אז תשביתו איז ספרינג קלינינג-איז טאקע פייסאח דער יאנטעב!
פארעפענטליכט: שבת מרץ 06, 2010 8:23 pm
בקיצור!
מיר האלטן שוין ענדליך דא! מיר זענען אנגעקומען, ברוך שהחיינו וקיימנו והיגיענו...
די מגילה איז שוין ענדליך פארפאקט אין טשיינע קלאזעט אונטער שלאס און ריגל, די שאלאח מאנעס שוין אפגעשיקט, די ערהאלטענע פונעם שכן'טע שוין אין מיסט קאסטן, די פארשטעלאכטץ שוין פארשטעקט אינעם ד' על ד'דיגן קלאזעט וואס דארף דינען אלס סטאריזש, די פורים איז שוין לאנג פארגעסן געווארן גענוי ווי די פאריג-וואכיגע שניי, זי האט א מקום מנוחה נכונה שוין געפונען, ביז איבער'ס יאר.
און דער חודש אשר נהפך ווערט שוין אט אט צוריק נתהפך משמחה לתוגה, מששון ליגון, מחדוה לאנחה...
וואסיז? וואס איז דער קרעכצעניש? וואס איז דער געוויין, וואס איז דער דרוקעניש? ס'הייסט! פייסאח איז עראונד די קארנער, דער לוח דערציילט שוין פונעם אט-אנקומענדיגן יאנטעב הממשמש ובא, דער טיק טאק פונעם זייגער זינגט שוין דעם פסח טאן, די גאנצע אטמאספערע קלינגט שוין די פרי-פסח'דיגן מעלאדיע.
איז דאך פסח דירעקט א זמן חירותינו, א שמחה'דיגע זאך, א באפרייטע צייט, וואס באפרייט און דערפרייט. מוז אבער א פרייהייט קומען נאך א ענגשאפט, נאך א קנעכטשאפט, אבער ווי וואס ווען? אין די גאלדענע אמעריקא, די מדינה של חסד, ווי קען מען דארט זיין פארקנעכטעוועט?
און אזוי שפאצירן מיר אריין אין איינס פון די מאדעלן פון א זעלבסט פארכאפטע טורמע, אזא אייגן-פאבריצירטע תפיסה ווי מיר וועלן וויילן די קומענדיגע פאר וואכן, ווילאנג דער פייסעך וועט אויף אונז אויסשפרייטן זיינע פליגל און אונז פון דעם באפרייען.
אינעם סאמען ברען פונעם עבודת הפרך זכר לוימררו-האבן מיר זיך אזוי שטילערהייט אריינגעשלייכט אנדעם וואס איינער זאל אונז אפילו באמערקן, מחמת יעדן'ס פארטיפטפעניש אינעם ארבעט, אט איז א שטיקל בילד: די מורפי איז דארט פון די קרואי מועד, סאפט סקראב די אנשי שם, איזי אף פארנעמט דעם מזרח, און נאך פארשידענע שאר ירקות מינים ממינים שונים דרייען זיך ארום פראנק און פריי, זיי פילן אן די פאליצעס, די פאדלאגעס, און וואס-נישט. און שטייען נישט מיט פארלייגטע הענט. א נענטערע בליק מערקט תיכף זייער היימישקייט, מיט נישט קיין איינגעהאלטענע חוצפה באלבאטעווען זיי אויף'ן גאנצן ארום, זיי זענען איצט אין קאנטראל פונעם דירה קטנה'לע, זיי לאזן זיך אין וועג, און ווי זיי גייען לאזן זיי נאך זייער דערקוטשענדע ריח, זיי לאזן זייערע פינגער אפדרוקן ווי זיי לייגן א האנט...
