מיינע געפילן #2
פארעפענטליכט: דאנערשטאג מרץ 01, 2007 5:35 pm
הושענא למענך אלקינו הושענא, הושענא למענך בוראינו... שא שא שיכור וואס דו ביסט.. ווער, נאך א גלעזל, אידן ווייל עס וועט שוין לעכטיג זיין, אוי דער רצון הבורא איז געווען אז דא אויפן פלאר זאל מען זיך דרייען, ס'וועט קיינער דאס פון מיר נישט צונעמען, זאל זיך דער ווייבער שול איבערדרייען, און זאלן די דיזשוטעל קעמרא'ס קנאקן אויף טויזענט, דאס האבן די נאציס געוואלט די עמלקים אוי אוי אוי...
זינגטס אידעלעך, אוי ווי גוט און ווי וואויל, וועט זיין בביאת הגואל, ווער עס האט זיך אין די שיטה געפירט אוי אוי, אוי ווי נעמט מען די יונגע כוחות? עס האט רביה"ק געזאגט אז די אלע מיטמאכענישן און צרות וואס כלל ישראל איז דורכגעגאנגן אין די שנות הזעמה, אינעם מלחמה וועלט דער צווייטער, האט אלעס געלוינט אבי צו קענען איינמאל ליינען די מגילה!! מוראדיגע ווערטער.
לאמיר ברידערלעך אינאיינעם זיצענדיג ביים צועפענטן גרויסן סמאקט פיש, ארומגענומען מיט קליינע טמעטעלעך באגלייט מיט פאפריקע, ווען אינמיטן סאמען טיש לעבן דעם טישל מיט האלבע דאלער'ס פאר אלע אייניקלעך, ליגן אויסגעלייגט חריין זויערע איגערקעס, פאלט אונז איין אפאר רעיונות וויאזוי האט אויסגעזען ווען די מגילה וואלט ווען היינט געשריבן געווארן, אויף אונזער סדר היום.
ס'גליסט זיך נישט צו צופאטשקענען זארעכ'נס באשרייבונג, אבער לפי ידיעתי "מוז זיין" נאך א גירסה אין די מגילה וואס זאל זיין געגאסן אויף אונזערע טעג, ס'איז דאך פארט אסתר ברוח הקודש נאמרה דאס זאגן חז"ל קלאר.
לאמיר אנהייבן פונעם ויהי בימי אחשוורוש, פירסט אף אלל, איז דאס געשריבן געווארן דורך די "עורה" ארגענעזעשען, קלאר, מ'דערקענט עס אויף די נעמען וואס זיי האבן אריינגעלייגט כרשנא שתר מרס מרסנא, כ'מיין אין וויליאמסבורג וואלט מען אזעלכע נעמען אויסגעריסן מן השורש.. ווי מיר זעהן פון די מגילה איז געווען א סעודה יעדער איז דארט געווען, יעדער, חור כרפס אפילו "אחוז" [א ניק מסתמא] אלעס איז געזיצן צוזאמען, ווי איר פארשטייט אליין האט מען זיך געמוזט צוזאמקומען ווייל ס'איז פשוט קיין גוגל טאלק אדער קאנפרענץ קאל נאכנישט געווען, איז מען געזיצן צוזאמען כאיש אחד בלב שני.. בחצר גינת ביתן אין אידיש מיינט עס אזוי ווי.. אאמאמ.. וויאזוי זאל איך עס אויסמשל'ן, אזוי ווי, יא אזוי ווי איר טראכט א קרעטשמע אינעם ווירטואלען לעבן..
פון וואס האט מען געשמועסט ביי די סעודה? שטייט נישט אין די מגילה, אבער פון די קאפיטלעך שפעטער קען מען עפעס עפעס ארויסזעהן, למשל שפעטער ווען המן איז געזיצן אינדערהיים באזאלצן און בא'פעפערט פון די גוטע סחורה וואס דער בתו היקרה האט אים באגאסן, דארט זענען געזיצן ארום אים אלע גוטע פריינט און דארט שטייט שוין ארויס עפעס מער דיטאלן, מ'האט גערעדט פון די פרייזן וואס פאלן ל"ג בעומר, פון די סטאקס, שטייט אזוי זיי האבן געשמועסט פון כי נפל תפול.. (דאס איז מיר איינגעפאלן היינט פארטאגס אין מקוה, האט איר אינאיינוועגס נאך א גוטס פון וואס צו לאכן..).
