קומען אריין נייע אידישע ווערטער אין באנוץ?

די אחראים: אחראי, גבאי ביהמד

חסדי אבות
שר חמש מאות
תגובות: 524
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג יולי 15, 2013 1:49 pm

קומען אריין נייע אידישע ווערטער אין באנוץ?

תגובהדורך חסדי אבות » זונטאג אוגוסט 27, 2017 11:31 am

א שאלה וואס איז דא אויפגעברענגט געווארן צווישן די שורות שוין עטליכע מאל. ווערן באשאפן נייע אידישע ווערטער דורך אונזערע צייטונגען, קול מבשר, אדער סתם אזוי צווישן דער המון-עם?

אין ענגליש איז באקאנט אז יערליך קומען צו נייע ווערטער צו דער דיקשאנערי, א שטייגער ווי "סעלפי", נאמעפאביע, סטעיקעישן און נאך, וואס זענען גאנץ נייע ווערטער. די שאלה איז צי נייע ווערטער קומען אויך אריין אין אידישן שפראך אדער נישט.

אויף אזויפיל איז זיכער, אז נייע אויסדרוקן זענען פאראן, לדוגמא "רויט-האנטיג" געכאפט דעם פארברעכער, איז א נייער אויסדרוק וואס איז איבערגעזעצט פון ענגליש, אדער "חובות דאך" פון אמעריקע... איך רעד אבער פון גענצליך נייע ווערטער אויף נייע מושגים. איז פאראן אין אידיש נייע ווערטער וואס ווערן באנוצט ביים המון-עם?

סאמעטוכע
שר חמישים
תגובות: 75
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג מאי 28, 2017 12:58 am

תגובהדורך סאמעטוכע » זונטאג אוקטובער 29, 2017 10:32 am

און אייועלטס דיקשענערי זיכער

קרעדיט...אייועלט..

ל. שווימער
שר חמישים
תגובות: 56
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג נובעמבער 20, 2016 8:36 pm

תגובהדורך ל. שווימער » זונטאג אוקטובער 29, 2017 1:30 pm

אידיש איז שוין יארן אויף א שטאנדשטיל, די סיבה איז ווייל דאס ווערט זייער ווייניג גענוצט, ספיציעל אויף צו שרייבן, און עס איז בכלל נישט אהערגעשטעלט זיך צו פארברייטערן לויט די פארלאנג פון נייע ערפינדונגען און טעכנעלאגיע וכו'.
וואס יא? עס הערט נישט אויף אריינצופליסען ווערטער פון די ענגלישע שפראך אויף א מאסשטאבליכען פארנעם, און דאס ווערט א געהעריגע טייל פון די אידישע שפראך.

אוועטאר
עין טובה
שר שלשת אלפים
תגובות: 3243
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג נובעמבער 27, 2014 9:46 pm
לאקאציע: 127.0.0.1
פארבינד זיך:

תגובהדורך עין טובה » זונטאג אוקטובער 29, 2017 3:34 pm

אידיש אין אלע דורות האט צו באקומען ווערטער פון די גויישע שכנים.

ס'איז זיכער אז ס'קומען אריין פרישע ווערטער, די שאלה איז אויב עפעס צו ס'ווערט מער דאס אריינדרינגונגס
אייוועלט בתפארתה!

לדעתי, די וואס שטייען אונטער די קוליסן פון אייוועלט זענען נישט קיין שלוחי ציבור, און מ'דארף זיך צושטעלן צו זייערע קאפריזן צו ס'געפעלט דיך יא אדער נישט

פארברענגען איט איז!

איטשע
שר האלף
תגובות: 1697
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 27, 2009 10:19 am

תגובהדורך איטשע » דינסטאג אוקטובער 31, 2017 7:34 am

נאט אייך עטליכע פרישע יודישע ווערטער

בעפאר - איידער, פאר
דעטאלן - איינצלהייטן
אינוויטאציע - איינלאדענונג
און עס איז דא גענוג און נאך אזועלגע פריש אויסגעבאקענע ממזר׳ישע ווערטער
און מען רעדט נישט דא פון ווערטער וואס פעלט און אונזערע שפראך

וואס איז שלעכט מיט ׳פאר׳ אדער ׳איידער׳, אז מען מען מוז אריינברענגען דעם ׳בעפאר׳?
וואס איז שלעכט מיט ׳איינצלהייטן׳, אז מען מען מוז אריינברענגען דעם ׳דעטאלן׳?