זיי גייען נישט אליין, זיי האבן באגלייטערס וואס פירן זיי אויף טריט און שריט. אזוינע בעלעגאלעס ספעציעל געדונגן פאר די צוועק. אט זענען זיי: די בערשטלעך מיט די שיין פארקעמטע פלאסטישע הערעלעך, זייערע ציינדלעך אויסגעשפיצט, די מעסערלעך פארשארפט, די שמאטעס פריש איינגעקויפטע, די וואקיום מאשין שטייט דארט אין שפיץ ווי א מלך, מיט זיין הדרת פנים'דיגן געזיכט, ער איז נארוואס אהיימגעקומען פונעם מעכאניקער פארראכטן גרייט אריינצונאגן אלעס וואס אונטער אים וועט זיך פארוואלגערן, בעזעמס מאפ'ס שאוולען...און אלע קלאפערגעצייג ליגן אזוי פארווארפן אין אלע ד' כנפות הבית. זיי האבן זיך מיט א סדר געשטעלט אויף זייערע פאזיציעס, און זענען קאמפסגרייט, זיי זענען גרייט זיך צו שלאגן מיט די געפערליכסטע, מיט די ערגסטע באנדיטן, נעמליך:שמוץ שטויב,קלעב, אה! און אויך די ברעקלעך, די גארניש'עס, די וואס באדרויען דעם גאנצן פסח אונטערצוברענגן...דאס יאר איינמאל פאר אלעמאל וועט מען זיי פארטוליגן, און פארטרייבן מיט אלע שווארץ יאר.
און די ארכיטעקט, די מעסטערמיינד פון דאס אלעס, אה! פרעג בעסער נישט...
זי-ווי א געשולטע מלחמה "מאן" איי אין דרכו של אשה, איז דאך פסח עפעס מיט פרעה א מחותן ווי ער האט מהפך געוועהן עבודת אנשים לנשים, איא? יא שטימט. זי האט שוין איינגעהאנדלט אפאר טעיפס פון פונקטליכע אנווייזונגען אלעס און ארום דעם א.ג.כאמעץ.. אביסל דענקט זי נאך פון אונטער די מאמע'ס פארטוך אויך, נאך א היבש ביסל וואס זי וועט נאך נאשן פון די שכן פון די אנדערע זייט גאס, און נאך א טראפקי איז זי דאך אליין'ס א בר הכי און א נפלא'דיגן בעלת מחדשת.. זי איז שוין מיט די וואיס לעסאנס פארטיג, די קול איז שוין אנגעדרייט אויף א הויכען מעידשאר טאון, מען וועט דאך ברויכן פארטרייבן די וואס וועלן די ארבעט שטערן. אירע אויגן אנגעשפיצט צו מערקן דעם שונא און זייער באהעלטענישן, אלעס איז פאר איהר יעצט גלוי וידוע.
ניין דאס איז נישט קיין פרישע מלחמה, זי פלאנירט שוין חדשים, זי זיצט מיט סטראטעגיסטן אויפן טעלעפאון וואכן, מיט א פונקטליכן טיים-פלען, א דעטאלירטן מאפע פון אלע קלאזעטן שטיבער און בוידעמעס, א שטאב מיט מיטהעלפערס, פון פוילן און דעם שכינות'דיגן מעקסיקא האט זי שוין פארשאאפט. אלזא! זי איז פארפאנצערט מיט די נויטיגע שוץ מיטלען, אנגעגארטעלט מיט מוט, אויפגעריסטעט מיט געווער, און מיט א שטאלצע זיכערקייט מאכט זי איר וועג צווישן די אלע מאשינערי און ארטילערי, און זי איז מנצח על מלאכת...
