אידישע וועלט פארומס

ב"ה ס'איז דא א סאך שמחות ביי אידן, א יעדן טאג באקומט מען פרישע חתונה-בריוולעך.

נאך די גאנצע נוסח ההזמנה, און די נעמען פון די מחותנים וואס שרייבן זיך אונטער, שרייבן אויך די זיידעס אונטער (מכלומפערשט..) אז זיי לאדענען אייך צו זייער אייניקל'ס חתונה.

כ'זעה אז ס'איז יש ויש, ס'איז דא וואס שרייבן צו טיטלען צום זיידען'ס נאמען (הרב, שליט"א.. וכדו'), און ס'איז דא וואס נישט, כאטש וואס ער איז א גרויסע חשובע איד, אבער ער איז דאך דער וואס שרייבט זיך אונטער.

איך האלט ווי דער צווייטע, וואס האלט דער עולם? (איר פארשטייט בכלל מיין פראגע? קען זיין ס'איז נישט אזוי קלאר געשריבן.)


(מנהלים, כ'האב נישט אויפ'ן מינוט א גוטע נאמען פאר'ן אשכול, טוישט עס אויב איר האט.)

דער ריכטיגער מיטל
איז אן א טיטל.

ווען מגייט מיט א קיטל
דערמאנט מען זיך פון די צייט ווען מען וועט שוין נישט האבן א טיטל
וועגן דעם ווען עס קומט ניטל
נישט מאכן סתם ביטול
נאר נוצן די ריכטיגע מיטל
אפילו מקען נישט לערנען זאל מען טון אזאלכע מצוות ווי פייבל בן גיטל
עס איז מער ווערד ווי שפילן קוויטל
איי! עס געט א ציפל!

כ'אב געזען אמאל ווי איינער האט געשריבן עפעס ווי:
"תפארת בנים אבותם" און אויסגערעכנט די נעמען מיט טיטלען שליט"א, ז"ל, (ע"ה פאר די באבעס) און נישט אז זיי לאדענען נאר "דזשאסט פאר די רעקארד".
ניק לאז, דאס מיינסטו אפשר?

לאמיר טאקע פרעגן פשט פון דעם וואס די זיידע שרייבט אונטער. שיקט דען דער זיידע אויך ארויס הזמנות?

בנוגע ניק לאז'ס פראגע האלט איך פשוט אז עס איז נישט שייך צו באטיטלען אונטערגעשריבענע מענטשן, וכן עמא דבר - כ'געדענק נישט צו האבן געזען לעצטנס אזא אינוועטעישאן.
אבער אז מ'רעדט שוין פון דעם איז כדאי אנצומערקן אנדערע אבסורדן וואס זענען פאראן אין אונזערע איינלאדונג-בריוו. צו ערשט דאס וואס דער אויסשטעל האלט זיך די זעלבע שוין זה כמה שנים, אן דעם וואס איינער זאל אויפקומען מיט עפעס מער אריגינעל. צווייטנס, פארוואס טאר מען נישט שרייבן די נעמען פון די מאמעס פון די חתן-כלה, אבער אויב איז זי אן אלמנה מעג מען שוין יא? (די לעצטיגע מאדנע שוואכקייט צו שמות נשים פארדינט א באזונדערע באהאנדלונג)
פארוואס ביי א באבע אן אלמנה שרייבט מען "אשת הרה"ח ... ע"ה" און ביי אן אלמן שרייבט מען נישט "בעלה של האשה החשובה ... ע"ה"?
ועוד חזון למועד...

קארל עס איז שוין יא דא היינט "קאנטעמפארערי" סטייל אינוויטעשאנס. שוין באקומען עטליכע אזוינע די לעצטע פאר חדשים.

שוועמל האט געשריבן:"קאנטעמפארערי" סטייל אינוויטעשאנס

דהיינו?

ווי איך שטעל זיך פאר וואלטן אסאך אידן שוין געטוישט צו א מער היינטיגער סטייל אינוויטעישן, ווען עס וואלט זיך געוואנדן אין זיי, דער פראבלעם איז נאר אז ביידע מחותנים דארפן מסכים זיין (און פארשטייט זיך אויך די מחוטעינעסטעס...) און יעדער שעמט זיך צו זיין דער וואס שלאגט עס פאר... עס איז דא עפעס אזא סארט מחותן סינדראם וואס יעדער מחותן ווייסט וואס דאס איז, הקיצור עס פאסט נישט צו רעדן פון די נושא מען קען דאך נאך ח"ו חושד זיין אז דער חתן האט עס פארלאנגט... בקיצור ס'איז א פארווייטאגטע נושא...