די נייע ווערטער קומען פון א פוילקייט פון טראכטן, און א פוילקייט פון נוצן עטליכע זילבען (הברות) אין איין ווארט.
א שרייבער האט א פליכט צו בארייכערן די שפראך, ביי אונז פוילע יודעלעך, איז גענוי פארקערט, מען זוכט און מען פארלאנגט גאר אן איינפאכע שפראך, און די שרייבערס כאפן זיך צו דערין.

זעהנדיג א היימישע פארשטעלונג, איז מען געווען פארנומען מיט זיך באנוצען מיט׳ן ווארט ״ערהוילן״ אזוי אומבא׳חנ׳ט אריינגעשאסן צווישן הונדערטע אנגלא-יודישירטע ווערטער, אבער דער ׳ערהוילן׳ ווארט האט זיי געברענט, איבערצונוצען.

אוועטאר
יענקעלע
שר חמישים ומאתים
תגובות: 375
זיך איינגעשריבען אום: מאנטאג פאברואר 21, 2011 4:09 pm
לאקאציע: אינפארמאציע: דער באנוצער געפינט זיך נישט.

תגובהדורך יענקעלע » דינסטאג אוקטובער 31, 2017 8:57 am

איטשע האט געשריבן:פוילע יודעלעך

האט עפעס מיט 'פארפליכטעטע אידן'?

איטשע
שר האלף
תגובות: 1697
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 27, 2009 10:19 am

תגובהדורך איטשע » דינסטאג אוקטובער 31, 2017 1:17 pm

פארפליכטע איז א דייטש ווארט, וואס מיינט אויף יודיש פארשאלטענע

אויפריכטיג
שר שלשת אלפים
תגובות: 3275
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג דעצמבער 16, 2008 8:10 pm
לאקאציע: ביים געפילטערטן קאמפיוטער

תגובהדורך אויפריכטיג » דינסטאג אוקטובער 31, 2017 1:30 pm

"ערשטמאליג" = קרעדיט מאמענט

אוועטאר
וועלטניק
שר חמש מאות
תגובות: 986
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 02, 2015 5:27 pm

תגובהדורך וועלטניק » דינסטאג אוקטובער 31, 2017 1:45 pm

אויפריכטיג האט געשריבן:"ערשטמאליג" = קרעדיט מאמענט

וואס מאמענט? דער ווארט וואלט שוין געקענט זיין מאמענטס זיידע

רה''ק דקהל פורים
שר חמש מאות
תגובות: 795
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג פאברואר 19, 2017 4:35 pm

תגובהדורך רה''ק דקהל פורים » דאנארשטאג נובעמבער 02, 2017 9:11 am

איטשע האט געשריבן:פארפליכטע איז א דייטש ווארט, וואס מיינט אויף יודיש פארשאלטענע

פארפלוכטע

רה''ק דקהל פורים
שר חמש מאות
תגובות: 795
זיך איינגעשריבען אום: זונטאג פאברואר 19, 2017 4:35 pm

תגובהדורך רה''ק דקהל פורים » דאנארשטאג נובעמבער 02, 2017 9:14 am

מיי פערסאנעל אפיניען אויף די נושא איז די זעלבע ווי הרב איטשע'ס. מילא ווערטער וואס זענען נישטא אין אידיש ווי טרעילער און באס. אבער צו וואס שרייבן קאנסטרוקציע ווען מ'קען שרייבן בוי ארבעט? נאכוואס שרייבן אינסטרוקציעס ווען אנווייזונגען איז פונקט אזוי נוצליך?

אוועטאר
מיין שטעלונג
שר חמישים ומאתים
תגובות: 271
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 04, 2015 5:58 pm
לאקאציע: אין מוח

תגובהדורך מיין שטעלונג » זונטאג נובעמבער 05, 2017 2:43 pm

לענ"ד קען מען זאגן פונקט פארקערט - הגם ס'איז נישט מוכרח.

א שרייבער פרובירט זייער שטארק צו האלטן זיינע ליינער 'וואַך'. ער מוז זיין זייער שעפעריש ביים שרייבן, און אויב "שעפעריש" האט שוין אויסגעוועפט מוז ער ווייזן זיינע ליינער אז ער איז "קריעטיוו". דער ליינער האט דאך שוין געזעהן די "אנווייזונגען" זויפיל מאל, צו וואס פאר א שווארץ קאפל זאל ער עס יעצט איבערליינען? אה, "אינסטרוקציעס"? נו, געב אהער!

