יסודות הדקדוק: ושום שכל ויבינו במקרא, מקרא סופרים ומסורת.

די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד

זארעכפעפער
שר האלפיים
תגובות: 2167
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm

יסודות הדקדוק: ושום שכל ויבינו במקרא, מקרא סופרים ומסורת.

תגובהדורך זארעכפעפער » דינסטאג דעצמבער 30, 2008 3:05 pm

זייענדיג א ריכטיגער עם הארץ אין די סוגיא פון דקדוק והמסתעף, איז מיר לעצטענס אויסגעקומען צו כאפן א שמועס (באישית) מיט איינע פון די גדולי הקרעטשמע איבער די יסודי הדקדוק והמסתעף. זעענדיג אז נישט נאר וואס איך האב נישט פארשטאנען וואס מען איז מיר מסביר נאר ניטאמאל האב איך פארשטאנען די אלף בית פון זיינע ווערטער, אזש ליינענדיג זיינע ווערטער האט זיך מיר אנגעהויבן דאכטן אז איך געפין זיך אין דאו"ן טאו"ן מאנהעטן ליינעדיג א שילד פון עפעס א כינעזער פרעס-פלאץ (רעסטוראנט). איך בין געקומען צום באשלוס אז אויב האב איך אמאל נישט פארשטאנען דאס פאלקס ווערטל פון "ער קוקט ווי דער האן אין בני אדם אריין", האב איך דאס ביים ליינען די אויבנדערמאנטע תשובה שוין איינמאל פארשטאנען. אמער, איך האב דאך דאס געשפירט אויף די אייגענע הויט... הקיצור, איך בין געקומען צו א מסקנה אז איך בין אזא עם הארץ אין די סוגיא, עד כדי כך אז עס פעלט מיר די איינפאכע יסודות פון דקדוק והמסתעף.

געקומען בין איך דאן צו א באשלוס אז ביים ערשטן געלעגנהייט וועל איך עפענען אן אשכול דערוועגן אין דעם שפראך פורום, ווי איך וועל פותח זיין ווי א תמים, האפענדיג אז די נאכפאלגנדע תגובות פון די גדולי המדקדקים והידענים וועלן מיר עפענען עפעס א שטיקל פתח מפורש לשום שכל ולהבין במקרא.

נו, ווי דער שטייגער איז, אז מ'וויל עפענען אן אשכול איבער אן ענין, איבערהויפט ווען מ'לייגט א ספעצילן געוויכט אויף די נאכפאלגנדע תגובות, דארף מען דאך צום ערשט זיך מסדר זיין מיט עפעס א פתח והקדמה בכדי די מגיבים זאלן פארשטיין וואס איך וויל ארויסברענגען. שבתי וראיתי אז מיין עם הארצות אין די סוגיא גייט אויף אזוי ווייט אז אפילו דאס, וויאזוי זיך צו עפענען דאס מויל בסוגיא דא, ווייס איך אויך נישט וואו און וויאזוי איך הויב אן.

נמנו וגמרי ביי די פעפער פאמיליע, אז ערשט גייט מען נאכאמאל דורך לערנען די באקאנטע גמרא אין נדרים ל"ז ע"ב, וואו די גמרא שטעלט אראפ די יסודות פון די זאכן, און זען וואס רבותינו הראשונים האבן צו זאגן דערוועגן. איך ווייס נאך נישט צי דאס וועט מיר ברענגען די ריכטיגע רעזולטאטן, אבער בעסער ווי גארנישט איז דאך דאס זיכער, ואולי וועט דאס מיר געלונגען אז דער ענין וועט פארן אויף מיינע געוואונטשענע רעלסן.

וואס א שייכות האט די גמרא צו מיינע שמערצן און אומוויסנדיגקייט אין דקדוק? ווייל פונעם אויבנדערמאנטן (אישית) שמועס איז ארויסגעקומען עטליכע כללים:

1] פונקט ווי בכל התורה כולה איז פאראן כללים און לימודים וועלכע טייל זענען מסורה, טייל הלכה למשה מסיני און טייל מסברא, דאס זעלבע איז ביי דקדוק גארנישט אנדערשט. 2] די נקודות הפסוקים זענען דאך, כידוע, דער ערשטער יסוד אין דקדוק. 3] די טעמי הפסוקים (טראפן בלע"ז) זענען אויך בלי ספק אנגעהאנגען די כללי ויסודי הדקדוק, ווי רש"י זאגט אין פר' לך (בראשית, טו יז) אויפן פסוק "ויהי השמש באה", און אין פר' ויצא (שם, כט ו) אויפן פסוק "והנה רחל באה עם הצאן", ווי אויך אין פר' מקץ (שם, מא לה) אויפן פסוק "ויקבצו את כל אכל".

נו, אז די אלע זאכן זענען געוואנדן אין מסורת והלכה למשה מסיני וכו' דארף מען דאך צום ערשט זען דעם יסוד ומקור הדברים; וועלכע זאכן זענען ממסורה און וועלכע איז מהלכה למשה מסיני אא"וו. והיות אז דער מקור דערפון איז די גמרא הנ"ל, דעריבער האבן מיר זיך ערשט געזעצט לערנען די גמרא, צוזאמען מיט די אנדערע גמרא'ס וועלכע זענען פארבינדן מיט דעם ענין.

פארשטייט זיך אז ווי נאר איך בין אריינגעפאלן דערין האב איך זיך דערזען אין א פראבלעם פון 'צייט'. דהיינו, עס וועט מיר נעמען שעות על גבי שעות דאס מסדר צו זיין און אראפצושרייבן, און הערשט ווער וויסט צי איך וועל צוקומען צום תכלית אויף וואס איך ציל. דעריבער האב איך באשלאסן אז אומר ועושה, איך הויב אן א שיעור אין די ענינים, וכפי מסת הפנאי וועל איך כסדר צולייגן און צולייגן, ביז... ביז... איך וועל קומען צום ווארט זען וואס קוועטש מיר. וזה החלי.
*

ערשט א קורצע הקדמה:

די גמרא אין נדרים ל"ז ע"ב איז דן צי שכר פיסוק טעמים איז א דאורייתא אדער א דרבנן. דאס טיישט אזוי, 'מקרא' איז דאך יעדער איד מחוייב צו לערנען, די שאלה דארט איז (לגבי נדרים) צי פיסוק טעמים איז אין כלל פון מקרא, אז דאס זאל אנגערופן ווערן א חיוב, צי נישט. רב לערנט אז יא, ס'איז אין כלל פון מקרא, און ר' יוחנן לערנט אז ס'נישט אין כלל פון מקרא.

