באם אין קינדס וועלטעל

[נשמה]

אז די פוינט פון דער גאנצע באהאנדלונג דא איז דאך נאר לכבוד דעם וואוילזיין פון די אומשולדיגע נשמה'לעך (דיין נשמה איז גראדע נישט קיין אומשולדיגס,)

יא כ'האב געטראכט נאכן טראכטן אז דו מיינסט דעיס.

[פיטום]

גאנת א גוטע ספיד פון טראכטן...

[סטראשעלע]

און די מוסטערס פלעגן זיין די גרויסע רביים - אמאליגע און היינטיגע - וואס זענען באמת געווען צו ג-ט און צו לייט. זיי האבן געוויינט ביים דאווענען, און געשמייכלט ביים שמועסן, געלערנט פלייסיג, און געהאלפן אידן.

אילו באנו לאייוועלט בשביל פתגם זה לבד דיינו !!!

[פאטאקי08]

און איך האב געמיינט אז צעפלויגנקייט מיט חניאקיש איז צוויי אנדערע זאכן......

[פיטום]

און איך האב געמיינט אז צעפלויגנקייט מיט חניאקיש איז צוויי אנדערע זאכן......

א חאניאקישער מיינט נישט אז ער איז צופלויגן אין די גארטל פארהאנקעט זיך פון הונטער די פאליש טיר, א חאניאק מאכט זיך נישט שיין! ער פיצט זיך נישט פאר אנדערע! ער פיצט זיך פארן באשעפער!!!

[נשמה]

און איך האב געמיינט אז צעפלויגנקייט מיט חניאקיש איז צוויי אנדערע זאכן......

א חאניאקישער מיינט נישט אז ער איז צופלויגן אין די גארטל פארהאנקעט זיך פון הונטער די פאליש טיר, א חאניאק מאכט זיך נישט שיין! ער פיצט זיך נישט פאר אנדערע! ער פיצט זיך פארן באשעפער!!!

עפעס אזוי
אגב וויל איך דא זאגן פארן ליבער עולם
אז איך טו אייערעע עצות מיטן אייבערשטענס הילף

[פיטום]

ביזט מצליח? זעסט פירות?

[נשמה]

ביזט מצליח? זעסט פירות?

מיטן אייבערשטענס הילף.
וואס זאל איך דיר זאגן.
ס'האט מיט געהאלפן
גוטע שלוחים.
והשם יעזור מאוד

[פיטום]

אין וועלכער הינזיכט?
האטער דען אנגעטוהן יעצו א גרעסערע קאפל?

[נשמה]

אין וועלכער הינזיכט?
האטער דען אנגעטוהן יעצו א גרעסערע קאפל?

פיטעם!
איך האב באקומען שטארקע גיידענס.
און יעצט ווארטעך נאר צו זעהן ער זאל מיר אריינוואקסן בעזהשי"ת.
קיפ יו אפדערעד!

[מתבונן]

וואס זאגט איר צו מיין פינעף יעריג יונגעל וואס רופט זיך אן צו מיר צוויי טעג צירוק, 'טאטי, ווען איך גיי זיין א בחור, גיי איך האבן א גרעצל!'
איך קוק איהם אן ווי פון הימל אראפ, 'וואס? א פרעציל?'
'ניין טאטי', ווערט ער נעוועז, 'א גרעציל!'
איך שטיי און איך קוק איהם אן נישט וויסענדיג וויאזוי צו ריאגירן איהם נישט מער נעוועז צו מאכן און פארלירן די טעמפו פונעם שמועס, זאג אים איהם אזוי אפ, 'נו נו, אי"ה, עסטע אי"ה באקומען א גרעצל ווען דו וועסט זיין א בחור'.
אזוי שמועסענדיג קומט מיין יודענע אריין, און איך זאג איר אז מושי גייט האבן א גרעצל ווען ער גייט זיין א בחור.
פרעגט איהם מיין ווייב, 'דעס וואס מלייגט אריין אין מויל און מ'בלאזט רויעך?'
'יא', רופט זיך דער קליינער אן מיט גרויס עקסטאז.
'אהא', ענדיגט מיין ווייב, 'סא דו דארפטס א צוגארעטל...'
'יא!' זאגט דאר קליינער.
פרעגט מיין ווייב ווייטער, 'און דו האסט שוין געזעהן א בחור וואס האט א צוגארעטל?'
'יא'.

איז וואס זאגט איר רבותי. איך רייכער נישט. מיין טאטע און שווער רייכערן נישט. ערגעץ ווי האט ער געזעהן א בחור רייכערען.
קיין גרויס עסק האב איך נישט געמאכט. עמער ווארטן וויאזוי דאס וועט זיך אויסקאכן ווען ער וועט זיין א בחור.

דערווייל, מבחינת חנך לנער ע"פ דרכו, זעה איך אז באופן כללי איז ער א גרויסע 'וויכטיג מאכער' במדה דגושה, און זאל איהם דער באשעפר געבן די ריכטיג כלים עס אויסצונוצען אויף א גוטן וועג.