ס'ערשט געט מען זיך א לאז צו די קינדער צימער-די פאדלאגעס, די ווענט, די דאך, עד מקום שידה מגעת, אויפן דאך אונטערן דאך אינעם פענסטער, און נאכמאמאל, און מען האט געכאפט דעם טאטער א שמוצעלע וואס קען גרינג פארטוישט ווערן אויף דעם שעדליכן חמץ האט זיך אפגעפונען נאך לאנגע זוכענישן, און דאס ווי פרישע אויל אויף הייסע אייזן גיבט דאס חשק ווייטער און ווייטער צו הארעווען-אט האלט מען שוין ביי די סאמע שרעקליכסטע מקום מקלט פאר די ברעקעלעעך און דאס איז-יא-די ווענט. אה דער רא"ש האט דאך שוין וועגן דעם פארפירט, מען האט דאך ווייט אוועק אין קיך געבאקן כאלע, איז דאך אולי פארקלעפט געווארן א ווייצעלע אויפן וואנט, ווען דאס וואלט געוועהן דער פראבלעם, וואלט דאך די צרה נישט אזוי גרויס געוועהן, נא רוקט זיך ספאנטאניש צו די לייטערל און יאלא געגאנען ארויף און אראפ, און נאכאלץ נישט פארטיג....
אה! ווי שיין עס שפיגלט שוין, עס איז שוין כמעט נישט קענטליך אז מען האט אמאל דא געפעינט, עס שיילט זיך די הויט פון די וואנט חצוף, און די פיקסטשור דארט הויעך חא חא ער מיינט טאקע אז פון אים וועט מען פארגעסן, ווארט נאר ווארט, פאר דיר איז אויך דא די נויטיגע מיטלען. מיר האבן געדולד און צייייט! בקיצור אזוי ריקט מען זיך פון איין מקום שאין מכניסין צום צווייטן, מען וואשט מען ווישט מען שטויבט מען גלאנצט, און אט האלט מען דריי וואכן פאר פסח, אלע טוי'ס זענען שפיגל ניי, אלע בוקס ווי קיינמאל גענוצט, אלע שמאנצעס אוועקגעווארפן, די שמות בעג שוין פארפולט, די קיך פארשלאסן, און מען האלט נאך אין ערגעץ נישט, יוש-הערט זיך טאג איין און אויס-דאס יאר קומען מיר נישט אן..איך ווייס נישט וואס דא העט זיין...ווייל די צווייטע קעבינעט לינקס פונעם מילכיגן סינק איז נאך א שטיק חמץ...עס וואקסט דארט ברויט מיט ראללס...אוי וויי-ווי גיבט מען זיך אנייצע.
ניין! דאס איז דאך מיין גויט'ע, איך נוץ דאך איר שוין זינט סוכות אויף דעם ארויף, וואס העל איך יעצט טון אן איהר, איך העל דאך נישט אנקומען, די גאנצע הויז איז דאך חמץ'דיג, סדאך א הימלדיגער-וויי געשריי, סארא חוצפה, סעט דאך קיין פייסח דא נישט ווערן, וואס טוט מען,..פונקט ווען איך דארף זיי אזוי נייטיג קען איך זיי נישט האבן,.
און דא אינדערמיט פון די גאנצע סאמאטוכע, אינדערמיט פון די גאנצע מהפכה, הערט זיך א געשריי, א טומל א געפילדער: יא די תפיסה וועכטער, די הויפט סעקיוריטי פערסאנאל זענען אלאמירט געווארן, די סירענעס אינעם הויפטקווארטיר האבן זיך אקטיוויזירט, וואס איז, די קליינווארג האבן זיך א רוק געטאן, דאס געהינדל האבן זיך א לאז געטאן אריין אין....שטוב, אוי וויי, וויי, זיי אנטלויפן? זיי נעמען זיך פרייהייט? אוי דאס איז דאך דחיקת הקץ. א גאולה פאר די צייט, אויף דעם האט מען דאך אונז אזוי אנגעזאגט....דאס איז דאך א חורבן, זיי זענען ווידערשפעניגן אינעם גזירת הגלות, ווייסן זיי דען נישט די ביטערע קאנסעקווענצן?....
