס איז מער ווייניגער זיין סייז.. אזוי אויך כביכול, אויב די באשעפער האט באשאפן שלעכטס, האט ער עס באשאפן מיט'ן מאס פון אלקים. שלעכטס האט א מרכבה עצומה. מיר זעהן שלעכט, אבער מיר דארפן פארשטיין אז עס איז א בריאה פון הקב"ה, און עס ליגט דארט א מורא'דיגע שטארקייט.
כדי צו פארשטיין די טיעפקייט פון די ענין וועל איך ענק געבן א דוגמא. עס איז מקובל ביי אונז אז ווען היטלער ימח שמו האט אהנגעהויבן די חורבן צו חרוב מאכן די וועלט, ה' ישמרנו, זענען טייל חכמי ירושלים, גרויסע מקובלים, געגאנגען צום כותל המערבי, זיי האבן מברר געווען די נאמען פון זיין מאמע, און האבן פראבירט צו מאכן אויף איהם א 'פולסא דנורא' [אין יענע תקופה זענען נאך געווען יודען צדיקים וואס האבן געוויסט וויאזוי עס צוטוהן] און ווען זיי זענען אנגעקומען צום כותל המערבי, האבן זיי געשפירט ברוח קדשם אז דאס איז אזא שטארקע קליפה וואס מען מען קען זיך נישט מיט איר פארמעסטן, און האבן גלייך אפגעשטעלט זייער פעולות. ווייל היטלער ימ"ש איז געווען נישט סתם א מענטש מיט א גרויס מויל וואס האט מצליח געווען דורך זיין רעדן צו חרוב מאכן די וועלט. ער איז געווען א טיעפקייט פון רע. אזוי ווי משה רבינו, יהושע בן נון, רש"י הק' וכו' זענען א בריאה פון טוב וואס הקב"ה האט באשאפן, אזוי פונקטליך איז לצד הרע: עס איז דא רשעים עצומם ווי פרעה, בלעם נבוכדנצר, סטאלין און היטלער, וואס זיי זענען א בריאה פון רע וואס איז באשאפן געווארן דורך השי"ת. [עס איז אויך געווען יודען וואס זענען רח"ל געווען ממש א מרכבה פאר וועלטען פון שלעכטס, ווי למשל טרוצקי, וואס איז געווען פון די הויפט קאמאניסטן, אדער די וואס האבן אויפגעשטעלט די ציונות און צושטערט דאס יודישען פאלק].
און די אייבערשטער האט באשאפן די וועלט אויף א ספעציעלען סדר. ווי מער מען דערווייטערט זיך פון בארג סיני איז די גוטס וואס איז א אין די בריאה ווערט אפגעשוואכט, און די שלעכטס אין די בריאה ווערט שטערקער און שטערקער. אויב מיר וולען זיך מתבונן זיין, בדרך הטבע האנושי, אין אונזער היינטיגע רוחנית'דיגע מצב, וואס מיר זענען אזוי שרעקליך נידריג. אויב מען וואלט דערציילט פאר א מענטש וואס האט געלעבט בעפאר 200 אדער 300 יאר ווי אזוי עס וועט אויסזעהן היינט די צענטערן פון די גרויסע שטעט, וואלט ער געזאגט אז דאס איז אומ-מעגליך, אזוי ווי מען קען נישט זאגן אז אין 300 יאר וועלן אלע מענטשען גיין אויפן קאפ אנשטאט אויפן פוס.. אבער די אמת איז אז עס איז אזוי. גערעכט, עס איז לכאורה א אוממעגליכע מציאות, אבער די אייבערשטער איז א כל-יכול, ער איז 'בורא רע', און אויפן בורא-עולם איז נישט דא קיין קושיות.
לדוגמא – די טעלעוויזיע. דאס איז נישט קיין ערפינדונג פון די וועלט. דאס איז א בריאה וואס הקב"ה האט באשאפן. אזוי ווי ער האט באשאפן די תורה, די בית-המקדש, אזוי האט ער באשאפן די טעלעוויזיע. "עושה שלום ובורא רע" – ער האט באשאפן די מציאות אז א יוד קען זיצן אין זיין סאלאן, און זיין מחובר צו אלע שמוץ פון די וועלט.
די ערשטע בריאה וואס האט חרוב געמאכט די וועלט וואס אונז ווייסן, איז די דריקעריי. פאר די דרוק האבן יודן מוסר נפש געווען צו שרייבן ש"ס, און צו דעם איז געווען ווייניג ספרים וואס פון יודישע מחברים. אבער א ספר איז געווען א חפץ א יקר המציאות. און די גאנצע מענטשהייט, אריינגערעכענט די יודן, האבן נישט געקענט נאר זייער שטעטל, זייער שכנים. ביז הקב"ה האט באשפן די דרוקעריי, און האט געגעבן די מעגליכקייט פארן מענטש צו פארשפרייטן די שלעכטס (סם) וואס איז באהאלטן אין איהם, און עס פארשפרייטן אין גאנצן וועלט. דערנאך איז געקומן די ראדיו, דערנאך די טעלעוויזיע.
מיר געדענקן ווען עס איז ארויסגעקומען קעיבל טעלעוויזיע און דערנאך ווידיא, האב איך געטראכט צו מיר: 'ערגער ווי דעהם איז נישט מעגליך'. אבער הקב"ה איז א כל יכול. אזוי ווי עס איז נישט דא קיין גבול צום טיפקייט פון גוטס וואס די אייבערשטער האט באשאפן, אזוי איז נישט דא קיין גרעניץ צום עומק פון שלעכטס וואס ער האט באשאפן. מיר דארפן דורכגיין די נסיונות אין די טיפקייט פון די שלעכטס.
די טעמע פון וואס מיר רעדן – די קאמפיוטערס, איז א בריה וואס די בורא עולם האט באשאפן, 'בורא רע'. אויב מיר וועלן נישט מורא האבן פון איר, און מיר וועלן זיך נישט באציען צום סכנה מיטן כובד ראש ווי עס דארף צו זיין, קען די זאך אונז צוברעכן און אוועק הרגענען אונזער נפש און די נפשות פון אונזערע קינדער. ווייל דאס איז א בריאה פון רע, וואס עס איז נאכנישט געווען ווי דעם אויפן וועלט, און עס איז באהאלטן אין דעם שרעקליכע חורבות.
די הקדמה איז זייער וויכטיג, ווייל אפילו אויב איר וועט נישט מסכים זיין מיט מיר אויף די ענין פון קאמפיוטערס, די ידיעה – אז עס איז דא אזא מושג פון 'בורא' רע איז חשוב פאר יעדעם פון אונז.
די חכם מכל אדם האט אונז געלערנט א חשובע כלל אין לעבן: 'אשרי אדם מפחד תמיד' (משלי כח, יד) איינער פון די נפלאות הבורא יתברך הוא איז, אז ווען עס איז דא חלילה א סם אינעם גוף, גייט באלד ארויף די היץ פונעם מענטש, אזוי 'עס צינדט אן א רויט לעמפל'. אין דעם מצב אויב מען זארגט נישט און מען איז נישט בודק וואס דאס איז, איז דאס א געפערליכע נאכלעסיגקייט. דאס איז בעצם די וועגן פון די כסיל וואס שטענדיג 'בוטח בלבו הוא' (שם כח, כו). דאס איז די ערשטע הקדמה.
