באזוך #4: שלשה המה נפלאו ממנו וארבעה לא ידעתים...
פארעפענטליכט: מאנטאג יולי 07, 2008 11:43 am
זעענדיג דעם גרויסן עת רצון וואס נעמט ארום די קרעטשמע לופט, האב איך זיך מיטגעכאפט מיטן וואגן, און זיך צוגעשטעלט צו די באן אלס א פערדער אינעם רינג. און... כ'בין אויף די יארכע... מיט א חרדת קודש האב איך זיך ארויסגעלאזט אויפן ברייטן שטרויז ווען מיינע דמיונות ברויזן הלוך ושוב, נעמליך - צי איז דאס טאקע א ווירקליכע מציאות אדער בלויז א ווירטואלער שפיל?
מיט ציטערדיגע הענט, באגלייט מיט געמישטע געפילן וועלכע האבן געבושזוועט אין מיין אינערליכע געדערעם, האב איך זיך געריבן די אויגן טראכטנדיג איבער מיין שיכורער שריט. עס איז געווען קענטיג אויסגעגאסן אויף מיין בלאסער געזוכט אז אין די קומענדיגע פאר שטונדן שטייט אויס צו פאסירן עפעס אויסטערליש.
ויבא... איך שטיי ביים טויער פון דער קאנטרי! זייענדיג א יוצא ונכנס בחצרות שרים ומלכים, האב איך גראדע נישט געהאט קיין פראבלעם מיטן באקאנטן צוים-שלאס. ווי נאר איך האב אנגערירט די קלאמקע פונעם גדר האט זיך דאס ווי אן עלעקטראנישער טיר אליין געעפנט, און ביז אייניגע סקונדן בין שוין געווען ווי א געפאנגענער. איך טרעט אצינד אויף די עפרות הקאנטרי וואו עס איז דאס אפרוה ארט פון אונזער געטרייער פירער און גרינדער. איר גלייבט דאס?
באלד איז געווען מיין ערשטער טריט צום בית המדרש. טראכטנדיג, וואו דען געפונט זיך קרעמער אויב נישט אין בית המדרש? אבער רבונו של שלמה, וויאזוי אינדעטיפיצירט מען דעם פערזאן? זאל איך צוגיין צום באלעמער אין אויסקלאפן: "דא רעדט זארעכפעפער, און איך בעט אז דער ניק קרעמער פון היימישע קרעטשמע זאל קומען מרצונו הטוב זיך פארשטעלן". גאנץ א גוטער פלאן, הא? דער פראבלעם איז נאר אז כ'אב אזוי געציטערט פאר די עבירה פון גילוי, אז כ'האב שוין ליבערשט באשלאסן צו בלייבן א חבוי ווי איידער עובר צו זיין אויף די שלוש חמורות.
א פלאן לויפט מיר דורך אין געדאנק, זיך צו שטעלן צום פענסטער פון שול און בעאבאכטן יעדן עובר ושב, והי' אז כ'וועל זען א איד א תלמוד חכם שפאצירט אזוי מיט א וויגעלע וועל איך וויסן אז "כי הוא זה" - דאס איז עס. א צירקע פינעוו מינוט שטיי איך ביים פענסטער, איך באטראכט מיט כיטרע בליקן יעדן ליידיגייער און שפאצירער, ביז וואנען מיינע בליקן זענען געפאלן אויף א געוויסן פערזאן וועלכער איז לויט אלע אנגעבליכע סימנים דער געזוכטער פערשוין. איך וועל אים אנטקעגן שפאצירן! האב איך באשלאסן. כ'שפאציר אזוי געמיטליך אויפן "קאנטרי בייק ראוד", ווען אט אט וועט פארקומען דער היסטארישער באגעגעניש.
אראפצומאלעווען אויף א פאפיר דאס בילד פון א שיכור ביום הפורים, איז א קיש-קיש-קאש קעגן דאס בילד פון מיינע באוועגונגען אין די היסטארישע מומענטן. א גראדער טריט איז בטעות נישט ארויס פון מיינע פוס; די אויגן האבן מיר געגלאנצט און געפינקעלט ווי דער אלקעהאליקער נאך זיין פלעשל זעקס-און-ניינציגער; די האנט האבן זיך מיר געווארפן ווי שאנע-ראבע ביי נענועים און מיינע קושקעס האבן זיך געדרייט א שטייגער ווי א פארברעכער וועלכער זיצט אויף באשולדיגונגס באנק. (איך האף אז קיין פרעמד אויג האט דאס נישט אויפגעכאפט...)
ווי א דונער אינמיטן העלן טאג האט אויסגעבראכן א הילכיגער "שלום עליכם".
אה, "עליכם שלום א איד", איז באלד געווען דער ענטפער. מיט זיין גוט הארץ האט קרעמער באלד פארגעזעצט מיט א טוץ פראגעס: פון וואו קומט א איד (מאין באת)? ווער זענט איר (ולאן אתה הולך)? און צולעצט איז געווען די ברענעדיגע פראגע פון "וועמען זוכט איר (ולפני מי אתה עתיד ליתן דין וחשבון...)?
מיט א שטימפיג מויל האב איך זיך אריענטירט און ארויסגעקראצט איינצעלע ווערטער: "וועמען איך זוך? עממ... עמעמ... איך זוך עממ... א טרונק ברוינפן ביז צו דער קרעטשמע"...
יע, יע. דער אנאנימער שמועסער, הערנדיג מיינע מאדנע דיבורים, האט פלוצים געטוישט קאלירן! און ענטפערט אזוי א פארלוירענער: "ווא... וואס... קרעט... קרעטש... קרעטשמע... ביז צו די קרעטשמע? פארוואס דארפט איר גיין ביז צו א קרעטשמע, ווען איר האט דא פאר אייך, פנים אל פנים, די קרעטשמע זעלבסט!"
אהא, אלעס שטימט שוין! גיב איך א שריי אויס.
והקול נשמע בית קרעמער לאמר הנה הנה זה בא...
קרעמער, להתראות...
(נעמען זענען פיקטיוו...)
מיט ציטערדיגע הענט, באגלייט מיט געמישטע געפילן וועלכע האבן געבושזוועט אין מיין אינערליכע געדערעם, האב איך זיך געריבן די אויגן טראכטנדיג איבער מיין שיכורער שריט. עס איז געווען קענטיג אויסגעגאסן אויף מיין בלאסער געזוכט אז אין די קומענדיגע פאר שטונדן שטייט אויס צו פאסירן עפעס אויסטערליש.
ויבא... איך שטיי ביים טויער פון דער קאנטרי! זייענדיג א יוצא ונכנס בחצרות שרים ומלכים, האב איך גראדע נישט געהאט קיין פראבלעם מיטן באקאנטן צוים-שלאס. ווי נאר איך האב אנגערירט די קלאמקע פונעם גדר האט זיך דאס ווי אן עלעקטראנישער טיר אליין געעפנט, און ביז אייניגע סקונדן בין שוין געווען ווי א געפאנגענער. איך טרעט אצינד אויף די עפרות הקאנטרי וואו עס איז דאס אפרוה ארט פון אונזער געטרייער פירער און גרינדער. איר גלייבט דאס?
באלד איז געווען מיין ערשטער טריט צום בית המדרש. טראכטנדיג, וואו דען געפונט זיך קרעמער אויב נישט אין בית המדרש? אבער רבונו של שלמה, וויאזוי אינדעטיפיצירט מען דעם פערזאן? זאל איך צוגיין צום באלעמער אין אויסקלאפן: "דא רעדט זארעכפעפער, און איך בעט אז דער ניק קרעמער פון היימישע קרעטשמע זאל קומען מרצונו הטוב זיך פארשטעלן". גאנץ א גוטער פלאן, הא? דער פראבלעם איז נאר אז כ'אב אזוי געציטערט פאר די עבירה פון גילוי, אז כ'האב שוין ליבערשט באשלאסן צו בלייבן א חבוי ווי איידער עובר צו זיין אויף די שלוש חמורות.
א פלאן לויפט מיר דורך אין געדאנק, זיך צו שטעלן צום פענסטער פון שול און בעאבאכטן יעדן עובר ושב, והי' אז כ'וועל זען א איד א תלמוד חכם שפאצירט אזוי מיט א וויגעלע וועל איך וויסן אז "כי הוא זה" - דאס איז עס. א צירקע פינעוו מינוט שטיי איך ביים פענסטער, איך באטראכט מיט כיטרע בליקן יעדן ליידיגייער און שפאצירער, ביז וואנען מיינע בליקן זענען געפאלן אויף א געוויסן פערזאן וועלכער איז לויט אלע אנגעבליכע סימנים דער געזוכטער פערשוין. איך וועל אים אנטקעגן שפאצירן! האב איך באשלאסן. כ'שפאציר אזוי געמיטליך אויפן "קאנטרי בייק ראוד", ווען אט אט וועט פארקומען דער היסטארישער באגעגעניש.
אראפצומאלעווען אויף א פאפיר דאס בילד פון א שיכור ביום הפורים, איז א קיש-קיש-קאש קעגן דאס בילד פון מיינע באוועגונגען אין די היסטארישע מומענטן. א גראדער טריט איז בטעות נישט ארויס פון מיינע פוס; די אויגן האבן מיר געגלאנצט און געפינקעלט ווי דער אלקעהאליקער נאך זיין פלעשל זעקס-און-ניינציגער; די האנט האבן זיך מיר געווארפן ווי שאנע-ראבע ביי נענועים און מיינע קושקעס האבן זיך געדרייט א שטייגער ווי א פארברעכער וועלכער זיצט אויף באשולדיגונגס באנק. (איך האף אז קיין פרעמד אויג האט דאס נישט אויפגעכאפט...)
ווי א דונער אינמיטן העלן טאג האט אויסגעבראכן א הילכיגער "שלום עליכם".
אה, "עליכם שלום א איד", איז באלד געווען דער ענטפער. מיט זיין גוט הארץ האט קרעמער באלד פארגעזעצט מיט א טוץ פראגעס: פון וואו קומט א איד (מאין באת)? ווער זענט איר (ולאן אתה הולך)? און צולעצט איז געווען די ברענעדיגע פראגע פון "וועמען זוכט איר (ולפני מי אתה עתיד ליתן דין וחשבון...)?
מיט א שטימפיג מויל האב איך זיך אריענטירט און ארויסגעקראצט איינצעלע ווערטער: "וועמען איך זוך? עממ... עמעמ... איך זוך עממ... א טרונק ברוינפן ביז צו דער קרעטשמע"...
יע, יע. דער אנאנימער שמועסער, הערנדיג מיינע מאדנע דיבורים, האט פלוצים געטוישט קאלירן! און ענטפערט אזוי א פארלוירענער: "ווא... וואס... קרעט... קרעטש... קרעטשמע... ביז צו די קרעטשמע? פארוואס דארפט איר גיין ביז צו א קרעטשמע, ווען איר האט דא פאר אייך, פנים אל פנים, די קרעטשמע זעלבסט!"
אהא, אלעס שטימט שוין! גיב איך א שריי אויס.
והקול נשמע בית קרעמער לאמר הנה הנה זה בא...
קרעמער, להתראות...
(נעמען זענען פיקטיוו...)