אידישע וועלט פארומס

יש"כ הסרפד פאר די זיכעניש און די אינפארמאציע, איך האב נישט קיין פאסיגע ווערטער דיר ריכטיג צו באדאנקען, זאל דיר און אלע וואס האבען פראבירט און פראבירען דא מיט דעם עסק דער פון אויבען אייך בענטשען בכל מילי דמיטב,
אהן קיין פלאגעניש נאר בנחת ובניקל, יש"כ.

ווייסט איינער וואס דער מטבע איז, קיין ווערט האט עס לכאורא נישט, אבער וואס איז דאס?

עס זעהט אויס פון א סעט tokens צו קאמעמערעיטען אלע פרעזידענטס, און עס שטייט אויף דעם דער וויפילטער פרעזידענט ער איז איז געווען, די יארען וואס ער איז געווען פרעזידענט, און זיין געבורטס טאג און טאג וואס ער איז געשטארבען, נאכדעם רעכענט עס אויס פון זיינע מעלות אדער אויף טוהענגען.

דעס איז Theodore Roosevelt, מען האט אים גערופען Teddy Roosevelt
געווען פרעיזידענט 1901-1909 און געווען דער אינגסטע מענטש צו ווערען פרעזידענט (35 יאר אלט).

עס איז א
dime a dozen
און נישט ווערט קיין סאך.

ישר כח פארן אינפארמאציע

מיין פארגעניגען, ברענגטס נאך.

איך האב א קליינער זילבערנעם בעכערל עס גייט דארט אריין אפשר איינס אדער צוויי
טראפען, עס איז אויסגעקריצט אויף דעם קארלסבאד 1896 אזוי מיין איך, עס איז נישט
יעצט פאר מיר, שפעטער איך וועל אהיים קומען וועל איך עס אי"ה אפיר נעמען זעהן,
אבער וואס קאן דאס זיין?

איז דא א פרייז פאר געבענשטע מטבעות פון צדיקים

אוודאי, לויט ווי חשוב דער זאך איז, אזוי פיל איז עס ווערט.

טייבעלע האט געשריבן:איך האב א קליינער זילבערנעם בעכערל עס גייט דארט אריין אפשר איינס אדער צוויי
טראפען, עס איז אויסגעקריצט אויף דעם קארלסבאד 1896 אזוי מיין איך, עס איז נישט
יעצט פאר מיר, שפעטער איך וועל אהיים קומען וועל איך עס אי"ה אפיר נעמען זעהן,
אבער וואס קאן דאס זיין?

אויב עס האט נישט קיין אידישע אותיות אדער סימבאלען קען עס זיין פונקט אזוי גויאיש ווי אידיש. מען דארף טאקע אכטונג געבען אז א חפץ וואס ווערט אנגעגעבען אלץ א אידישע איז נישט א גויאישע וואס מען האט לעצטענס אריין געקריצט אידישע אותיות.

און ארץ ישראל האט מען געטראפען א שטיינערנע ארון, זענען געגאנגען פיפיגע סוחרים און אריין געקריצט אזעליכע ווערטער אז עס זאל אויס זעהן ווי דאס איז א ברודער פון אותו האיש. היינט ווען אלע ווייסען שוין אז עס איז פאלש, און אויך ווער עס האט עס געפעלשט, שווערען זיך נאך נוצרים אז עס איז אמת.

עס שטייט אין גוישע אותיות, איך האב עס באקומען פון מיין פאטער זז"ג מיט א קימ"ל פון בערך 25 יאר צוריק,
און ער האט דאס נאך געברענגט פון יוראפ ווען ער איז אהער געקומען נאכען קריג.

אויב ער האט עס פון זיינע עלטערען וכדומה איז עס א אידיש בעכער, אבער אויב נישט, איז קען זיין אז מען האט געקויפט א בעכער סתם וואס מען קען כשר'ן.

עס איז נישט א בעכער אויף צו טרינקען ווי איך האב געזאגט עס גייט דארט אריין קוים צוויי טראפען, עס איז אפשר איין אינטש גרויס

א ברוינפען גלעזעל (דענמאלץ א אידישע ווייל גוים טרינקען ברוינפען פון א גלאז), אדער א מעדעצין קאפ, דענמאלץ מוז עס שוין נישט זיין אידיש, אדער גאר איז עס א בעכער פאר פסח פאר א קליין קינד. אדער...

וועל איך פראבירען אי"ה ארויף שטעלן א בילד שפעטער.

טייבעלע האט געשריבן:וועל איך פראבירען אי"ה ארויף שטעלן א בילד שפעטער.

דא איז א בילד

כ'זעה נישט מיט וואס דאס איז אידיש.

דאס איז ווערט בערך אזויפיל וויפיל א טונא סענדוויטש קאסט. (אקעי אפשר אויך א ברעקפעסט טו גאו)

זילבער איז זייער הויעך, עס האט כאטש אן אונס צוויי.

לכאורה נישט מער ווי א אונס ריין זילבער ,ווייסט וויפיל די פולי לאודעד סענדוויטשעס קאסטען היינט? און נאך אלעמען דאנק השי"ת די וואינסט נישט אין די שווייץ דארט קאסט אזא מעשה א קיימא לן פון $20-25 יא קוק מיך נישט אן אזוי איז עס.

איר זאלט מיר אלע זייער אנטשולדיגען כ'האב נישט געפרעגט קיין פרייז דערויף פון די ערשטע מינוט,
גיט נאר א קוק, כ'האב געפרעגט וואס קאן דאס זיין, פארוואס האט מען דאס געמאכט, סתם א
מיניטשער, וואס דארף מען אויסקריצען די נאמען פונעם שטאט און די יארע ווען עס איז פאבריצירט
געווארען.

אה דאס איז א סוועניר פון די רעזארט שטעטל קארלסבאד וואס די טוריסטען האבען אהייםגענומען ,גראדע האט מען דארט פאבריצירט יודישע סווענירס אויך ווייל עס פלעגן קומען אהין אסאך יודען צו נוטצען די בעדער.

איך האב ביי מיר א קערה וואס מען האט דארט פאבריצירט מיט אזעלכע זיסע טעותים אז עס איז קענטליך אז א גוי האט דאס געמאכט. אויב איך וועל קענען וועל איך ארויפשטעלען מיין ערשטע בילד דא.

דאס איז דברים של טעם, האב איך א סוונער פונעם שטעטל קארלסבאד, א גווינס.

יוסף שרייבער האט געשריבן:אה דאס איז א סוועניר פון די רעזארט שטעטל קארלסבאד וואס די טוריסטען האבען אהייםגענומען ,גראדע האט מען דארט פאבריצירט יודישע סווענירס אויך ווייל עס פלעגן קומען אהין אסאך יודען צו נוטצען די בעדער.

איך האב ביי מיר א קערה וואס מען האט דארט פאבריצירט מיט אזעלכע זיסע טעותים אז עס איז קענטליך אז א גוי האט דאס געמאכט. אויב איך וועל קענען וועל איך ארויפשטעלען מיין ערשטע בילד דא.

דאס איז די קערה פון קארלסבאד, עס וואלט געווען אינטרעסאנט צו מאכען א פארמעסט ווער עס קען טרעפען די מערסטע טעותים.

רב ספוזמן ווען איר זענט פארטיג מיט די אידישע אותיות דא קענט איר זיך נעמען צו גוים וואס האבען געשריבען יודישע אותיות אדער סתם ערנסטע ע"ה.

ס'איז מתוק מדבש. איך ווייס נישט וואו אנצוהייבן. נאכאמאזעל אז דו האסט געשריבן אז ס'איז א קערה ווען נישט וואלט איך נישט געקענט אויספיגערן וואס דאס איז