ביי די סעודה דארף איך דאך אייך נישט צו זאגן אז אונזער מאשקע איז געווען דער טיילער אינטער די שטרענגע "מרדכי" קאשער ארגעניזאציע.. יעקב אלי' איז דארט געזיצן מיט אלע געקעכצן וואס איז געווען מורא'דיג, ווי אויך איז דא צובאקומען יתרו מיט די הערינג, פארציילט מיר יענער אז דאס איז א דאנק זיין ברודער וואס ערשיינט כמעט נישטא, אבער מאכט נישט אויס, אבי'מקלעבט, אז ס'איז גוט נעמט מען.
אקעי, דא הייבט זיך אן ערנסט, להביא את ושתי המלכה, מאשקע ווערט ערנסט, די זאל שאקלט זיך פאר פחד, מ'גייט אריינברענגן וושתי, קענא שרייעט אז מ'קען הערן א פליג אדורכפליען, לויפן די חברה די שבעת סרוסים איר צו ברענגן, אוודאי האבן זיי נישט מצליח געווען, ווייל זיי זענען נישט ערוועלט געווארן געהעריג, קענען זיי נישט אויספילן זייער פליכט, באמת איז געווען וואלן, און מ'האט געשטימט פאר די אלע זיבן, אבער איינער בענעדיקט האט באפוילן נישט מער ווי: אז היי יאר איז מען נישט ארויסגעקומען מיט א קלארן געווינער - לאמיר האפן אז איבעראיאר אי"ה וועט איינער ארויסקומען מיט א לענדסלייד. קולות איז געגאנגן אבער דער פסק פון אים איז געבליבן טאקע נישט ווי ער האט געוואלט, נאר חודש סיון וועט מען עס מאכן.
ביום השביעי, ווי חז"ל דרשה'נען אז ס'איז געווען ביום שבת קודש ווען ס'ווארט איר שוין אפ דעם שטראף פון מדה כנגד מדה ווי זי האט געפייניגט די אידישע טעכטער, וויל וושתי אריינקומען אבער זי האט א פראבלעם, זי האט א טענה,"והייתם נקיים - ביי מיר איז נאך פרייטאג" שרייעט זי, מ'קען נאכנישט באשטראפן.
די סרוסים קענען זיך נישט קיין עצה געבן, עס ווערט מאראלישע דילעמא 6#, מ'נעמט זיך קוקן די ביכער פון דתי פרס ומדי וואס מ'זאל טון, די יודעי העתים טוהן זיך אן די קעצי גלעזער, און מ'הייבט אן אן ערנסטע זוך אקציע, מ'נעמט אפיר דעם דולה ומשקה ער זאל עפעס אפירברענגן פון די ארכיוון פון די מדינה.
קומט ארויף דער ממוכן מיטן איינפאל, ער רופט צוזאם אלע חברים פון יאהו און גוגל, און ער עפנט א סקר צו מ'זאל מאכן א סקר צו מ'זאל איר הענגן.
נישט ווארטענדיג אויף א תשובה, ווייל די צייט איז געווארן שפעט, און מ'דארף שוין גיין אויספאסטן, באשליסט ממוכן מ'זאל איר הענגן.
האט זיך אפגעטון א באלאגן, ווען מ'פירט איר צום תליה זאל מען יא מאכן א לאנגע לייטער אדער נישט.. קולות איז געגאנגן ווען מ'האט פארפירט אז ס'איז א גרויסע סכנה, ממוכן האט גענדיגט מיט א נצחון זיג אויף די ליפן, זאגענדיג: יעצט הענגט מען טאקע וושתי'ן ס'איז איר צייט, אבער ווען חרבונה וועט באפעלן מיר צו הענגן וויל איך נישט אראפגיין פון די העד-ליינס. איך וויל דעם גאנצן כבוד פאר מיר!
נו וואס טוט מען שרייען אלע ניקס אויפאמאל אויס, וואס קען מען טון אז ווען המן'ס נבילה וועט זיך שאקלן זאל מען נישט טראכטן פון וושתי?
מ'האט צוגעזאגט פאר אלע שרים ואחשדרפרנים אז ווער ס'וועט אויפקומען מיט עפעס וועט באקומען א הערליכן בילד פון ר' ישעי'לע קרעסטירער.