און........א כאר: יאנקעלע גיי נישט דארט, מלכה'לע דיין פוס שלעפט חמץ, ברוך'ל אז דו אטעמסט דא פארשווערסטו די פראצעדור. גיי נישט, שטיי נישט, שפיל נישט, טרעט נישט, רוק נישט, גיי אין האל, שטיי גלייך, אאו"ו... און די שעפעלעך, נעבעך... זיי ווייסן נישט וואס יא, ווי יא, ווען וועט דאס זיין, אוי ווען וועט דאס זיין...און אין קעפעל זינגט זיך אונטער דעם אני מאמין-אוי-עם כל זה אחכה לו בכל יום, מיר האלטן דאס מער נישט אויס, ווען לייזטו אונז שוין אויס, ווען וועט אונזער מאמע שוין אויסטון די שטרענגע טורמע קליידער, ווען וועט זי שוין צו אונזער פיין צוקוקן, און זיך אויף אונז מרחם זיין, ווען וועט אירע מאמע געפילן איר צוריק באהערשן? ווען וועט שוין דער שרעקליכער פסח דא לאנדן, עס איז דאך פחד פחדים, כלו כל הקיצין..און מתי אבא ואראה.
פארוואס פארוואנדלען דעם פסח אין פעססויווער, פארוואס תשביתו פארטוישן אין ספרינג קלינינג, פארוואס די רואיגקייט פארשטעלן מיט א געמאכטע נערוועזיטעט, פארוואס אזוינע הערליכע מצוות הבורא פארשווארצן, אזוינע ריינע געבאטן פאשמוצן, פארוואס נאכגיין א נאכגייעניש, און פארדרייט ווערן פון א פארדרייעניש, און אודאי "אויב שמוץ איז חמץ"-דאן איז-"פייסאח א יאנטעב!".
אוודאי איז זויבערקייט, ריינקייט, נקיות, ציכטיג, ריין-אידישע ווערטער, רוב דערפון געפונט מען ניטאמאל אין קיין גויישע וועטערביכער, אוודאי איז דאס די חן פון א אידישע שטוב אז עס איז לעכטיג און שמעקעדיג, דארף מען אבער אין אויסטויש צאלן אזא טייערע פרייז? אנגעצויגן, פאריאגט, פארפלאגט, פארשווערט, פארשריגן....
אוודאי דארף מען אויסרוימען, און טאקע גוט אויסרוימען די חמץ פון שטוב, ועל זה בא לנו אזהרה מפורש בתורה: אך ביום הראשון תשביתו שאר מבתיכם. און אז מען האט צוויי האלבע כזיתים אין אנדערע עקן פון שטוב וואס קען צוזאמגעברענגט ווערן און זיין ראוי לאכילה האבן חז"ל חושש געוועהן שמא יבא לאכלו, דארף מען דאס טאקע בודק זיין, אור לי"ד לאור הנר שיפה לבדיקה, און אז איז דא אין א טאש א שטיק פרעצעל וואס איז שייך א יבא לאכלו דארף מען דאס אויך בודק זיין, די חמץ'דיגע טעפ פארקויפן לנכרי-זעכער, די פריזער אלע חלות ארויסנעמען און פארברענען כדברי ר' יהודא לאחר שש שעות, - אבער די ברעקלעך שממילא בטלו, די פיצינקע חמץ שטויבעלעך? מאן דכר שמי', חמץ איז במשהו אסור צו עסן מדרבנן, אבער איז דען דא א חיוב בדיקה אויף א משהו? יא! די מלאכים פון קשר"ק איז אויף די קאך ווי מען וועט עסן, די טיש אויף וואס מען וועט עסן, די פרידשידער ווי מען וועט האלטן דאס עסן, אבער מכדי כלפי לייא?!!!
[ידעתי אז אסאך איז שוין אויף די נושא געשריבן געווארן, דאס איז מיינע פאר ווערטער-זיך ארויסגעכאפט אינמיטן די שווערע עבודה פון זעהן די עבודה, דאס פארשריבן,און איך לויף שנעל צוריק...ווייל!]