ווען עס וואלט זיך געוואנדן אין די החלטה פון נאר איין מענטש וואלטן שוין מענטשן געמאכט אלע סארט היינטיגע משוגע'תן.

קארל האט געשריבן:בנוגע ניק לאז'ס פראגע האלט איך פשוט אז עס איז נישט שייך צו באטיטלען אונטערגעשריבענע מענטשן, וכן עמא דבר - כ'געדענק נישט צו האבן געזען לעצטנס אזא אינוועטעישאן.
אבער אז מ'רעדט שוין פון דעם איז כדאי אנצומערקן אנדערע אבסורדן וואס זענען פאראן אין אונזערע איינלאדונג-בריוו. צו ערשט דאס וואס דער אויסשטעל האלט זיך די זעלבע שוין זה כמה שנים, אן דעם וואס איינער זאל אויפקומען מיט עפעס מער אריגינעל. צווייטנס, פארוואס טאר מען נישט שרייבן די נעמען פון די מאמעס פון די חתן-כלה, אבער אויב איז זי אן אלמנה מעג מען שוין יא? (די לעצטיגע מאדנע שוואכקייט צו שמות נשים פארדינט א באזונדערע באהאנדלונג)
פארוואס ביי א באבע אן אלמנה שרייבט מען "אשת הרה"ח ... ע"ה" און ביי אן אלמן שרייבט מען נישט "בעלה של האשה החשובה ... ע"ה"?
ועוד חזון למועד...

א. לגבי שרייבן טיטלען בין איך מיט דיר. [הגם ביי הרב, מאכט אפשר יא סענס צו שרייבן "הרב" אן שליט"א, ווייל הרב מיינט לפחות "דער רב" פלוני. איך בין דער רב פלוני].
ב. ס'איז ריכטיג אז ס'וואלט שוין געמעגט עפעס אויפקומען, אבער לפי"ז דארף יעדער מאכן אנדערש, ווייל אז נישט, איז דאך שוין ווייטער קאפי פעיסט און קיין טעם, ראבאטיש. אבער דאס איז שוין נאך אן עקספענס. דערפאר הנח להם וכו'.. אבער אייגנטליך, הייבט זיך דען אן ביי דעם די אבסורד? דאס איז דאך א חלק פונעם היינטיגן הלוך ילך: יעדער, ווייל יעדער, ווייל יעדער וכו'. כמעט וואס מ'פארמאגט נישט קיין געפילן היינט. אפילו וואונטשן א חבר, איז פארמאל.
ג. דער חילוק פון שרייבן א נאמען פון אן אלמנה, ביז שרייבן בעלה של פלונית, איז גאנץ זעהבאר און קלאר. מכח ווייל דער מאן איז דער ראש המשפחה, און נישט דער פרוי. מ'קומט נישט דא שרייבן קיין יחוס, נאר מ'שרייבט א כאילו'דיגער איינלאדענונג פונעם זיידן. ע"כ פעלט נישט אויס אריינצומישן די פרויען. ווידעראום ווען ס'איז נאר די די אלמנה, איז זי איצט דער ראש המשפחה. נאר פאר א סימן, מ'זאל וויסן איבער וועם די רעדע איז, שרייבט מען "אשת פלוני". וזה פשוט.

אינטעליגענט האט געשריבן:אייגנטליך, הייבט זיך דען אן ביי דעם די אבסורד? דאס איז דאך א חלק פונעם היינטיגן הלוך ילך: יעדער, ווייל יעדער, ווייל יעדער וכו'. כמעט וואס מ'פארמאגט נישט קיין געפילן היינט. אפילו וואונטשן א חבר, איז פארמאל.

זייער גוט ארויסגעברענגט. איך בין לעצטנס אנגעקומען צו א "ווארט" פון א נאנטן משפחה-מיטגליד, אבער ס'איז געווען נאך פאר'ן טרינקען לחיים. זע איך ווי די ברידער פון חתן-כלה קומען אלע אריין אין הויז און ס'הערשט אזא מאדנע אומבאקוועמקייט; כאטש יעדער איז בשמחה און וויל דאס אויסדרוקן גלייך ווען מען זעט זיך צום ערשטן מאל ביי דער שמחה, ווינטשט זיך קיינער נישט קיין "מזל טוב", ווייל פארמאל גערעדט איז דאך נאך "פאר דעם לחיים"...