וואו איז דער מקור צי פיסוק טעמים איז בכלל מקרא צי נישט? ברענגט אויף דעם די גמרא א לימוד פון א פסוק, וז"ל:

...פיסוק טעמים דאורייתא הוא, דא"ר איקא בר אבין אמר רב חננאל אמר רב מ"ד (נחמיה ח ח) "ויקראו בספר תורת האלהים מפורש ושום שכל ויבינו במקרא?"
ויקראו בספר תורת האלהים - זה מקרא.
מפורש - זה תרגום.
ושום שכל - אלו הפסוקים.
ויבינו במקרא - זה פיסוק טעמים. ואמרי לה, אלו המסורות.

אמר רבי יצחק, מקרא סופרים ועיטור סופרים, וקריין ולא כתיבן וכתיבן ולא קריין, הלכה למשה מסיני.
מקרא סופרים – ארץ, שמים, מצרים.

עכ"ל הגמרא הנצרך לענינו.

ערשט דארפן מיר זען וואס זענען דאס מקרא, תרגום, פסוקים, פיסוק טעמים, מסורות און מקרא סופרים. ווי אויך וויאזוי זיי שטימען צום פסוק. איז לאמיר גיין אחת לאחת.

ויקראו בספר תורת האלהים, זה מקרא.
דאס איז דאך פשוט, סיי דער לימוד און סיי דער אפטייטש, וכלשון רש"י במגילה ג' ע"א: "לשון עברי של חומש". דאס טייטש, די אידן דארט ביי עזרא הסופר האבן געליינט די תורת ה' כמו שניתנה בסיני. (הגם מ'דארף פארשטיין וואס רש"י דריקט דאס ווארט 'לשון' עברי של חומש, אבער אין כאן מקומו להאריך).

מפורש, זה תרגום.
דאס איז דאך אויך פשוט (אן אריינגיין אין די סוגיא פון אונקלס ויונתן וכו'), ווייל דער תרגום איז דאך דער מפרש צו תורת ה'.

ושום שכל, אלו הפסוקים.
רש"י טיישט דאס אין מגילה: "הפסוקים האיך נפסקין". אין נדרים איז דאס רש"י אביסל מער מבאר, וז"ל: "אלו הפסוקים. עד היכן מסיים כל פסוק ופסוק". און וואס האט דאס מיט'ן "ושום שכל?" איז רש"י מסביר "ולהכי קרי להו שום שכל, שיכול להשכיל בפסוק בין כל פיסוק ופיסוק. (וואס דאס האט מיט 'שיִכּוּל', ווייס איך נאך נישט פונקטליך. אבער נאכן לערנען דקדוק האפן מיר אז דאס וועט שוין אויך פארענטפערט ווערן). תוספות און רא"ש, דארט אין נדרים, לערנען דאס אויך אפ אזוי ווי רש"י, "מקום שהפסוק מסיים שם", שבשבילן מפסיקין בין דבר לדבר". פשטות איז די כוונה אויף די פסוקי התורה וואס אונז האמיר היינט צו טאגס.

קומט אבער דער ר"ן צו גיין און לייגט צו א ווארט וז"ל: "נקודות המפסיקות בין פסוק לפסוק. וקרי להו שום שכל שעל ידיהן אדם מבין המקרא כפי תנועת הטעמים, כדאמר פרק קמא דחגיגה (ו' ע"ב) נפקא מינה לפסוקי טעמי". דא בין איך שוין אינגאנצן צעמושט געווארן, פתח בכד וסיים בחבית. א שורה דערויף זאגט דאך די גמרא "ויבינו במקרא זה פיסוק טעמים", וואס אין פשטות (שוין גארנישט אזוי פשוט, ווי מיר וועלן באלד לערנען) מיינט דאס די היינט באקאנטע 'טראפן', און פארוואס הייסן די 'טראפן' 'ויבינו במקרא?' ווייל דאדורך פארשטייען זיך די פסוקים זעלבסט, און דעריבער ליגט דאס אינעם 'ויבינו במקרא'. קומט אבער דער ר"ן צוגיין דא ביי דעם 'ושום שכל אלו הפסוקים' און מאכט עפעס א מאדנער צוזאמענשטעל. 'פסוקים' מיינט טאקע די נקודות המפסיקות בין פסוק לפסוק, איי וואס האט דאס מיט'ן 'ושום שכל'? דארט גיבט ער א פאר צום 'ויבינו במקרא' און זאגט: "שעל ידיהן אדם 'מבין' המקרא כפי תנועת הטעמים". א] רעדט מען דא פונעם 'ויבינו במקרא אלו פיסוק הטעמים', אדער פונעם 'ושום שכל אלו הפסוקים'? ב] וואס גיבט ער מיר דעם טעם אויפן 'שום שכל' פון 'ויבינו במקרא'? ג] ועוד, ווער רעד דא פון די טעמים? ד] ועוד, וויאזוי וועט ער טייטשן דעם 'ויבינו במקרא זה פיסוק טעמים', אויב דאס גאנצע ליגט שוין אינעם 'ושום שכל'? ה] די ראי' וואס ער ברענגט פון חגיגה, איז דאך קלאר פון פיסוק טעמים און האט גארנישט מיט די פסוקים קיין שייכות.

אזוי צי אזוי, זען מיר איינמאל קלאר פון ר"ן אז די פסוקים והטעמים (פונקטליך וואס דאס איז די 'טעמים', איז אויך נישט אזוי פשוט, ועיי' להלן) זענען פארבינדן איינס מיטן צווייטן. פונקטליך די כוונה דערפון, וואס ער מיינט און פארוואס דאס איז אזוי, וועלן מיר מוזן ווארטן ביז מיר וועלן האבן א פשט אינעם ר"ן ומהלכו.

אבער לאמיר שפאנען אביסל פאראויס צום 'ויבינו במקרא' און אפלערנען וואס דאס טיישט, און שפעטער וועלן מיר צוריק קומען צו דעם ר"ן.

ויבינו במקרא, זה פיסוק טעמים. ואמרי לה, אלו המסורות.
ערשט לאמיר רעדן וועגן 'פיסוק טעמים', און שפעטער צוריק קומען צו דעם ואמרי לה אלו המסורות. קודם, וואס איז דאס לשון 'פיסוק' טעמים, זאג פשוט: 'אלו הטעמים'? דערנאך דארפן מיר וויסן מה זה 'טעמים'? ווי אויך דארפן מיר וויסן וויאזוי עס ליגט אינעם 'ויבינו במקרא'. דעם ערשטן דיוק וועלן מיר דערווייל לייגן אין א זייט (מיר וועלן צוריק דערצו שפעטער), און לאמיר זיך רוקן צום עצם 'פיסוק הטעמים', פירושו וכוונתו. רש"י אין מגילה (שם) טייטש דעם פסקי הטעמים "הנגונות קרויין טעמים". פון די רש"י טייטשן מיר קלאר אז דאס מיינט די היינטיגע טראפן בלע"ז. דער רא"ש אין נדרים (שם ע"ב) לערנט אויך אזוי ווי רש"י אין מגילה, 'לנגן המקראות כהלכתן'. ווייטער אין נדרים (שם ע"א) זאגט רש"י אז 'פיסוק טעמים' טיישט 'ניקוד' וטעמים.

פארוואס רש"י מישט אריין אין טעמים די 'נקודות', ווייס איך נישט. אבער מיר ווערן דערפון געוואויר א נייע זאך, אז דער ניקוד מיט די טעמים זענען געקניפט און געבינדן, און ביידע ליגן אין דעם 'ויבינו במקרא'.

וויאזוי ליגט/ליגן דאס אין פסוק פון 'ויבינו במקרא'? אויף דעם דארפן מיר מעתיק די גמרא אין חגיגה ו' ע"ב (וואס דער ר"ן האט אויבן צוגעצייכנט). בעי רב חסדא, האי קרא היכי כתיב (שמות כד) "וישלח את נערי בני ישראל ויעלו עולות כבשים ויזבחו זבחים שלמים לה' פרים", או דלמא אידי ואידי פרים הוו? למאי נפקא מינה? מר זוטרא אמר, לפיסוק טעמים. רב אחא בריה דרבא אמר, לאומר הרי עלי עולה כעולה שהקריבו ישראל במדבר, מאי פרים הוו או כבשים הוו? תיקו. רש"י, לפסוקי טעמים, בנגינות. אם תאמר שני מינין, צריך אתה לפסוק הטעם של ויעלו עולות באתנחתא כמו שאנו קורין אותו או בזקף קטן, טעם שמפסיק הדבור ממה שלאחריו, ואם מין אחד היה צריך אתה לקרותו באחד משאר טעמים שאין מפסיקין, כגון פשטא או רביע. זען מיר דאך מפורש יוצא, אז די טעמי המקרא, הנקרא בלשונינו טראפ"ן, איז מיוסד אויף צו פארשטיין דעם פשט אין מקרא, דעריבער איז 'ויבינו במקרא' זה 'פיסוק טעמים'.

אגב, לויט די רש"י אין חגיגה פארשטייט זיך שוין עפעס בעסער דאס לשון 'פיסוק' הטעמים. כלומר, אין דעם 'ויבינו במקרא' ליגט צוויי זאכן: איינס, די 'טעמים' זעלבסט, וועלכע גיבן צו פארשטיין דעם מכוון הקרא, אזוי ווי ביי "ורחל באה עם הצאן". ועוד, די 'פיסוק' הטעמים, וואס דאס מיינט די מקומות וואו עס קומען א פיסוק (אן אתנחתא) וואס דאדורך פארשטייען מיר קלארער דעם מכוון הקרא, וכנ"ל ביי דעם פסוק פון די פרים. הגם לפי"ז וואלט די גמרא געדארפט זאגן "ויבינו במקרא, אלו הטעמים ופיסוקן", נישט בלויז 'פיסוק הטעמים'. אדער גיכער 'אלו הטעמים' אליין, און אין דעם וואלט שוין נכלל געווען ביידע סיי הטעמים און סיי פיסוקן? ווייס איך נישט. ועדיין צ"ע).

איידער איך גיי מיך אריין לאזן אין דעם 'מקרא סופרים', וועלכער איז א וויכטיגער חלק צום ענין פון דקדוק, דען דארט ווערן מבואר די נקודות והמבטאים, וויל איך קודם מאכן א תמצית פון ביז אהער.

א] עס איז א מחלוקת האמוראים צי 'פסוקי הטעמים' איז א מענטש מחוייב צו לערנען פונקט ווי מקרא. רב לערנט אז יא, ר' יוחנן לערנט אז נישט.

ב] די חלוקות הפסוקים און די טראפן, וויאזוי זיי זענען מסודר מדור דור, דאס לערנען מיר קלאר ארויס פון די פסוקים "ושום שכל ויבינו במקרא". דאס הייסט אין גמרא שפראך - א לימוד מקרא.

ג] דער ר"ן לערנט אז אין דעם לימוד פון 'ויבינו במקרא' אויף די חלוקת הפסוקים, איז נכלל אז די טעמים זענען פארבינדן מיט די חלוקת הפסוקים.

ד] רש"י (בלויז אויף איין פלאץ) לערנט אז דער ניקוד איז א חלק פון די טעמים, והיינו הך, און עס ליגט אינעם לימוד פון 'ויבינו במקרא'.

וואס בלייבט מיר שווער איז: 1] וואס אזוי לערנט דער ר"ן דעם 'ויבינו במקרא אלו פסוקי הטעמים'? 2] וואס איז כוונת רש"י (שם בעמוד א') אין די ווערטער "ניקוד וטעמים?" אז ער זאל מיינען פשטות די נקודות קמץ, פתח וכו', איז נישט מסתבר, מחמת צוויי סיבות. קודם, די גמרא זאגט אויף 'ויבינו במקרא' אלו 'פסוקי הטעמים' און גארנישט מיט קיין נקודות. דערנאך, ווי מיר וועלן זען שפעטער זענען די נקודות והברות, וויאזוי זיי דארפן אויסגעלייגט ווערן וכדומה, לכאורה אין כלל פון 'מקרא סופרים', וועלכע איז נישט מכח דעם לימוד נאר אלס הלכה למשה מסיני. מיר וועלן צו די זאכן צוריק קומען שפעטער, ביים שמועס פון 'מקרא סופרים'. (3] אויך זענען מיר געבליבן הענגען פארוואס די חלוקי פסוקי התורה ווערן אנגערופן בלשון ושום 'שכל').

הו... הא... כ'זע אז א היבשער עולם דרימלט שוין אינגרויסן, בעת ווען א גרויס חלק האלט זיך שוין איין די נערוועזקייט... ס'שוין צו א לאנגער שיעור בהעלם אחת. נו רבותי, מה ראה אסתר להימלך על קכ"ז מדינות?

נו, איך הויב שוין אויך אן צו ווערן הייזעריק. מיינסט איך קאן מיך ערלויבן צו רעדן צו מתנמנמים? דעריבער - המשך יבוא, בלי נדר.
לעצט פאראכטן דורך זארעכפעפער אום דינסטאג דעצמבער 30, 2008 6:37 pm, מאל פאראכטן געווארן 1 סך הכל.

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25802
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דינסטאג דעצמבער 30, 2008 3:22 pm

איך שלאף נישט און איך דרימל נישט, הנה לא אנום ולא אישן, מיר האבן זי געלעגנהייט צו הערן שיעור פון כבוד הרב ר' זארעך און איך זאל דרימלען? מה לך נרדם!

א דאנק פאר די שיעור ביז אהער, מיר האבן אמאל געלערנט די סוגיא אין נדרים אבער דאס איז נאך געווען פאר מיר האבן געהאט אן אנונג איבער 'שפראך, גראמטיק און דקדוק' ממילא איז דער שמחה גאר גרויס צו זעהן אז אט אט גייען מיר קענען די סוגי' על בורי'.

יידישיסט
שר חמש מאות
תגובות: 609
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך אוגוסט 13, 2008 10:48 pm

תגובהדורך יידישיסט » דינסטאג דעצמבער 30, 2008 3:58 pm

מ'זיצט מיט אן איינגעהאלטענעם אטעם און איר זאגט אז מ'שלאפט?

טויזנט דאנקען צו דיר זארעכפעפער, אן אטעם-פארכאפענדער שיעור! איך דארף מיך נאך לערנען ביי אייך וויאזוי אראפצולייגן א זאך אזוי קלאר און צוגעפעפערט מיט געשמאק און מיט הומאר צום סוף טאקע כדי אויפצעוועקן דעם עולם. וואונדערבאר צולייגט דעם נושא אויף טעלערלעך, ראשון נאך ראשון, שפאנענדיג לאנגזאם צו א פולשטענדיגע אויסקלארונג אין דער פארפלאנטעטער סוגיא. חזק ואמץ! א פולע כיתה פון תלמידים זיצן שיין און הערן צו דעם שיעור פארגאפט, מאשקע האט שוין אריינגעברענגט פרישע בענק צו זיצן, דער ארענדאר שארט גאלד פון אלע דורכגייער וואס קומען אריין אין קרעטשמע אויף צו הערן דעם שיעור, עס גיסט זיך שנאפס ווי וואסער (פארשטייט זיך נישט אינמיטן שיעור, נאר יעצט ווען דער מגיד-שיעור איז ארויס נאך א קאווע). הרב זרח אייערע קענטעניסן זענען פיל מער ווייטגרייכענד ווי איר שטעלט דאס פאר אלס הקדמה צום שיעור.

בני היכלא
שר האלפיים
תגובות: 2664
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מאי 02, 2007 12:01 am

תגובהדורך בני היכלא » דינסטאג דעצמבער 30, 2008 4:14 pm

זרח'ל קום נאר אהער לאמיר דיר געבן א קניפ אין בעקל, עס קומט דיר איינמאל.

אזוי ווי איך לייד דאך אויף אויף די צייט-קרענק, זעט אויס איך בין געווארן אנשטעקיג פון אייך.... קען איך נאר רעאגירן איצטערט אויפן שפיץ שפיץ גאפל.

וועגן דיינע שאלות אויפן ר"ן, דו דארפסט פארשטיין, אז די גמרא לויט אלע דיעות רעדט דא, פון פסוקים וואו ס'ענדיגט זיך, בשאר מקומות בש"ס, רופט דאס די גמרא אן על שם משה, וואס דער אייבערשטער האט דאך אים געגעבן דאס א מתנה, ככתוב זכרו תורת משה עבדי, די גמרא זאגט "כל פסוק דלא פסקי' משה"
עכ"פ, משה רבינו האט געמאכט פסוקים, און מוסר געווען במסורה, נישט אריינגעשריבן אין די תורה נאר פרשיות, און פסוקים איז געבליבן הלכה למשה מסיני, אזוי ווי נקודות וטעמים, [אגב איז דאס א תירוץ אדער א הערה אויף איינע פון דיינע שאלות, אלעס איז הלכה למשה מסיני, די פסוק איז נאך נאר דברי קבלה, און דאס מיינט דארט דאורייתא, אבער נישט דא איז דער מקור ראשון, ס'איז גענוג ראי' פאר ר' יוחנן אז ס'איז א חיוב, אזוי ווי ויקראו וואס מיינט פשוט מקרא, איז נישט קיין מקור אויף לימוד התורה..].
יעצט פסוקים, איז אויך א טעם א טראפ, דאס איז "סוף פסוק", דער טראפ פון סוף פסוק, דאס איז אלו הפסוקים, דאס איז צו פארשטיין וואו אן ענין ענדיגט זיך, וועגן דעם מישט עס דע ר"ן צוזאם מיט די טראפן, וואס ער וועט לערנען ביי פיסוק טעמים, ווייס איך נישט, זאגט דארט נישט דער ר"ן עפעס.?

רש"י אין נדרים ווייסטאך איז נישטא, דארט דארפסטו זען די ר"ן ווייטער. וואס זאגט דער ר"ן ביי פיסוק טעמים? דער מפרש הנקרא רש"י, קען זיין מיט ניקוד מיינט ער די צורת הטעמים, אזוי ווי דער ר"ן זאגט ביי פסוקים, נקודות המפסיקות, אבער דאס איז א דוחק, בפשטות מיינט ער יא נקודות, ווייל דאס איז נאך די מערסטע ויבינו במקרא, און ווי דו זאגסט ס'איז געקניפט מיט טעמים, די נקודות טוישן זיך גאר לויט די טעמים, סיי ביי טעמים המפסיקים, און סיי טראפן וועט קומען ביי לויט נקודות, זעט אויס אז דער רש"י האט נישט געזען ווי די גמרא רעדט פון נקודות האט ער דאס צוזאמגעשטעלט מיט זיין חבר טעמים, וואו געשמועסט איז אלעס הלמ"ס.

יש הרבה לדבר כמובן, אבל אין אתי ועטי... וכו' וכו'..

נאר איין זאך, דער סוגי' איז גוט דורכצוטון כשאר הסוגיות בש"ס פונקטליך צו פארשטיין אלע פירושים פון די ראשונים אין די גמרא, אבער צו דיין עיקר ציל ברענגט דיר עס נישט, איך זאג נישט, דאס איז זיכער איינס פון די סאך חלקים אין דקדוק, צו דערגיין דער מקור און שורש פון די מסורה און די נקודות און טעמים, פארדעם יא, כאטש וואס איז אנגענומען פאר אונז שלומי אמוני ישראל, אז אלעס טעמים נקודות איז הלמ"ס, אבער צו פארשטיין אלף בית פון דקדוק גופא, האסטו נישט פון די סוגי' ארויס דעם דקדוק שפראך, אבער איך פארשטיי אז איר גייט צוביסעלעך און מוועט נאך נאכקומען בעזר הוי'.

לאמיר האפן די גדולי הדקדוק בתוכינו כמו הרב פארשלאפן הרב אידישיסט והרב אינטעליגענט, זאלן קלארער מאכן די ענינים.

זארעכפעפער
שר האלפיים
תגובות: 2167
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm

תגובהדורך זארעכפעפער » דינסטאג דעצמבער 30, 2008 4:49 pm

פשיי... גלייבט מיר איך האב מיך נישט גערישט אויף אזעלכע שנעלע רעאקציעס פונעם עולם דא, איבערהויפט פון די גדולי המדקדקים אשר קטנם עבה ממתני, בראש וראשון הרב יידישיסט והשני בדומה לו הרב בני היכלא, און הרב מיללער וועלכער איז אויך נישט קיין קטלא קניא אין די סוגיא.

אההה... אצינד ווערט מיר שוין פארענטפערט די מדרש פליאה פון ר' עקיבא "שביקש להתנמנם". יאפ, זעט זיך אויס אז די עצה פון 'מה ראה אסתר' איז פשוט א טבעיות'דיגע און א נאטורליכע עצה אויפצואוועקן דרימלער'ס... קיינמאל נישט געוואוסט דערפון.

ר' בני היכלא, שלום עליך און א דאנק פאר דיינע שנעלע קורצע און באלערנדע הערות. עס וועט מיר לכאורה אסאך אסאך צוהעלפן ביים זיך פארקוקן דעם קומענדיגן שיעור.

1] דאס וואס דו זאגסט וועגן די הלכה למשה מסיני, איז מיר אביסל אומפארשטענדליך. ווארן איך זע דאך די גמרא איז מחלק בין הפסוקים וטעמים שלמדו מקרא, לבין מקרא סופרים וועלכע איז הלכה למשה מסיני. ולפי דבריך הלא אלו ואלו הלכה למשה מסיני?

און מאך נישט קיין טעות. דיין הערה איז ריזיג, איבערהופט דיין ראי' פון לימוד מקרא. נו, א"כ האבן מיר אנשטאט 'איין' אומפארשטענדליכ'ס 'צוויי'. מיר האפן נאר אז בדיבוק ובפלפול חברים, אין לויף פון דער צייט, וועט אלעס פארענטפערט ווערן. מנא ומכם תסת' שמעתתא.

2] ניין, דער ר"ן זאגט נישט גארנישט, און טאקע מהאי טעמא האב איך אויפגעברענגט דעם דיוק. (א דוחק תי' האב איך אפשר, אבער דאס וועט נאכקומען ביי די שפעטערדיגע שיעורים).

3] והוא העיקר, דאס וואס דו ענדיגסט אז איך וועל פון דעם גארנישט ארויסנעמען, איז מיר א פלא וואס דו זאגסט (מעגליך דאס געהער אויך צו מיין אמעראצעס אין דקדוק). גיב א קוק, איך האלט דאך נאך אינמיטן דער ארבעט, און פון די שפעטעריגע גמרא פון 'מקרא סופרים', וואו מ'לאזט זיך אריין אינעם אֶרץ/אָרץ, איריץ/ארעץ, שמָים/שמַים, שאָמאַים/שאָמִים (שָֹמִים), מצרָים/מצרַים וכו' (ועיי"ש ברש"י, ר"ן רא"ש), איז יא עפעס משמע אז מ'קען פון דארט ארויסנעמען, און ווי מיר וועלן בעזה"ש דערצו צוקומען גאנץ אינגיכן.

און נאכאמאל, איך בין סורפרייזד! איך האב זיך באמת נישט גערישט אויף אזעלכע באלדיגע תגובות פון די אריות שבחבורה. יישר כחכם גדול ונורא. איך הויב זיך שוין באלד אן צו שעמען פון צו זאגן ווייטער דעם שיעור...

ברענג מיר נאר א קאווע ביטע (א הייסע, ווייניג מילך און אנע צוקער), ווייל איך בין שוין אויסגעטריקנט... שכוח.

בני היכלא
שר האלפיים
תגובות: 2664
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מאי 02, 2007 12:01 am

תגובהדורך בני היכלא » דינסטאג דעצמבער 30, 2008 5:02 pm

זרח

בקיצור נמרץ, זיי מיר מוחל פאר די קיצור.

הלמ"ס איז א דאורייתא, ס'דא אסאך הלמ"ס וואס האט אסמכתא'ס, אזוי ווי די גמרא זאגט אסאך מאל, הלמ"ס וקרא אסמכתא בעלמא, אויך א רעדע פאר זיך, בפרט דא רעדסט פון א פסוק אין עזרא דאכט זיך, וואס דארט שטייט ווען די אידן אנפאנג בית שני, האבן תשובה געטוןן, און מ'האט איבערגעלערנט די גאנצע תורה, שטייט וויאזוי זיי האבן דאס געלערנט, דאס מיינט אז בעפאר דעם, האט מען דאס נישט געטון? זיכער אז יא, זיי האבן דאס נישט ערפונדן, דאס איז פון משה מסיני, כמובא בזוהר, נאר וואס דען, אז איך האב א פסוק אין נ"ך ווי ס'שטייט ארויס די אלע זאכן, איז עס א מפורש'ער דברי קבלה, און גענוג צו ווערן אנגערופן דאורייתא לגבי די חילוק פון קבלת שכר למלמד.
און די המשך פון ר' יצחק, לייגט נאר צו, אז די איבריגע זאכן איז פשוט א הלמ"ס, אנדעם וואס ס'שטייט אין פסוק.

און זיכער האט ארץ ארץ וכו', שייכות מיט דקדוק, נישט דאס מיין איך, אלעס האט שייכות, נאר וואס דיר האט געקוועטשט בעיקר, וואס האט דיר געשטופט צו עפענען דעם אשכול, איז דאך געווען צו פארשטיין די שפראך פון דקדוק, די יסודות און מושגים וואס ווערט גענוצט אין די ספרי הדקדוק דורך די מדקדקים, וואס ביים פארשטיין די אלף בית און עברי פון שפראך, קען מען פארשטיין וואס זיי זאגן, און דאס מיין איך, שרשים פעלים, משקלים, וכו'.
איך האב דאס געזאגט אלס א דערהער זאלסט געדענקען צו וואס דו צילסט, אבער נישט ח"ו אויפצוהערן טון אין די סוגי', אדרבה, זיי מממשיך,

זארעכפעפער
שר האלפיים
תגובות: 2167
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 24, 2006 2:28 pm

תגובהדורך זארעכפעפער » דינסטאג דעצמבער 30, 2008 5:15 pm

יישר כח רבי בני היכלא, פאר דיין 'קורצע' אויפקלערונג. (אויך מיר 'קורץ', אפשר מיינסטו קורץ אין שפראך...).

נו, מיינסט איך האב יעצט יא צייט. איך וועל זיך מערצעשעם באציען צו דיינע ווערטער קומענדיגע מאל. איך האב מעיר צו זיין דערויף (איך האף דו וועסט מיר נישט אנטוישן און אנטלויפן...).

נו, וידבר... וידבר... ושחט... ויאמר... תנו רבנן... אשרי... (בנוסח בעלז...).

אוועטאר
יאנאש
שר שמונת אלפים
תגובות: 8292
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יוני 28, 2006 8:40 pm
לאקאציע: וואו בינעך טאקע?

תגובהדורך יאנאש » דינסטאג דעצמבער 30, 2008 5:20 pm

איכל לאזן די ידענים שמועסן געהעריג, אבער איך וויל פשוט איינמעלדן אז יאך דרימל אויך נישט.

אוועטאר
קרעמער
שר עשרים אלפים
תגובות: 28306
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג יוני 25, 2006 12:34 pm

תגובהדורך קרעמער » דינסטאג דעצמבער 30, 2008 7:19 pm

איך האב אויך אראפגעשטעלט אן אוזן קשבת (רעקארדער) אין דעם פארלערנען שטובל, מיט די האפענונג אויפצוכאפן מהני מילי מעלייתא וואס די אריות שבחבורה וועלן דא דורכטאן. יישר כחכם.

אוועטאר
farshlufen
שר עשרים אלפים
תגובות: 23701
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק

תגובהדורך farshlufen » דינסטאג דעצמבער 30, 2008 8:06 pm

ערשטנס א דאנק ר' זרח פאר די פתיחה די צייט ערלויבט מיר נישט מאריך צו זיין און צו דעם בין איך זייער ווייט פון זיין א בקי אין דקדוק וויפיל איך טוה דערין ווער איך נאר געוואויר ווי ווינציג איך ווייס, נאר אזוי ווי פטור בלא כלום אי אפשר וועל איך נאר אריינווארפן מיינע צוויי גראשן.

א מגיד שיעור בין איך נישט ממילא וועל מיר לאזן דאס פארלערנען די סוגיא אין נדרים פאר הרב פה מפיק מרגליות ר' זרח פלפל שליט''א מרביץ תורה פה קהלת לשון לימודים בגלילות איי וועלט יצ''ו.

אזוי ווי הרב ר' היכלא האט שוין דערמאנט איז די נקודות אן די טעמים כלל קיין נקדות נישט, אן די טעמים ווייסן מיר נישט צו עס איז א קמ''ץ חט''ף [ נישט חט''ף קמ''ץ] אדער א קמ''ץ גדול וכדו', איז שוין לכאורה פארשטענדליך די דברי רש''י.

אז מ'האט דערמאנט דעם ניקוד פון סוף פסוק קען מען נישט גיין ווייטער אן ארויסברענגען צערי לרבים אז דאס וואס די וועלט מיינט אז דער טעם פון סוף פסוק איז די צוויי פינטלעך כזה : איז א טעות מיסודה דאס איז נאר אריינגעשטעלט געווארן דורך דעם וואס האט נומערירט מיט די אותיות די פסוקים אין קאפיטלען, אלא וואס דען די ניקוד סוף פסוק איז בלויז די טראפ די שטרעכל ווי א מתג וואס איז פלאצירט אונטער איינס פאר די לעצטע אות.

אז מ'רעדט שוין פון דקדוק, איך זוך שוין פון לאנג א חברותא אדורכצולערנען דעם ''ספר ערוגת הבושם'' פון ר' שמואל ארקוולטי, ווער עס איז גרייט קאן זיך מעלדן צו:farshlufen@gmail.com
זמירות יאמרו ותשבחות ישמיעו כי הוא לבדו בורא רפואות.

בני היכלא
שר האלפיים
תגובות: 2664
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך מאי 02, 2007 12:01 am

תגובהדורך בני היכלא » מיטוואך דעצמבער 31, 2008 9:37 pm

זרח
ווען איר האט געפרעגט וועגן דעם ר"ן וואס ער וועט טייטשן ביי ויבינו במקרא, האב איך געקלערט ביי מיר, אז לויט אונזער גירסא, איז שווער צו זאגן געהעריגע תירוצים, ווייל אמת טאקע אז דער ושום שכל שטימט טאקע גוט לפירושו, אבער ער איז דאך מסביר דארט אגב ממש וואס דער גמרא זאגט ביי ויבינו במקרא זה פיסוק טעמים, אלא מאי האט ער געהאט עפעס א צווייטע גירסא, נו א גירסא קען מען דאך נישט אויפטרעפן..

זע איך אבער אין תוס' ב"ב י"ד, וואו תוס' רעדט פון די טעמי אמת, אז ס'האט א צווייטע ניגון ווי די אנדערע א"ך ספרים, זאגט דארט תוס' אויף ושום שכל טאקע פיסוק טעמים, די מגיהים צייכענען צו אז די גמרא זאגט דאס אויף ויבינו במקרא, אבער מיט דעם תוס' שטימט שוין דער ר"ן. בפרט, ווען דער ירושלמי וואס דער יפה עינים צייכנט צו דארט, שטייט אויך דער גירסא, אז טעמים איז אין ושום שכל. ווייל דאס לייגט הבנת השכל אין די פסוקים.

דערנאך וועגן אייער רעדע פון דאורייתא און דרבנן, האמיר געהאט געזאגט אז אלעס איז הלמ"ס, נאר נישט איז אלעס איז לויט יעדן מבואר אין פסוק אין עזרא, און מ'האט א ראי' געברענגט דער ויקראו גופא, האב איך מיך שפעטער געכאפט, אז דער מפורש זה תרגום איז דאך די זעלבע מעשה, די גמרא זאגט דאך אין מגילה, אז ס'איז הלמ"ס נאר שכחום וחזר ויסדום, און ר' יוחנן וועט נישט האלטן ס'איז נישט הלמ"ס, און סדארף נישט קיין פסוק.
נאר, ווי ס'קוקט אויס איז מקרא תרגום, און פיסוק סוף פסוקים, איז לכו"ע דאורייתא, און דארף נישט קיין לימוד הפסוק, נאר דער פסוק דערציילט נאר די מציאות וואס מ'האט געטון, אבער ביי פיסוק טעמים הייבט זיך אן די מחלוקה, לויט איינעם שטייט דאס, און לויט איינעם נישט, איי וואס טוט ער מיט ויבינו במקרא, זאגט תוס' אז ער וועט לערנען ווי די ואמרי לה אלו המסורות.

די שאלה איז נאר, נאך אלעם לויט ר' יוחנן, וכפי מה דקיי"ל כוותי' איז דאך עס נאר א דרבנן, אויף דעם טוט זיך שוין אסאך די אלע וואס רעדן פון מקור הטעמים זענען שוין פארנומען דערמיט, ס'איז דא אין שדי חמד אן אריכות וועגן די סוגי', די רעדע איז ארום דער בחור, וואס אין מסורת המסורת זאגט ער דאך וואס ער זאגט, און זאגט עס טאקע אלס פשט אין די סוגי' דא, איז דא אסאך וועגן וואס איז פשט פון דרבנן לויט ר' יוחנן, און ס'איז נאך אלץ א הלמ"ס, צי ווייל הלמ"ס היסט נישט דאורייתא אין שפראך, אזוי ווי דער רמב"ם אין די שרשים זאגט, אדער אלס שכחום וחזרו ויסדום, דאס איז קלאר אין זוהר פרשת ויקהל שטייט ארויס במפורש דאיתמסר למשה מסיני, ועל זה אין לפקפק.

אוועטאר
farshlufen
שר עשרים אלפים
תגובות: 23701
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק

תגובהדורך farshlufen » זונטאג יולי 19, 2009 10:04 am

זארעכפעפער האט געשריבן:ושום שכל, אלו הפסוקים.
רש"י טיישט דאס אין מגילה: "הפסוקים האיך נפסקין". אין נדרים איז דאס רש"י אביסל מער מבאר, וז"ל: "אלו הפסוקים. עד היכן מסיים כל פסוק ופסוק". און וואס האט דאס מיט'ן "ושום שכל?" איז רש"י מסביר "ולהכי קרי להו שום שכל, שיכול להשכיל בפסוק בין כל פיסוק ופיסוק. (וואס דאס האט מיט 'שיִכּוּל', ווייס איך נאך נישט פונקטליך. אבער נאכן לערנען דקדוק האפן מיר אז דאס וועט שוין אויך פארענטפערט ווערן). תוספות און רא"ש, דארט אין נדרים, לערנען דאס אויך אפ אזוי ווי רש"י, "מקום שהפסוק מסיים שם", שבשבילן מפסיקין בין דבר לדבר". פשטות איז די כוונה אויף די פסוקי התורה וואס אונז האמיר היינט צו טאגס.

בדרך אפשר, וואלט איך געזאגט אז רשיה"ק מיינט מיט "שיכול להשכיל בין פסוק לפסוק" אז מען קען אפאטעמען צו אדורכקלערן דעם דער פשט און דעם תמצית פון פסוק, אין די בחינה ווי רש"י זאגט אין ויקרא:
ומה היו הפסקות משמשות?
ליתן רווח למשה להתבונן בין פרשה לפרשה ובין עניין לעניין, קל וחומר להדיוט הלומד מן ההדיוט:
זמירות יאמרו ותשבחות ישמיעו כי הוא לבדו בורא רפואות.

אוועטאר
farshlufen
שר עשרים אלפים
תגובות: 23701
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק

תגובהדורך farshlufen » דאנארשטאג אוקטובער 01, 2009 12:18 pm

איך וועל מיך ערלויבן אביסל צו פארקירעווען דעם שמועס פון עניני לשון ודקדוק, און אן פרעגן פשט אין די גאנצע קאפיטל אין נחמי' ח', דער פסוק דערציילט אונז דארט
וַיָּבִיא עֶזְרָא הַכֹּהֵן אֶת הַתּוֹרָה לִפְנֵי הַקָּהָל מֵאִישׁ וְעַד אִשָּׁה וְכֹל מֵבִין לִשְׁמֹעַ בְּיוֹם אֶחָד לַחֹדֶשׁ הַשְּׁבִיעִי: וַיִּקְרָא בוֹ לִפְנֵי הָרְחוֹב אֲשֶׁר לִפְנֵי שַׁעַר הַמַּיִם מִן הָאוֹר עַד מַחֲצִית הַיּוֹם נֶגֶד הָאֲנָשִׁים וְהַנָּשִׁים וְהַמְּבִינִים וְאָזְנֵי כָל הָעָם אֶל סֵפֶר הַתּוֹרָה: וַיַּעֲמֹד עֶזְרָא הַסֹּפֵר עַל מִגְדַּל עֵץ אֲשֶׁר עָשׂוּ לַדָּבָר וַיַּעֲמֹד אֶצְלוֹ מַתִּתְיָה וְשֶׁמַע וַעֲנָיָה וְאוּרִיָּה וְחִלְקִיָּה וּמַעֲשֵׂיָה עַל יְמִינוֹ וּמִשְּׂמֹאלוֹ פְּדָיָה וּמִישָׁאֵל וּמַלְכִּיָּה וְחָשֻׁם וְחַשְׁבַּדָּנָה זְכַרְיָה מְשֻׁלָּם: [הערת פארשלאפן: מכאן נעמט זיך דער מנהג אין געוויסע שולן אז אויפן באלעמער בשעת'ן ליינען געפונען זיך אנדערט האלבן מנינים אידן] וַיִּפְתַּח עֶזְרָא הַסֵּפֶר לְעֵינֵי כָל הָעָם כִּי מֵעַל כָּל הָעָם הָיָה וּכְפִתְחוֹ עָמְדוּ כָל הָעָם: וַיְבָרֶךְ עֶזְרָא אֶת יְהוָה הָאֱלֹהִים הַגָּדוֹל וַיַּעֲנוּ כָל הָעָם אָמֵן אָמֵן בְּמֹעַל יְדֵיהֶם וַיִּקְּדוּ וַיִּשְׁתַּחֲוֻּ לַיהוָה אַפַּיִם אָרְצָה:וְיֵשׁוּעַ וּבָנִי וְשֵׁרֵבְיָה יָמִין עַקּוּב שַׁבְּתַי הוֹדִיָּה מַעֲשֵׂיָה קְלִיטָא עֲזַרְיָה יוֹזָבָד חָנָן פְּלָאיָה וְהַלְוִיִּם מְבִינִים אֶת הָעָם לַתּוֹרָה וְהָעָם עַל עָמְדָם: וַיִּקְרְאוּ בַסֵּפֶר בְּתוֹרַת הָאֱלֹהִים מְפֹרָשׁ וְשׂוֹם שֶׂכֶל וַיָּבִינוּ בַּמִּקְרָא: וַיֹּאמֶר נְחֶמְיָה הוּא הַתִּרְשָׁתָא וְעֶזְרָא הַכֹּהֵן הַסֹּפֵר וְהַלְוִיִּם הַמְּבִינִים אֶת הָעָם לְכָל הָעָם הַיּוֹם קָדֹשׁ הוּא לַיהוָה אֱלֹהֵיכֶם אַל תִּתְאַבְּלוּ וְאַל תִּבְכּוּ כִּי בוֹכִים כָּל הָעָם כְּשָׁמְעָם אֶת דִּבְרֵי הַתּוֹרָה: וַיֹּאמֶר לָהֶם לְכוּ אִכְלוּ מַשְׁמַנִּים וּשְׁתוּ מַמְתַקִּים וְשִׁלְחוּ מָנוֹת לְאֵין נָכוֹן לוֹ כִּי קָדוֹשׁ הַיּוֹם לַאֲדֹנֵינוּ וְאַל תֵּעָצֵבוּ כִּי חֶדְוַת יְהוָה הִיא מָעֻזְּכֶם: וְהַלְוִיִּם מַחְשִׁים לְכָל הָעָם לֵאמֹר הַסּוּ כִּי הַיּוֹם קָדֹשׁ וְאַל תֵּעָצֵבוּ: וַיֵּלְכוּ כָל הָעָם לֶאֱכֹל וְלִשְׁתּוֹת וּלְשַׁלַּח מָנוֹת וְלַעֲשׂוֹת שִׂמְחָה גְדוֹלָה כִּי הֵבִינוּ בַּדְּבָרִים אֲשֶׁר הוֹדִיעוּ לָהֶם: וּבַיּוֹם הַשֵּׁנִי נֶאֶסְפוּ רָאשֵׁי הָאָבוֹת לְכָל הָעָם הַכֹּהֲנִים וְהַלְוִיִּם אֶל עֶזְרָא הַסֹּפֵר וּלְהַשְׂכִּיל אֶל דִּבְרֵי הַתּוֹרָה: וַיִּמְצְאוּ כָּתוּב בַּתּוֹרָה אֲשֶׁר צִוָּה יְהוָה בְּיַד מֹשֶׁה אֲשֶׁר יֵשְׁבוּ בְנֵי יִשְׂרָאֵל בַּסֻּכּוֹת בֶּחָג בַּחֹדֶשׁ הַשְּׁבִיעִי: וַאֲשֶׁר יַשְׁמִיעוּ וְיַעֲבִירוּ קוֹל בְּכָל עָרֵיהֶם וּבִירוּשָׁלִַכם לֵאמֹר צְאוּ הָהָר וְהָבִיאוּ עֲלֵי זַיִת וַעֲלֵי עֵץ שֶׁמֶן וַעֲלֵי הֲדַס וַעֲלֵי תְמָרִים וַעֲלֵי עֵץ עָבֹת לַעֲשֹׂת סֻכֹּת כַּכָּתוּב: וַיֵּצְאוּ הָעָם וַיָּבִיאוּ וַיַּעֲשׂוּ לָהֶם סֻכּוֹת אִישׁ עַל גַּגּוֹ וּבְחַצְרֹתֵיהֶם וּבְחַצְרוֹת בֵּית הָאֱלֹהִים וּבִרְחוֹב שַׁעַר הַמַּיִם וּבִרְחוֹב שַׁעַר אֶפְרָיִם: וַיַּעֲשׂוּ כָל הַקָּהָל הַשָּׁבִים מִן הַשְּׁבִי סֻכּוֹת וַיֵּשְׁבוּ בַסֻּכּוֹת כִּי לֹא עָשׂוּ מִימֵי יֵשׁוּעַ בִּן נוּן כֵּן בְּנֵי יִשְׂרָאֵל עַד הַיּוֹם הַהוּא וַתְּהִי שִׂמְחָה גְּדוֹלָה מְאֹד: וַיִּקְרָא בְּסֵפֶר תּוֹרַת הָאֱלֹהִים יוֹם בְּיוֹם מִן הַיּוֹם הָרִאשׁוֹן עַד הַיּוֹם הָאַחֲרוֹן וַיַּעֲשׂוּ חָג שִׁבְעַת יָמִים וּבַיּוֹם הַשְּׁמִינִי עֲצֶרֶת כַּמִּשְׁפָּט:
.

א) וואס האט מען געטראפן כתוב בתורה, האבן אידן געהאט פארגעסן מצות סוכה בכלליות?
ב) וואס איז נישט געווען מימי יהושע בן נון?

אויף די ערשטע וואלט איך געזאגט אז עס האט מיט "קרי וכתוב" און מ'האט גע'דרש'נט עפעס אנדערש ווי פריערט צוליעב עזרא הסופר'ס מחזיר זיין עטרה ליושנה בעניני טעמי המקרא והמסורה.

אויף די צווייטע שאלה זאגט דער מלבים:

ונראה לפי מה שכתב הרמ"א באורח חיים סימן תרלז, שאין לעשות סוכות ברשות הרבים, אם כן, כיוון דקיי"ל שירושלים לא נתחלקה לשבטים, לא נמצא שם רשות היחיד וכו' אם כן, לא יכלו לעשות שם סוכה, וכאשר בימי עזרא קנו שנית את ארץ ישראל בחזקה וקדשוה, התנו הבית דין שיעשו סכות בירושלים ובשאר רשות הרבים.


לפע"ד, קלעבט דאס עפעס נישט צו גוט, ווייל פארוואס האט בי"ד זיך נישט געקאנט אויסנעמען בימי בית ראשון די זעלבע?

אלא קאן זיין אז עפעס איז יא הוחזר געווארן ליושנה.
זמירות יאמרו ותשבחות ישמיעו כי הוא לבדו בורא רפואות.

אוועטאר
מיללער
שר עשרים אלפים
תגובות: 25802
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג יוני 14, 2007 9:48 am

תגובהדורך מיללער » דאנארשטאג אוקטובער 01, 2009 1:02 pm

אלע ספרי דרוש ואגדה זענען פיל צו פארענטפערן די פסוקים הנ"ל וועלכע זענען עפ"י פשטות זייער שווער צו פארשטיין, דער חתם סופר אין די דרשות רעדט אויך דערוועגן.

אוועטאר
farshlufen
שר עשרים אלפים
תגובות: 23701
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג נובעמבער 16, 2007 8:26 am
לאקאציע: אויף די פאליצעס אין ספרים שאנק

תגובהדורך farshlufen » דאנארשטאג אוקטובער 01, 2009 3:01 pm

מיללער, ידענו גם ידענו, אבער מיר זוכן א גראדער פשוט'ער פשט.
זמירות יאמרו ותשבחות ישמיעו כי הוא לבדו בורא רפואות.


צוריק צו “שפראך, גראמאטיק און דקדוק”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 2 געסט