מיר האלטן שוין ענדליך דא! מיר זענען אנגעקומען, ברוך שהחיינו וקיימנו והיגיענו...
די מגילה איז שוין ענדליך פארפאקט אין טשיינע קלאזעט אונטער שלאס און ריגל, די שאלאח מאנעס שוין אפגעשיקט, די ערהאלטענע פונעם שכן'טע שוין אין מיסט קאסטן, די פארשטעלאכטץ שוין פארשטעקט אינעם ד' על ד'דיגן קלאזעט וואס דארף דינען אלס סטאריזש, די פורים איז שוין לאנג פארגעסן געווארן גענוי ווי די פאריג-וואכיגע שניי, זי האט א מקום מנוחה נכונה שוין געפונען, ביז איבער'ס יאר.
און דער חודש אשר נהפך ווערט שוין אט אט צוריק נתהפך משמחה לתוגה, מששון ליגון, מחדוה לאנחה...
וואסיז? וואס איז דער קרעכצעניש? וואס איז דער געוויין, וואס איז דער דרוקעניש? ס'הייסט! פייסאח איז עראונד די קארנער, דער לוח דערציילט שוין פונעם אט-אנקומענדיגן יאנטעב הממשמש ובא, דער טיק טאק פונעם זייגער זינגט שוין דעם פסח טאן, די גאנצע אטמאספערע קלינגט שוין די פרי-פסח'דיגן מעלאדיע.
איז דאך פסח דירעקט א זמן חירותינו, א שמחה'דיגע זאך, א באפרייטע צייט, וואס באפרייט און דערפרייט. מוז אבער א פרייהייט קומען נאך א ענגשאפט, נאך א קנעכטשאפט, אבער ווי וואס ווען? אין די גאלדענע אמעריקא, די מדינה של חסד, ווי קען מען דארט זיין פארקנעכטעוועט?
און אזוי שפאצירן מיר אריין אין איינס פון די מאדעלן פון א זעלבסט פארכאפטע טורמע, אזא אייגן-פאבריצירטע תפיסה ווי מיר וועלן וויילן די קומענדיגע פאר וואכן, ווילאנג דער פייסעך וועט אויף אונז אויסשפרייטן זיינע פליגל און אונז פון דעם באפרייען.
אינעם סאמען ברען פונעם עבודת הפרך זכר לוימררו-האבן מיר זיך אזוי שטילערהייט אריינגעשלייכט אנדעם וואס איינער זאל אונז אפילו באמערקן, מחמת יעדן'ס פארטיפטפעניש אינעם ארבעט, אט איז א שטיקל בילד: די מורפי איז דארט פון די קרואי מועד, סאפט סקראב די אנשי שם, איזי אף פארנעמט דעם מזרח, און נאך פארשידענע שאר ירקות מינים ממינים שונים דרייען זיך ארום פראנק און פריי, זיי פילן אן די פאליצעס, די פאדלאגעס, און וואס-נישט. און שטייען נישט מיט פארלייגטע הענט. א נענטערע בליק מערקט תיכף זייער היימישקייט, מיט נישט קיין איינגעהאלטענע חוצפה באלבאטעווען זיי אויף'ן גאנצן ארום, זיי זענען איצט אין קאנטראל פונעם דירה קטנה'לע, זיי לאזן זיך אין וועג, און ווי זיי גייען לאזן זיי נאך זייער דערקוטשענדע ריח, זיי לאזן זייערע פינגער אפדרוקן ווי זיי לייגן א האנט...
