בלויז אידיש געשפרעכן אשכול

[והמבין יבין]

בלויזזזזזזזזז אידיש

[קיקיון]

בלויזזזזזזזזז אידיש

און וועלכען ווערטער בוך האסט די געטראפען דעם ווארט?
און וואס איז דער באדייט ?
__
איך פארשטיי ניט פאלסט אריין אמאל אמאל און בעלעבאטעוועסט?

[זיידע ומומחה]

מבין טייערער
האסט פארפאסט צוויי ערנסטע מכשולות
HOLD IT
און
דייפערס

[והמבין יבין]

בלויזזזזזזזזז אידיש

1און וועלכען ווערטער בוך האסט די געטראפען דעם ווארט?
2און וואס איז דער באדייט ?
__
3איך פארשטיי ניט פאלסט אריין אמאל אמאל און בעלעבאטעוועסט?

1 אין שיינשרייבן בוך #1
2 שמועסן נאר אין אידיש אין נישט לשון קודש אזוי ווי די אשכול פון
"נישט ערלויבט צו שרייבן דא מער ווי 3 ווערטער " פארשטייט איר אז משרייבט "נאר דריי ווערטער"
פארשטיי אויך אז דא שרייבט מען "בלויז אידיש" ,פינטעל
3 אויב איר פילט זיך פאלבאטעוועט זאג אויס פאר דיין טיטשער

[שנאפס]

2 אויב איינער שרייבט מער געשעט נישט גארנישט, די וועלט ווערט נישט עקעדיג
3 אויב איר פילט אייך באעוול'ט, דרייט אייך איבער

אויף אידיש זאגט מען: please bog off, thanks for your cooperation

[פישל]

ביטע ברענגט צוריק דעם רואיגן אטמאספער אין דעם דאזיגן געהענגעל, עס איז א שרעקליכער זינד זיך צו קריגן איינער מיט'ן אנדערן און שיטן פעך און שוועבל דורך געשפרעכן פון סיי וועלכע אויסשפראך.

קריגערייען איז זיכער נישט "אידיש"

[קיקיון]

נעכטען משום סיבת בריאתי געדאווענט מיט שפעטסטען מנין אין "פעקטארי" האט אימיצער
פארקאכט א קאשע מיט די הפטורה זאגט אים איינער דא קען מען טוען וואס מען וויל נאר איין זאך נישט
יענעם קריכען אויף די נערווען

דא אין אייועלט קען מען טוען כמעט וואס מען וויל נאר איינס פון א פאר זאכען וואס מען טאר נישט
יענעם קריכען אויף די נערווען

[קיקיון]

וועל איך דא ענדיגען א פריערדיגע שמועס וועגען "רומפלען" אין נישט במקומו
ר' שלמה האלברשטאם (השני) מבאבוב זצ"ל
___
דעם איינעם מאל וואס איך בין מיט געווען מיט דעפ פריערדעגען רב זי"ע (מהר"ש) רומפלען שושן פורים
האט אפגעווארט דעם רב זי"ע ביי די טיר פון הרה"ח ר עזריא זושא פאללמאן שליט"א דער מנהל\משגיח
עטליכע בחורים כעין זה

נאר מיט ווינדלען אויף בעזים שטעקענעס
פשר דבר
א יאר (אדער 2) פריער האט ר זושא מכבד געווען דעם רב זי"ע מיט שהכל לעקאך און געבעטען דעם רב זי"ע
ער זאל אים אין זין האבען ביי בורא נפשות, און איינער פון די אינגעלייט האט זיך אנגעריפען און מזכיר געווען הרה"ח ר'
שמוא' האראוויץ שליט'א וואס האט אויך געווארט אויף א ישועה.בייר זושא איז געבוירען א זון און ביי ר' שמוא' א מיידעל
און די צווי האבען זיך משדך געווען

[פישל]

א מחי' דאס הייסט אידישע געשפרעכן

ר' קיקיון, כה לחי

[והמבין יבין]

וויפל מ'זאל מערקן נאר בלייבט נאר

[זיידע ומומחה]

איך וויל בעטין ר' והמבין ער זאל געבין א פריוואטען שיעור אויף דעם טיפען מימרא
דער וואס וויל מיטהאלטען זאל מיר שיקען אן אישי

[והמבין יבין]

איך וויל בעטין ר' והמבין ער זאל געבין א פריוואטען שיעור אויף דעם טיפען מימרא
דער וואס וויל מיטהאלטען זאל מיר שיקען אן אישי

וויפל אישית האסטו שוין ?

[שנאפס]

אישית איז נישט אידיש

[מאנ-יימער]

א אידיש'סקע

[והמבין יבין]

אין ליכט פון דעם
פילייכט דאס

[msp]

pure yiddish

[קיקיון]

.... א ווערטל וואס איך האב לעצטנס געהערט:
די סאטמארער זאגן "גיב אכט, די סטעפס זענען גליטשיג".
די באבוב'ער זאגן "גיב אכט, די שטיגן זענען סליפערי".

ווי אזוי זאגט מען דאס אויבערשטע אויף בלויז (ריין?) (נאר?) אידיש ?
(געב) ?(גיב) ?
אכט, אכטונג אדער אפשר גאר היט זעך ?
גליטשיג, גליטשעדיג אדער גליטשעריג ?
שטיגען אדער טרעפּ ?
ווי אזוי שרייבט מען א פּ סוף ווארט ? (אנטשולדיג אויב עס איז שלא כענין אין "שפרעכען")

[לכאורה]

גיבט אכטונג די שטיגן/טרעפ (ביידע זענען ריכטיג, ווענדט זיך פון וועלכע געגענט מען שטאמט) זענען גליטשיג.

א פ' סוף ווארט, בלייבט א פ'.

[קיקיון]

גיבט אכטונג די שטיגן/טרעפ (ביידע זענען ריכטיג, ווענדט זיך פון וועלכע געגענט מען שטאמט) זענען גליטשיג.

א פ' סוף ווארט, בלייבט א פ'.

איר זענט גערעכט, די ביסט ניט גערעכט

[לכאורה]

אירטוהם פארריכטונג:

"דו" אנשטאט "די" ווען מען רעדט צום מענטש פער-דו.

[קיקיון]

דא שפרעכט מען
ביסט אפשר א ליטוואק?

[קיקיון]

אירטוהם פארריכטונג: "דו" אנשטאט "די" ווען מען רעדט צום מענטש פער-דו.

מיט

דא שפרעכט מען
ביסט אפשר א ליטוואק?

האב איך געוואלט זאגען אז דא שפרעכט מען פון "געשפראכענעם" אידיש
און ביי ליטווישע הערט זיך א חילוק ציוושין די און דו אבער ניט ביי רוב עולם וואס דרייט זיך דא

[למעלה משבעים]

דערווייל לעזן מיר מיט די אויגן נישט מיט די מויל...

[קיקיון]

דערווייל לעזן מיר מיט די אויגן נישט מיט די מויל...

מען ליינט בלויז מיט די אויגען
און מען לעזט נור מיט די אויגען
___
לענ"ד איז "בלויז אידיש געשפרעכען" א סתירה מיני' ובי'
ווי מען ניצט דאס ווארט "בלויז" רעדט מען און מען פירט א שמיעס

[למעלה משבעים]

איר רעדט צו מיר? ווייל כ'האב נישט פארשטאנען.