נו לאנג האט נישט געדויערט ביז איינער האט אויסגעשריגן, איך האב אן איידיע וואס העט מאכן געדענקן דעם המן'ן לדור דור, און וושתי וועט פון אפגעווישט ווערן פונעם פאליטישן מאפע.
נו וואס וואס הער מען שרייען, איך האלט מ'זאל צולייגן צו וושתי'ס קבר א ריזיגע מ.
זינגטס אידעלעך, אוי ווי גוט און ווי וואויל, וועט זיין בביאת הגואל, ווער עס האט זיך אין די שיטה געפירט אוי אוי, אוי ווי נעמט מען די יונגע כוחות? עס האט רביה"ק געזאגט אז די אלע מיטמאכענישן און צרות וואס כלל ישראל איז דורכגעגאנגן אין די שנות הזעמה, אינעם מלחמה וועלט דער צווייטער, האט אלעס געלוינט אבי צו קענען איינמאל ליינען די מגילה!! מוראדיגע ווערטער.
לאמיר ברידערלעך אינאיינעם זיצענדיג ביים צועפענטן גרויסן סמאקט פיש, ארומגענומען מיט קליינע טמעטעלעך באגלייט מיט פאפריקע, ווען אינמיטן סאמען טיש לעבן דעם טישל מיט האלבע דאלער'ס פאר אלע אייניקלעך, ליגן אויסגעלייגט חריין זויערע איגערקעס, פאלט אונז איין אפאר רעיונות וויאזוי האט אויסגעזען ווען די מגילה וואלט ווען היינט געשריבן געווארן, אויף אונזער סדר היום.
ס'גליסט זיך נישט צו צופאטשקענען זארעכ'נס באשרייבונג, אבער לפי ידיעתי "מוז זיין" נאך א גירסה אין די מגילה וואס זאל זיין געגאסן אויף אונזערע טעג, ס'איז דאך פארט אסתר ברוח הקודש נאמרה דאס זאגן חז"ל קלאר.
לאמיר אנהייבן פונעם ויהי בימי אחשוורוש, פירסט אף אלל, איז דאס געשריבן געווארן דורך די "עורה" ארגענעזעשען, קלאר, מ'דערקענט עס אויף די נעמען וואס זיי האבן אריינגעלייגט כרשנא שתר מרס מרסנא, כ'מיין אין וויליאמסבורג וואלט מען אזעלכע נעמען אויסגעריסן מן השורש.. ווי מיר זעהן פון די מגילה איז געווען א סעודה יעדער איז דארט געווען, יעדער, חור כרפס אפילו "אחוז" [א ניק מסתמא] אלעס איז געזיצן צוזאמען, ווי איר פארשטייט אליין האט מען זיך געמוזט צוזאמקומען ווייל ס'איז פשוט קיין גוגל טאלק אדער קאנפרענץ קאל נאכנישט געווען, איז מען געזיצן צוזאמען כאיש אחד בלב שני.. בחצר גינת ביתן אין אידיש מיינט עס אזוי ווי.. אאמאמ.. וויאזוי זאל איך עס אויסמשל'ן, אזוי ווי, יא אזוי ווי איר טראכט א קרעטשמע אינעם ווירטואלען לעבן..
פון וואס האט מען געשמועסט ביי די סעודה? שטייט נישט אין די מגילה, אבער פון די קאפיטלעך שפעטער קען מען עפעס עפעס ארויסזעהן, למשל שפעטער ווען המן איז געזיצן אינדערהיים באזאלצן און בא'פעפערט פון די גוטע סחורה וואס דער בתו היקרה האט אים באגאסן, דארט זענען געזיצן ארום אים אלע גוטע פריינט און דארט שטייט שוין ארויס עפעס מער דיטאלן, מ'האט גערעדט פון די פרייזן וואס פאלן ל"ג בעומר, פון די סטאקס, שטייט אזוי זיי האבן געשמועסט פון כי נפל תפול.. (דאס איז מיר איינגעפאלן היינט פארטאגס אין מקוה, האט איר אינאיינוועגס נאך א גוטס פון וואס צו לאכן..).