זיי גייען נישט אליין, זיי האבן באגלייטערס וואס פירן זיי אויף טריט און שריט. אזוינע בעלעגאלעס ספעציעל געדונגן פאר די צוועק. אט זענען זיי: די בערשטלעך מיט די שיין פארקעמטע פלאסטישע הערעלעך, זייערע ציינדלעך אויסגעשפיצט, די מעסערלעך פארשארפט, די שמאטעס פריש איינגעקויפטע, די וואקיום מאשין שטייט דארט אין שפיץ ווי א מלך, מיט זיין הדרת פנים'דיגן געזיכט, ער איז נארוואס אהיימגעקומען פונעם מעכאניקער פארראכטן גרייט אריינצונאגן אלעס וואס אונטער אים וועט זיך פארוואלגערן, בעזעמס מאפ'ס שאוולען...און אלע קלאפערגעצייג ליגן אזוי פארווארפן אין אלע ד' כנפות הבית. זיי האבן זיך מיט א סדר געשטעלט אויף זייערע פאזיציעס, און זענען קאמפסגרייט, זיי זענען גרייט זיך צו שלאגן מיט די געפערליכסטע, מיט די ערגסטע באנדיטן, נעמליך:שמוץ שטויב,קלעב, אה! און אויך די ברעקלעך, די גארניש'עס, די וואס באדרויען דעם גאנצן פסח אונטערצוברענגן...דאס יאר איינמאל פאר אלעמאל וועט מען זיי פארטוליגן, און פארטרייבן מיט אלע שווארץ יאר.
און די ארכיטעקט, די מעסטערמיינד פון דאס אלעס, אה! פרעג בעסער נישט...
זי-ווי א געשולטע מלחמה "מאן" איי אין דרכו של אשה, איז דאך פסח עפעס מיט פרעה א מחותן ווי ער האט מהפך געוועהן עבודת אנשים לנשים, איא? יא שטימט. זי האט שוין איינגעהאנדלט אפאר טעיפס פון פונקטליכע אנווייזונגען אלעס און ארום דעם א.ג.כאמעץ.. אביסל דענקט זי נאך פון אונטער די מאמע'ס פארטוך אויך, נאך א היבש ביסל וואס זי וועט נאך נאשן פון די שכן פון די אנדערע זייט גאס, און נאך א טראפקי איז זי דאך אליין'ס א בר הכי און א נפלא'דיגן בעלת מחדשת.. זי איז שוין מיט די וואיס לעסאנס פארטיג, די קול איז שוין אנגעדרייט אויף א הויכען מעידשאר טאון, מען וועט דאך ברויכן פארטרייבן די וואס וועלן די ארבעט שטערן. אירע אויגן אנגעשפיצט צו מערקן דעם שונא און זייער באהעלטענישן, אלעס איז פאר איהר יעצט גלוי וידוע.
ניין דאס איז נישט קיין פרישע מלחמה, זי פלאנירט שוין חדשים, זי זיצט מיט סטראטעגיסטן אויפן טעלעפאון וואכן, מיט א פונקטליכן טיים-פלען, א דעטאלירטן מאפע פון אלע קלאזעטן שטיבער און בוידעמעס, א שטאב מיט מיטהעלפערס, פון פוילן און דעם שכינות'דיגן מעקסיקא האט זי שוין פארשאאפט. אלזא! זי איז פארפאנצערט מיט די נויטיגע שוץ מיטלען, אנגעגארטעלט מיט מוט, אויפגעריסטעט מיט געווער, און מיט א שטאלצע זיכערקייט מאכט זי איר וועג צווישן די אלע מאשינערי און ארטילערי, און זי איז מנצח על מלאכת...
ס'ערשט געט מען זיך א לאז צו די קינדער צימער-די פאדלאגעס, די ווענט, די דאך, עד מקום שידה מגעת, אויפן דאך אונטערן דאך אינעם פענסטער, און נאכמאמאל, און מען האט געכאפט דעם טאטער א שמוצעלע וואס קען גרינג פארטוישט ווערן אויף דעם שעדליכן חמץ האט זיך אפגעפונען נאך לאנגע זוכענישן, און דאס ווי פרישע אויל אויף הייסע אייזן גיבט דאס חשק ווייטער און ווייטער צו הארעווען-אט האלט מען שוין ביי די סאמע שרעקליכסטע מקום מקלט פאר די ברעקעלעעך און דאס איז-יא-די ווענט. אה דער רא"ש האט דאך שוין וועגן דעם פארפירט, מען האט דאך ווייט אוועק אין קיך געבאקן כאלע, איז דאך אולי פארקלעפט געווארן א ווייצעלע אויפן וואנט, ווען דאס וואלט געוועהן דער פראבלעם, וואלט דאך די צרה נישט אזוי גרויס געוועהן, נא רוקט זיך ספאנטאניש צו די לייטערל און יאלא געגאנען ארויף און אראפ, און נאכאלץ נישט פארטיג....
אה! ווי שיין עס שפיגלט שוין, עס איז שוין כמעט נישט קענטליך אז מען האט אמאל דא געפעינט, עס שיילט זיך די הויט פון די וואנט חצוף, און די פיקסטשור דארט הויעך חא חא ער מיינט טאקע אז פון אים וועט מען פארגעסן, ווארט נאר ווארט, פאר דיר איז אויך דא די נויטיגע מיטלען. מיר האבן געדולד און צייייט! בקיצור אזוי ריקט מען זיך פון איין מקום שאין מכניסין צום צווייטן, מען וואשט מען ווישט מען שטויבט מען גלאנצט, און אט האלט מען דריי וואכן פאר פסח, אלע טוי'ס זענען שפיגל ניי, אלע בוקס ווי קיינמאל גענוצט, אלע שמאנצעס אוועקגעווארפן, די שמות בעג שוין פארפולט, די קיך פארשלאסן, און מען האלט נאך אין ערגעץ נישט, יוש-הערט זיך טאג איין און אויס-דאס יאר קומען מיר נישט אן..איך ווייס נישט וואס דא העט זיין...ווייל די צווייטע קעבינעט לינקס פונעם מילכיגן סינק איז נאך א שטיק חמץ...עס וואקסט דארט ברויט מיט ראללס...אוי וויי-ווי גיבט מען זיך אנייצע.
ניין! דאס איז דאך מיין גויט'ע, איך נוץ דאך איר שוין זינט סוכות אויף דעם ארויף, וואס העל איך יעצט טון אן איהר, איך העל דאך נישט אנקומען, די גאנצע הויז איז דאך חמץ'דיג, סדאך א הימלדיגער-וויי געשריי, סארא חוצפה, סעט דאך קיין פייסח דא נישט ווערן, וואס טוט מען,..פונקט ווען איך דארף זיי אזוי נייטיג קען איך זיי נישט האבן,.
און דא אינדערמיט פון די גאנצע סאמאטוכע, אינדערמיט פון די גאנצע מהפכה, הערט זיך א געשריי, א טומל א געפילדער: יא די תפיסה וועכטער, די הויפט סעקיוריטי פערסאנאל זענען אלאמירט געווארן, די סירענעס אינעם הויפטקווארטיר האבן זיך אקטיוויזירט, וואס איז, די קליינווארג האבן זיך א רוק געטאן, דאס געהינדל האבן זיך א לאז געטאן אריין אין....שטוב, אוי וויי, וויי, זיי אנטלויפן? זיי נעמען זיך פרייהייט? אוי דאס איז דאך דחיקת הקץ. א גאולה פאר די צייט, אויף דעם האט מען דאך אונז אזוי אנגעזאגט....דאס איז דאך א חורבן, זיי זענען ווידערשפעניגן אינעם גזירת הגלות, ווייסן זיי דען נישט די ביטערע קאנסעקווענצן?....