[נשמה]

אה מתבונן
יו...
אמן

[farshlufen]

נשמה'לע, איך וואונטש דיר דיין אינגל מיט א שיינע ווייסע (אקעי אוף ווייט) וואלענע טלית קטן, וואס עפעס געל? פארואס עפעס דארף די וואלענע טלית קטן דערמאנען פון פאטעיטא טשיפ

דרך ארץ האדם במאכלו ובכסותו ובנקיות גופו וכו'

[תרנגול]

וואס זאגט איר צו מיין פינעף יעריג יונגעל וואס רופט זיך אן צו מיר צוויי טעג צירוק, 'טאטי, ווען איך גיי זיין א בחור, גיי איך האבן א גרעצל!'
איך קוק איהם אן ווי פון הימל אראפ, 'וואס? א פרעציל?'
'ניין טאטי', ווערט ער נעוועז, 'א גרעציל!'
איך שטיי און איך קוק איהם אן נישט וויסענדיג וויאזוי צו ריאגירן איהם נישט מער נעוועז צו מאכן און פארלירן די טעמפו פונעם שמועס, זאג אים איהם אזוי אפ, 'נו נו, אי"ה, עסטע אי"ה באקומען א גרעצל ווען דו וועסט זיין א בחור'.
אזוי שמועסענדיג קומט מיין יודענע אריין, און איך זאג איר אז מושי גייט האבן א גרעצל ווען ער גייט זיין א בחור.
פרעגט איהם מיין ווייב, 'דעס וואס מלייגט אריין אין מויל און מ'בלאזט רויעך?'
'יא', רופט זיך דער קליינער אן מיט גרויס עקסטאז.
'אהא', ענדיגט מיין ווייב, 'סא דו דארפטס א צוגארעטל...'
'יא!' זאגט דאר קליינער.
פרעגט מיין ווייב ווייטער, 'און דו האסט שוין געזעהן א בחור וואס האט א צוגארעטל?'
'יא'.

איז וואס זאגט איר רבותי. איך רייכער נישט. מיין טאטע און שווער רייכערן נישט. ערגעץ ווי האט ער געזעהן א בחור רייכערען.
קיין גרויס עסק האב איך נישט געמאכט. עמער ווארטן וויאזוי דאס וועט זיך אויסקאכן ווען ער וועט זיין א בחור.

דערווייל, מבחינת חנך לנער ע"פ דרכו, זעה איך אז באופן כללי איז ער א גרויסע 'וויכטיג מאכער' במדה דגושה, און זאל איהם דער באשעפר געבן די ריכטיג כלים עס אויסצונוצען אויף א גוטן וועג.

מתבונן, האסט א זיס אינגל בליעה"ר. זאלסט שעפן הויפענעס נחת פון איהם!

[בנימין הלוי]

איך וויל מיין אינגעל זאל אויסזען אזוי אדער אזוי, אביסל אזוי מיט א קליין ביסל פון דאס און א טרעיס פון יענס. די ציצית דא און די פיאות דארט, ער זאל ריזעמבלען דעם אדער יענעם און דאן וועל איך זיין צופרידן.
מעגסט ווילן...
וויל ער זאל זיין ערליך, גאט'ס־פארכטיג און פרום, לערנען און דאווענען, מורא האבן פון א עבירה און ליעב האבן א מצוה וכו' וכו' אויף דעם דארף מען הארעווען און אויף דעם דארף מען וויינען

שלא מן הענין?

[מתבונן]

זייער ריכטיג בנימין, אונז קענען 'וועלן' אז אונזער קינדער זאלען זיין ערליך, אבער זיי האבן אויך א 'ווילען', אונז קענען מתפלל זיין אז זיי זאלען וועלן.

[נשמה]

זייער גוט געזאגט בנימין הלוי

[פיטום]

איך וויל מיין אינגעל זאל אויסזען אזוי אדער אזוי, אביסל אזוי מיט א קליין ביסל פון דאס און א טרעיס פון יענס. די ציצית דא און די פיאות דארט, ער זאל ריזעמבלען דעם אדער יענעם און דאן וועל איך זיין צופרידן.
מעגסט ווילן...
וויל ער זאל זיין ערליך, גאט'ס־פארכטיג און פרום, לערנען און דאווענען, מורא האבן פון א עבירה און ליעב האבן א מצוה וכו' וכו' אויף דעם דארף מען הארעווען און אויף דעם דארף מען וויינען

שלא מן הענין?

אמת! מיר דארפן בעטן פאר דאס בעסטע און מיר דארפן אבער זיין א גוכמה פאר דעם די קינגער קוקן דאך ארויף אויפן טאטע, בדרכי אבותינו מיינט און די וועגן פון די עלטערן, ד.ה. אז גער טאטע דארף אים זיין א וועג ווייזער און נישט ח"ו ער מעג טוהן וואס ער וויל און די קינג וועט לייגן פרעשער צו זיין דאס ערליכעסטע וואס שייך