איר האט געליינט דעם קעפל? נו איז וואס ווינדערט איר זיך אזוי? פון ווען די נ-נח חברה האבן געבוירן זייערע קאפלעך, האבן זיך אלע מאדנע ארגענאזירער פון כלל ישראל זיך גענומען צו קאפלעך, דער שרייבט ליפא, און יענער שרייבט שמע ישראל, דער דריטער שרייבט 'יהודי לא ציוני' און דער פערטער לאזט דעם פיפטן שרייבן וואס דעם זעקסטן פאלט ביי נאכן הערן פונעם זיבעטען. הכלל די קאפלען זענען געווארן גאר פילפארביג, און כלל ישראל האט זיך גענומען דערצו מיטן גאנצן ערענסקייט. שפיר איך אז כ'מעג אויך שרייב א מאדנע אויפשריפט אויף מיין קאפל... כ'מיין מ'פסק'ע מיר דאך פארט, חציו לכם, קומט דאך אויס אז אן האלבער אשכול אידאך זעכער מיינס, אויף אזויפיל אז כ'וויל תשובה טוהן שרייב איך עס אויך אויפ'ן קאפל פונ'ם אשכול... און יא
רבותי, כ'טוה תשובה....
וייסעך דאך אז דו וועסט ברוגז זיין אויף מיר, אמער, וואס האט תשובה מיט כאלעמויד פייסעך??? הא? סיז נישט די ימי הרחמים והרצון, און אויך נישט די ימי הלצון, איז אם כן למה זה אנכי? ווער בין איך ווער ביסטו? כ'מיין ווער זעמיר דא בכלל, בינעך דען סאכדעס, ביסטע דען יאכער אדער קרעמער, מ'האמיר דאך עכטע נעמען, איז ווייגעוואלד, וואו בינעך דא פארשלאפן, ניין ניין ניין, כאזעך פארמישט מין ניק, כ'מיין צוזאגן, וואו בינעך דא פארפארן?
עלקא נפתלי, ווילעך דאך פארט יא תשובה טוהן, און אויך ווילעך אז דאס זאל זיין דייקא ברבים, און נישט נאר ברבים, נאר דייקא אין קרעטשמע, און נישט נאר דאס, נאר טאקע אין פארברענגן... אזוי ווי איר ליינט, מיינעך עס זייער ערענסט, עס איז פארגעקומען דעם פסח אן עון בלתי משופר, אז מ'דארף ווען האבן ערב פסח VS ערב יום כיפור, צו קענען עטוואס תשובה מאכן, און איר זאלט נישט לאכן, עס איז פון די בין אדם לחבירו זאכן, וואס כ'וואלט געדארפט וויינען און קאכן, ביז יענער זאל זאגן בפה מלא, כ'בין דיר מוחל נישט קיין שאלה, און דערויף בין תנור לכירים, גיסן טרערן עד שיעידו עלי מן השמים.
כ'מאך ענק שוין צופיל משוגע, איז לאמיר צוגיין צום ענין אזוי גלאט און פשוט. הגם כ'בין נישט קיין שוחט, און גלאטן א מעסער איז נישט מיין פאך, אבער פארט דא מוז איך גלאט צוקומען, ווייל אנישט העט מען נאך טאנצן דא די שירה פארן עלות.
איז לאמיר אייך נישט אויפהאלטן, כ'מיין נישט צוזאגן אויף מיינע הענט, ווייל איר האט סייווי נישט אלע קיין פלאץ, כ'רעדט נאר אזוי דא ביין סקרין (נישט די לעכעריגע וואס מ'שטעלט די ווייין, אוחח וואס מ'שטעלט ביי די ווינדאוס, און אויך נישט ביי די ווינדאוס פון ביל געיטס, -כ'רעדט פונ'ם נאמען, נישט פון א צוים- וואס גראדע די סקרין פון וואס יאך רעדט האט יא שייכות צו די ווינדאו פון ביל געיטס, שששש.. כ'זאג עס שטיל, אויף די סקרין זעהט מען זיינע ווינדאוס, וואס פאר א נס??? געווענדליך זעהט מען דעם סקרין דורך די ווינדואס, קען זיין אז דאס איז אזוי ווי מ'שטייט פון אין דער אויסן.... אהה כאב א בעסער ווערט, נישט ווי די סקרינס וואס מ'שטעלט ביי די פענסטערס.... אההההה.... געלויבט איז גאט, אזא רייכע שפראך אידיש, פאר יעדע זאך קעמען זיך אויסדרוקן מיט עטליכע ווערטער: פענסטער, ווינדאו, חלון, ועוד למב"ק. כ'רעדט פון די סקרין וואס יעדער וואס ליינט מיינע ווערטער קוקט דערויף אויב האט ער עס נישט ארויסגעפרינט, און מוז נישט זיין ער אליינס, זיין חבר מעג עס אויך ארויספרינטן פאר איהם, אקיצער, כ'בין שוין צופיל מאריך, כ'רעדט פון די באקס אויף וואס מ'קוקט ווען מ'ליינט מיינע ווערטער נישט אויף א פאפיר.... שוין כ'מיין אז ס'איז גענוג קלאר.) סאו ווילעך אייך נישט אויפהאלטן אזוי לאנג, העליך עס מאכן גאר בעציקער פארשטייט זיך מיט די הכשר פון סאכדעס.....
איז אזוי, אמאל אין דער אלטער היים, כ'קען נישט אהין צוקומען איצט, פלעגט מען פון יעדן באגעגעניש מיט א חבר מאכן א גאנץ בראטל, און אפילו זוכנדיג דא אין די קעלערן פון די פארברענגן אשכולות, האבעך געפונען עטליכע, כ'על נאר ברענגן די איינע וואו יאנאש מעלדעט איין פאר'ן ציבור אז ער האט זיך געטראפן מיט דאיען זעלבסט,
און דערויף זאגט ער אז עס איז פאר איהם א מורא'דיגע זכי' יעדעס מאל וואס ער טרעפט זיך מיט מיר אדער מיטן דאיען. אלזא, כ'וואלט פארציכטעט אויפן גאנצן געדאנק, אבער פארט, דא איז אנאנדער מאנסע.
ווער עס געדענקט געדענקט, און ווער עס געדענקט נישט געדענקט נישט. אמאל האט יאנאש געבראכט פאר'ן דאיען די מצות זיינע פון בארא פארק, יא אזוי ווי איר הערט, ער איז געפארן מיט זיין גרויסן אויטא אויף בארא פארק, צו ברענגן די מצות פאר'ן דאיען. פרעגט זיך א קשיא, פארוואס דווקא זיין גרויסע אויטא? האט ער נישט געקענט ברענגן זיין קליינע אויטא? ניין און טאקע ווידער ניין, פארן דאיען פארט מען נישט אזוי מיט א קליין קארל, מ'נעמט ס'גרעסטע וואס שייך, זאל עס אפילו זיין א לאסט אויטא, און אזוי פארט מען ארויף צו די גרויסע בארא פארק, און מברענגט אראפ פארן דאיען דאס ביסל כשר מצות וואס ער ברויך...
אלזא לאז מיר אייך פארציילן, איינע פון די מצות וואס דער דאיען עסט אום פסח, קומט פון ארץ ישראל, יא, דאס לאנד וואס אונזערע עלטערן און אור עלטערן האבן דארט געוואוינט, יעקב אונזער זיידע איז אראפ קיין מצרים, און אונזער ליבליכער גאט, אונזער פאטער אין הימל האט אונז ארויסגענומען פון דארט, נישט פאר ער האט אנגעמקל'ט די מצריים מיט מכות וואס איז קיינמאל פריער נישט געווען, און אויך שפעטער האט מען אזעלכע מורא'דיגע וואוונדער נישט געזעהן, דערויף זענען דאס פאלק געווען אין מדבר, דערויף אין ארץ ישראל, און טאקען פון דעם רעדט איך, פון די זעלבע ארץ ישראל. אלזא, כדי דאס צו באקומען צום דאיען אהיים מוז מען דאס פארפיקן פון בארא פארק.