און........א כאר: יאנקעלע גיי נישט דארט, מלכה'לע דיין פוס שלעפט חמץ, ברוך'ל אז דו אטעמסט דא פארשווערסטו די פראצעדור. גיי נישט, שטיי נישט, שפיל נישט, טרעט נישט, רוק נישט, גיי אין האל, שטיי גלייך, אאו"ו... און די שעפעלעך, נעבעך... זיי ווייסן נישט וואס יא, ווי יא, ווען וועט דאס זיין, אוי ווען וועט דאס זיין...און אין קעפעל זינגט זיך אונטער דעם אני מאמין-אוי-עם כל זה אחכה לו בכל יום, מיר האלטן דאס מער נישט אויס, ווען לייזטו אונז שוין אויס, ווען וועט אונזער מאמע שוין אויסטון די שטרענגע טורמע קליידער, ווען וועט זי שוין צו אונזער פיין צוקוקן, און זיך אויף אונז מרחם זיין, ווען וועט אירע מאמע געפילן איר צוריק באהערשן? ווען וועט שוין דער שרעקליכער פסח דא לאנדן, עס איז דאך פחד פחדים, כלו כל הקיצין..און מתי אבא ואראה.
פארוואס פארוואנדלען דעם פסח אין פעססויווער, פארוואס תשביתו פארטוישן אין ספרינג קלינינג, פארוואס די רואיגקייט פארשטעלן מיט א געמאכטע נערוועזיטעט, פארוואס אזוינע הערליכע מצוות הבורא פארשווארצן, אזוינע ריינע געבאטן פאשמוצן, פארוואס נאכגיין א נאכגייעניש, און פארדרייט ווערן פון א פארדרייעניש, און אודאי "אויב שמוץ איז חמץ"-דאן איז-"פייסאח א יאנטעב!".
אוודאי איז זויבערקייט, ריינקייט, נקיות, ציכטיג, ריין-אידישע ווערטער, רוב דערפון געפונט מען ניטאמאל אין קיין גויישע וועטערביכער, אוודאי איז דאס די חן פון א אידישע שטוב אז עס איז לעכטיג און שמעקעדיג, דארף מען אבער אין אויסטויש צאלן אזא טייערע פרייז? אנגעצויגן, פאריאגט, פארפלאגט, פארשווערט, פארשריגן....
אוודאי דארף מען אויסרוימען, און טאקע גוט אויסרוימען די חמץ פון שטוב, ועל זה בא לנו אזהרה מפורש בתורה: אך ביום הראשון תשביתו שאר מבתיכם. און אז מען האט צוויי האלבע כזיתים אין אנדערע עקן פון שטוב וואס קען צוזאמגעברענגט ווערן און זיין ראוי לאכילה האבן חז"ל חושש געוועהן שמא יבא לאכלו, דארף מען דאס טאקע בודק זיין, אור לי"ד לאור הנר שיפה לבדיקה, און אז איז דא אין א טאש א שטיק פרעצעל וואס איז שייך א יבא לאכלו דארף מען דאס אויך בודק זיין, די חמץ'דיגע טעפ פארקויפן לנכרי-זעכער, די פריזער אלע חלות ארויסנעמען און פארברענען כדברי ר' יהודא לאחר שש שעות, - אבער די ברעקלעך שממילא בטלו, די פיצינקע חמץ שטויבעלעך? מאן דכר שמי', חמץ איז במשהו אסור צו עסן מדרבנן, אבער איז דען דא א חיוב בדיקה אויף א משהו? יא! די מלאכים פון קשר"ק איז אויף די קאך ווי מען וועט עסן, די טיש אויף וואס מען וועט עסן, די פרידשידער ווי מען וועט האלטן דאס עסן, אבער מכדי כלפי לייא?!!!
[ידעתי אז אסאך איז שוין אויף די נושא געשריבן געווארן, דאס איז מיינע פאר ווערטער-זיך ארויסגעכאפט אינמיטן די שווערע עבודה פון זעהן די עבודה, דאס פארשריבן,און איך לויף שנעל צוריק...ווייל!]