ג. דער חילוק פון שרייבן א נאמען פון אן אלמנה, ביז שרייבן בעלה של פלונית, איז גאנץ זעהבאר און קלאר. מכח ווייל דער מאן איז דער ראש המשפחה, און נישט דער פרוי. מ'קומט נישט דא שרייבן קיין יחוס, נאר מ'שרייבט א כאילו'דיגער איינלאדענונג פונעם זיידן. ע"כ פעלט נישט אויס אריינצומישן די פרויען.

מאן יימר אז בלויז דער ראש הבית מעג אונטערשרייבן. דער נוסח האינוויטעישאן איז דאך בלשון רבים, "בנינו היקר" וכו', צו וואס זאל די מאמע נישט מעגן אונטערשרייבן איר נאמען, ובפרט אז א גרויס חלק פון די אינוויטעישאנס ווערן דאך געשיקט דורך דער מאמע צו אירע חבר'טעס.

ווידעראום ווען ס'איז נאר די די אלמנה, איז זי איצט דער ראש המשפחה. נאר פאר א סימן, מ'זאל וויסן איבער וועם די רעדע איז, שרייבט מען "אשת פלוני". וזה פשוט.

דאס הייסט, אז די מענער זאלן וויסן ווער די אלמנה איז. פארוואס טארן די פרויען נישט וויסן ווער דער אלמן איז?

קארל האט געשריבן:

ג. דער חילוק פון שרייבן א נאמען פון אן אלמנה, ביז שרייבן בעלה של פלונית, איז גאנץ זעהבאר און קלאר. מכח ווייל דער מאן איז דער ראש המשפחה, און נישט דער פרוי. מ'קומט נישט דא שרייבן קיין יחוס, נאר מ'שרייבט א כאילו'דיגער איינלאדענונג פונעם זיידן. ע"כ פעלט נישט אויס אריינצומישן די פרויען.

מאן יימר אז בלויז דער ראש הבית מעג אונטערשרייבן. דער נוסח האינוויטעישאן איז דאך בלשון רבים, "בנינו היקר" וכו', צו וואס זאל די מאמע נישט מעגן אונטערשרייבן איר נאמען, ובפרט אז א גרויס חלק פון די אינוויטעישאנס ווערן דאך געשיקט דורך דער מאמע צו אירע חבר'טעס.

קיינער זאגט נישט אז מ'מעג נישט, נאר כ'זאג אז ס'איז איבריג. אבער כ'וועל נישט האבן קיינע טענות אויב איינער וועט שטעלן די פרוי'ס נאמען: גרונם און יאכנע רופען דיך צום חתונה פון אונזער ליבן קינד..

קארל האט געשריבן:

ווידעראום ווען ס'איז נאר די די אלמנה, איז זי איצט דער ראש המשפחה. נאר פאר א סימן, מ'זאל וויסן איבער וועם די רעדע איז, שרייבט מען "אשת פלוני". וזה פשוט.

דאס הייסט, אז די מענער זאלן וויסן ווער די אלמנה איז. פארוואס טארן די פרויען נישט וויסן ווער דער אלמן איז?

זייער פשוט.
פרויען ווייסן בדרך כלל דעם נאמען פונעם ראש המשפחה, ווייל די לעצטע נאמען איז דאך על שמו, און מ'דארף דאך צו וויסן פון וועלכע פריעדמאן אדער ווייס מ'רעדט.. ווידעראום מענער האבן קיין השגה, צום ר' מענדל בעדערשימפער'ס ווייב הייסט טאנטע אדער יענטא.. פארשטענדליך?

דרך אגב בנוגע די זיידעס .... סאיז בכלל נישט קיין כלומר'שט ביי פילע זיידעס און באבעס וועלכע טיילן חתונה קארטלעך צו זייערע ידידים, בפרט די אינגערע דור זיידעס.

אין בחצרות איז טאקע דא א שנירל אוואו מען האט ארויף געשמירט איין לאדענונגען,
אויף וועלכע די נאמען פון די רביצין'ס [מוטער פון חתן וכלה] זענען אויך געדרוקט.

ביקסאד האט געשריבן:אין בחצרות איז טאקע דא א שנירל אוואו מען האט ארויף געשמירט איין לאדענונגען,
אויף וועלכע די נאמען פון די רביצין'ס [מוטער פון חתן וכלה] זענען אויך געדרוקט.

איין ביישפיל: