אידישע וועלט פארומס

קוקט מען ארום איבעראל ובפרט שפאנט מען איין דעם "ר' גוגל שליט"א" אין די עבודה, אבער ער איז דאך נעבעך אזוי פאר'גוי'אישט און פון קיין פורים ווייסט ער נישט צו זאגן.

גיי ווייס וויאזוי מ'קען היינט לעבן ווען קיין פורים-קידוש קענסטו אויפן אינטערוועש-געוועבעכטץ נישט טרעפן? כ'מיין סארא בושה איז דאס פארן יהדות החרדית, פאר א פורים'דיגער פורום בכלל און פאר היימישע קרעטשמע בפרט.

גלייבט'ס מיר, ווען איך האב אנגעהויבן צו זוכן, לאמיר אים אפירנעמען מיין חבר, ער וועט אפשר ווייזן מיט די האנד, עה, וואס פעלט עס אויס? אבער אין אזעלכע טעג נאכ'ן צווייטן מאל זינגן שושנת יעקב ביי של"ס, נעמט מען דעם כח המעצר מ'פאקט עס איין אין רעפינג-פאפיר, מ'לייגט עס ארויף אויפן בודעם מיט א הארציגן קוש, און געענדיגט.

מוז איך אים באדאנקן מיין מאירקע פון חדשות אנ"ש, ער שטעלט אראפ פאר יעדן יום טוב א פילן זייטל מיט ניגונים תורות פארשידענס און אינטערעסאנט, ווי אויך אויף פורים איז ער נישט הינטערשטעליג, אבער אויפן "פורים-קידוש" ווארפט ער אריין א טרער צווישן זיינע תגובת, בעטענדיג זיך ווי א קינד אינטערן מאמע'ס שירצל, אז ווער ס'קען זאל אים אריינשיקן עפעס.

ווי יעדער איד וואס האט מיטגעפאסט מיט אסתר המלכה און מיטגעהאלטן די שיעור פון הגה"ק ר' מרדכי זצ"ל אין הל' קמיצה, ווייסט אז איינער פון די זאכן וואס מ'איז געווען פאר'דאגה'ט צווישן הענגן דעם פרמשתא און דעם פארשאלטענעם אריסי, איז געווען צו דער "פורים קידוש" וועט קלאפן צו נישט. און דא איז ער נישטא צובאקומען פאר קיין רפואה.

רבותי, אויב איר פארמאגט עפעס ביטע שטעלט עס אריין למען ידעו דור אחרון. יש"כ.

מיר פלעגן זינגן דעם אלטן מקובל'דיגן ניגון:

א'קח כוסי בידי - גילה ורנה נמצא עמדי
ב'הרימותי בידי את הכוס הזה - מאכל ומשתה אני מבזה
ג'ם כי תתן לי יין מיוקר - ואשתה אותו מערב ועד בוקר


כ'געדענק נישט די איבריגע...

כ'בעט דיך קרעמער, לאמיר איינמאל בשבוע שחל בו פורים, רעדן ווי נארמאלע מענטשן.. אויב דו ווייסט וואס דאס איז בכלל..

א גוטן קידוש פאר פורים, רבותי! מיט א יום הששי זאל זיך עס אנהייבן, [אדער: בלחש ויהי ערב ויהי בוקר...], און מיט א ברוך אתה ד' זאל זיך עס ענדיגן.

יום הששי נשיא לבני גד גדוד יגדנו והוא יתן לך מטל ומתהום רבצת תחת השמים.........

נעקסט?

ויהי ערב ויהי בוקר יום אחד אלקינו שבשמים ובארץ, איין גאט, אונזער גאט וואס הימל און ערד באשאפן האאאאאאאטטטט! ברוך שם כבודו מלכותו לעולם יהא אדם ירא שמים בסתר עליון בצל כנפיך יחסיון ירוין מדשן ביתיך ונחל נובע מקור חכמה עצה ובתבונה משנה עתים ומחליף את הזמנים ומסדר את הכוכבבים ומשמרותיהם ברקיע השמים והארץ וכל צבאם ויכל אלקים ביום השישי ויכלו השמים והארץ היתה תוהו ובוהו ורוח הקודש אומרת כן ירבה וכן ה' אלקינו יזכנו למעדים ולרגלים אחרים הבאים מצרימה את יעקב איש אשר המלך חפץ ביקרו יביאו לבוש מלכות אשר לבש המלך יושב על כסא מלכותו אשר בשושן הבירה בשנת שלש פעמים בשנה יראה כל זכורך לפני בא יום ה' הגדול והנורא אשר לא ישא פנים ולא יקח שוחד יעור עיני חכמים ויסלף דברי חכמים בנחת רוח להבורא יתברך שמו כדכתיב בסוכות תשבו שבעת ימים תאכלו מצות כי לא חמץ הוא כי לא יכלו להתמהמה עם כל זה אחכה לו בכל יום יהיו בעינים כחדשים לעמך נתת זמן כפרה לכל בני ישראל היו אור חדש על ציון הלא תשאלי לשלום אחיך ואת שלום הצאן ואת הבקר ואת האיל אחר נאחז בסבך בקרניו ויקח מן הבא בידו מנחה בלולה בשמן ונסכו עולת שבת הוא מלזעוק ורפואה שלימה ולגאולה קרובה ונאמר אמן.
די מולד וועט זיין...

מאשקע, מעיזשר, מעידזשר!!!!! יוי האביך געלאכט,

מאשקע, ריזיג, האסט דאך אבער נישט אויסגעטרינקען די וויין, און אויב יא, האסטו דאך דאס געטרינקען אן קיין ברכה.

וואס באלט דיר פיי אז איך האב נישט געטרונקען דאס וויין?

מאשקע, דאס באלאנגט דאך אינעם: "פאר ווייער און פאר פאסער" אשכול. נישט אזוי?
אהה... נע... ס'א'חילוק וואו? אז ס'גוט איז גוט, און ס'אין פלאץ איבעראל...

פארוואס עפעס דארט? ער האט דאך געבעטן א פירום קודיש, האב איך אים געגעבן.

מאשקע האט געשריבן:וואס באלט דיר פיי אז איך האב נישט געטרונקען דאס וויין?

האסט נישט געענדיגט ליינען מיין גאנצע תגובה?

פרעגסט? זאגסט?
אה, דו פרעגסט? דו פרעגסט.

יוי מאשקע מאשקע, יוי איז דאס גוט, מ'העט דאך אבער נישט קענען האלטן די בעכער גראד, מ'וועט זיך דאך אזוי ווארפן זאגענדיג אזא פארצווייגטן קידוש..

יישר כח.

אה יא, מ'מעג עס ניצן, יא?

אוודאי מעג מען עס נוצן. וואס דען האסטו געמיינט?
האסט שוין געזען אין די זמירות ביי קידוש לליל שבת אז ס'זאל שטיין "כל הזכיות שמורות" אדער וואס?

מאשקע יעדע תגובה איז ווערט א צענער.

איצט רעכן צוזאמען אלע.

די קידוש איז ווערט א צוואנציקער.

איינע באצאלט די אלע צענערס?

24100.

סאכדעס: מ'קען עס ערגעץ דעפאזיטען?

חחחחחחח

וואסעשאלע מאשקע.

דו ווייסט טאקען נישט וואו דער באנק אין די קרעטשמע איז?
יאנאש איז דער אויפזעהער.

איך ווייס נישט אויב מ'קען יאנאש'ן טרויען, איך האב לעצטנס געזען אז ער האט געהאט איינעם ביי אים, און האט יענעם געלאזט אנטרינען ווערן מיט צוויי אלפים.

נע דאס איז געוועזן אויסגעשמועסט מראש מיטן דירעקטאר.

איכער: ביזט גוט.
כאדיר עס שוין געזאגט אמאל? נו, זאג איך דיר עס נאכאמאל.

סאכדעס האט געשריבן:נע דאס איז געוועזן אויסגעשמועסט מראש מיטן דירעקטאר.

מאשקע'ס תגובה מאכט מער סענס.

בלחש ויהי ערב ויהי בוקר: יום הששי ויכלו השמים ושמי השמים לא המתים יהללו י-ה ולא כל רמש אשר הוא חי לחם מן הארץ חטה ושעורה גפן תאנה רמון ארץ זית טרף בפיה וידע אלקים ומשה היה רועה את צאן אביהם בשכם ויאמר ישראל רב ועצום ממנו וימלא המן חמה ויבז בעיניו ויחי ויתן לו מזהב שבא ויתפלל בעדו ובעד ביתו ושחט אותו על ירך יעקב בהאבקו עמו אנכי בצרה אחלצהו ואכבדהו אורך ימים בימינה בשמאלה עושר וכבוד לתורה כהן קרב יעעממממודד הבחור החתן עם הכלה: ברוך אתה ד"א מלך העולם בורא פרי הגפן

(וישתה משום הפסק, והעולם מחמירים לשתות מן קנה [שטרוי בלע"ז], ויאמר):

ברוך אתה מלך העולם אשר קדשנו במצוותיו ורצה לנוח בהם לפניו כדי רשעתו במספר ארבעים ועל חטאים שאנו חייבים עליהם מיתה בידי שמים עשה הוד והדר לפניו עוז וחדוה במקומו הוא יפן ברחמיו לעמו ישראל בקדושתו ביום שבת קודש ומחשבתו קדושות בלי הרהור חטא ועון כלל ושלא אכעיסך ותצילינו מיצר הרע מן הנשואים ויחון אותנו ואת כל אשר לנו אנשים וצא הלחם בעמלק מחר לאמר מה העדות והחקים והמשפטים אשר תשים לפניהם ולא לפני עובדי כוכבים משתחווים לי ויספר פרעה להם את חלומו ואין מליץ יושר מול מגיד רחצה מוציא מצה, מרור, פסח על שום שפסח המקום משמח את הבריות נוחה הימנו רוח ואשמע אחרי קול רעש גדול מלא חפניו ביום קדשינו כי הדלקתי נרותי והצעתי מטתי שלמה לפניך והאר עיני פן ואל אינו אלא לא תעשה דבר אין לנערה חטא מות ומצארי שאול מצאוני צרה עננו עננו העונה בעת רחמים ותחנונים לפני המקום ברוך הוא וברוך שמו ברוך אתה הגומל לחיים טובות שגמלני כל טוב.