ביי די סעודה דארף איך דאך אייך נישט צו זאגן אז אונזער מאשקע איז געווען דער טיילער אינטער די שטרענגע "מרדכי" קאשער ארגעניזאציע.. יעקב אלי' איז דארט געזיצן מיט אלע געקעכצן וואס איז געווען מורא'דיג, ווי אויך איז דא צובאקומען יתרו מיט די הערינג, פארציילט מיר יענער אז דאס איז א דאנק זיין ברודער וואס ערשיינט כמעט נישטא, אבער מאכט נישט אויס, אבי'מקלעבט, אז ס'איז גוט נעמט מען.
אקעי, דא הייבט זיך אן ערנסט, להביא את ושתי המלכה, מאשקע ווערט ערנסט, די זאל שאקלט זיך פאר פחד, מ'גייט אריינברענגן וושתי, קענא שרייעט אז מ'קען הערן א פליג אדורכפליען, לויפן די חברה די שבעת סרוסים איר צו ברענגן, אוודאי האבן זיי נישט מצליח געווען, ווייל זיי זענען נישט ערוועלט געווארן געהעריג, קענען זיי נישט אויספילן זייער פליכט, באמת איז געווען וואלן, און מ'האט געשטימט פאר די אלע זיבן, אבער איינער בענעדיקט האט באפוילן נישט מער ווי: אז היי יאר איז מען נישט ארויסגעקומען מיט א קלארן געווינער - לאמיר האפן אז איבעראיאר אי"ה וועט איינער ארויסקומען מיט א לענדסלייד. קולות איז געגאנגן אבער דער פסק פון אים איז געבליבן טאקע נישט ווי ער האט געוואלט, נאר חודש סיון וועט מען עס מאכן.
ביום השביעי, ווי חז"ל דרשה'נען אז ס'איז געווען ביום שבת קודש ווען ס'ווארט איר שוין אפ דעם שטראף פון מדה כנגד מדה ווי זי האט געפייניגט די אידישע טעכטער, וויל וושתי אריינקומען אבער זי האט א פראבלעם, זי האט א טענה,"והייתם נקיים - ביי מיר איז נאך פרייטאג" שרייעט זי, מ'קען נאכנישט באשטראפן.
די סרוסים קענען זיך נישט קיין עצה געבן, עס ווערט מאראלישע דילעמא 6#, מ'נעמט זיך קוקן די ביכער פון דתי פרס ומדי וואס מ'זאל טון, די יודעי העתים טוהן זיך אן די קעצי גלעזער, און מ'הייבט אן אן ערנסטע זוך אקציע, מ'נעמט אפיר דעם דולה ומשקה ער זאל עפעס אפירברענגן פון די ארכיוון פון די מדינה.
קומט ארויף דער ממוכן מיטן איינפאל, ער רופט צוזאם אלע חברים פון יאהו און גוגל, און ער עפנט א סקר צו מ'זאל מאכן א סקר צו מ'זאל איר הענגן.
נישט ווארטענדיג אויף א תשובה, ווייל די צייט איז געווארן שפעט, און מ'דארף שוין גיין אויספאסטן, באשליסט ממוכן מ'זאל איר הענגן.
האט זיך אפגעטון א באלאגן, ווען מ'פירט איר צום תליה זאל מען יא מאכן א לאנגע לייטער אדער נישט.. קולות איז געגאנגן ווען מ'האט פארפירט אז ס'איז א גרויסע סכנה, ממוכן האט גענדיגט מיט א נצחון זיג אויף די ליפן, זאגענדיג: יעצט הענגט מען טאקע וושתי'ן ס'איז איר צייט, אבער ווען חרבונה וועט באפעלן מיר צו הענגן וויל איך נישט אראפגיין פון די העד-ליינס. איך וויל דעם גאנצן כבוד פאר מיר!
נו וואס טוט מען שרייען אלע ניקס אויפאמאל אויס, וואס קען מען טון אז ווען המן'ס נבילה וועט זיך שאקלן זאל מען נישט טראכטן פון וושתי?
מ'האט צוגעזאגט פאר אלע שרים ואחשדרפרנים אז ווער ס'וועט אויפקומען מיט עפעס וועט באקומען א הערליכן בילד פון ר' ישעי'לע קרעסטירער.
נו לאנג האט נישט געדויערט ביז איינער האט אויסגעשריגן, איך האב אן איידיע וואס העט מאכן געדענקן דעם המן'ן לדור דור, און וושתי וועט פון אפגעווישט ווערן פונעם פאליטישן מאפע.
נו וואס וואס הער מען שרייען, איך האלט מ'זאל צולייגן צו וושתי'ס קבר א ריזיגע מ.