עטליכע וואכן פאר פסח, האט מען געקראגן ביין דאיען אין שטוב אן הודעה אז יא, מ'קען פארפיקן די מצות, און פארשטייט זיך מ'דארף באצאלן די פאר רייניש, אבער וואס צאלט מען דען נישט פאר מצות? זאל עס אפילו זיין עטליכע אין טויזענטער דאלער, פאר מצוות לאזט מען זיך קאסטן, אלזא, האט מען זיך גע'ישוב'ט ביין דאיען צו סאכדעס זאל ארויספארן ספעציעל וועגן די מצות אבער נישט, איז געווען אזעכע וואס האבן געזאגט אז יא, אנדערע האבן געזאגט אז ניין, מאנכע האבן געזאגט נאר אויב עס וועט זיך מאכן נאך עטליכע זאכן צו ערלעדיגן, די פיינעל איז געווען צו רופן יאנאש וואס איז א גרויסער בעל עסקים, און ער פארשטייט גוט צו האנדלן, אידאך מסתבר אז ער פארט פאר זיינע ביזנעס צוועקן קיין לייפציג,,, נאא נישט גוט געזאגט, קען זיין ער פארט אויף לייפציג, אבער מיר רעדן דאך דא פון בארא פארק, אלזא, ער פארט מסתמא צוליב זיינע פארצווייגטע געשעפטן אמאל אויף בארא פארק אויך, און אויב נישט אויף בארא פארק פארט ער אויף פלאט בוש, נו, אידאך עס נאר א שפאן אוועק. (ווי האט יענער געזאגט: פארסט אויף דרייצן? לייג מיך אראפ אויף אכצן קרעדיט: פורים Y2K) איז אזוי געבליבן, מ'רופט אן יאנאש'ן.
האט זיך עס אנגעהויבן אויף גוגל, און פון דארט האט זיך עס געצויגן צו וואויס מעיל מעסעדזשעס, און פון דארט האט זיך עס געסעטלט ביי טעקסט מעסדעזשעס, דאכצעך אז גערעדט האמיר קיינמאל בעפאר דו האסט מיך שוין געזוכט מיט לעכט פאר אריינפארן. גערעכט יאנאש? אויב נישט ביטע פארעכט מיך.
און אזוי איז געווען, יאנאש האט געבראכט די מצות, און יאך בינעס געגאנען אויפפיקן פונעמען, האצעך געמאכט א שמועס פון בערך 3 שעה איבער קרעטשמע אנגעלעגנהייטן, וואס וואלט שוין געדארפט גערעדט ווערן עטליכע מאל פריער, אבער אזוי האצעך עס פארשלעפט ביז דעם טאג....
אלזא, ווילט איר וויסן פארוואס איך דארף תשובה טוהן? איז אזוי ווען יאנאש זאל זיין יעדן טאג אין בארא פארק, און כ'בעט עמיצין אין בארא פארק, זיימוחל טראג עס אריבער צו יאנאש'נס קאר, און יאך גיי עס פארפיקן פון יאנאש און פטור אנייסעק, נו, דיינו, אבער דא אידאך נישט אזוי געווען, יאנאש פארט נישט יעדן טאג, און ער איז עס גאגאנען פארפיקן בכבודו ובעצמו, געמאכט אן אומוועג, זיך געזארגט פאר ער איז ארויסגעפארן כ'זאל איהם קענען טרעפן און געבן ס'געלט, מיך גערופן א טאג פריער פרעגן (אין וואויס מעיל) צו כ'דארף ער זאל פארן, נישט געווארט אויפן געלט, נאר עס אויסגעלייגט פון זיין אייגענעם טאש, נו, דארף איך דאך איהם באדאנקן פון גאנצן הארץ. האבעך דאך דאס נישט געטוהן פאר פסח, ביי יעדן ביס אין די מצה האט עס מיר עקסטער וויי געטוהן: וואו איז דער דאנק צו יאנאש? אויף דעם טוה איך תשובה....
[align=center]
איך באדאנק מיך פאר דיר יאנאש,
יישר כוח....[/align]
....
.