דאס איז דאך די סיבה פארוואס ער איז א שרייבער און א צווייטער נישט - פארוואס זיינס א געשרייבעכץ האט מען ליב צו לעזן און יענעמ'ס נישט. און אויב קען ער נישט טרעפן א היימישן ערזאץ צו זיין אומבאליבטן אידישן ווארט, וועט ער עס נעמען פון ענגליש און פאראידישן. (אין תוך גענומען. אידיש שטאמט דאך פון דייטש. ווער זאגט אז די דייטשן ימ"ש זענען די איינציגסטע וואס מעגן צוגעבן צו אונזער שפראך? אפשר מעג דער ענגלענדער אויך האבן עפעס אן אחוזה ביינונז?).
לעצט פאראכטן דורך מיין שטעלונג אום זונטאג נובעמבער 05, 2017 3:43 pm, מאל פאראכטן געווארן 1 סך הכל.

אוועטאר
מיין שטעלונג
שר חמישים ומאתים
תגובות: 271
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 04, 2015 5:58 pm
לאקאציע: אין מוח

תגובהדורך מיין שטעלונג » זונטאג נובעמבער 05, 2017 2:45 pm

נאכאמאל, איך בין נישט מחולק אויפן פאקט אז ס'רוב פון היינטיגע שרייבערס לא שמשו כל צרכן, און ווייסן נישט צווישן וועלכע פינגער מען האלט א פענע. וואס איך זאג יא איז, אז נישט אייביג ווען מען זעהט אן "אמערידישן" (קרעדיט: מעלות) ווארט אין אן ארטיקל, מיינט עס אז דער שרייבער איז "פויל".

אוועטאר
קלאָצקאָפּ
שר חמישים ומאתים
תגובות: 398
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יולי 25, 2017 9:24 pm

תגובהדורך קלאָצקאָפּ » זונטאג נובעמבער 05, 2017 3:14 pm

"פאקוסירט"

Capture.JPG
Capture.JPG (65.43 KiB) געזעהן 879 מאל
אויב קלינגט עס, איז א סימן אז ס'איז קליינגעלט.

איטשע
שר האלף
תגובות: 1697
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 27, 2009 10:19 am

תגובהדורך איטשע » פרייטאג נובעמבער 10, 2017 7:11 am

מיין שטעלונג האט געשריבן:לענ"ד קען מען זאגן פונקט פארקערט - הגם ס'איז נישט מוכרח.

א שרייבער פרובירט זייער שטארק צו האלטן זיינע ליינער 'וואַך'. ער מוז זיין זייער שעפעריש ביים שרייבן, און אויב "שעפעריש" האט שוין אויסגעוועפט מוז ער ווייזן זיינע ליינער אז ער איז "קריעטיוו". דער ליינער האט דאך שוין געזעהן די "אנווייזונגען" זויפיל מאל, צו וואס פאר א שווארץ קאפל זאל ער עס יעצט איבערליינען? אה, "אינסטרוקציעס"? נו, געב אהער!

דאס איז דאך די סיבה פארוואס ער איז א שרייבער און א צווייטער נישט - פארוואס זיינס א געשרייבעכץ האט מען ליב צו לעזן און יענעמ'ס נישט. און אויב קען ער נישט טרעפן א היימישן ערזאץ צו זיין אומבאליבטן אידישן ווארט, וועט ער עס נעמען פון ענגליש און פאראידישן. (אין תוך גענומען. אידיש שטאמט דאך פון דייטש. ווער זאגט אז די דייטשן ימ"ש זענען די איינציגסטע וואס מעגן צוגעבן צו אונזער שפראך? אפשר מעג דער ענגלענדער אויך האבן עפעס אן אחוזה ביינונז?).


ס׳איז נישטא וואס צו רעדן, אז ליינער שעצן היינט צו טאג גאר אסאך, א רייכע ארגינעלע יודישע שפראך, רב ליינער ווערן נערוועז פון די אלע נייע אוידעטראכטע יודישע ווערטער.

אגב, יודיש שטאמט קלאר נישט פון דייטש! אבער דאס איז א שמועס פאר ערדעץ אנדערש.

שאהן הענניטי
שר האלפיים
תגובות: 2383
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג יוני 15, 2012 12:07 pm

תגובהדורך שאהן הענניטי » פרייטאג נובעמבער 10, 2017 7:33 am

פון וואו שטאמט אידיש אויב נישט פון דייטש?

אויפריכטיג
שר שלשת אלפים
תגובות: 3275
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג דעצמבער 16, 2008 8:10 pm
לאקאציע: ביים געפילטערטן קאמפיוטער

תגובהדורך אויפריכטיג » זונטאג דעצמבער 03, 2017 11:34 pm

וועלטניק האט געשריבן:
אויפריכטיג האט געשריבן:"ערשטמאליג" = קרעדיט מאמענט

וואס מאמענט? דער ווארט וואלט שוין געקענט זיין מאמענטס זיידע

ברענג א פריערדיגער מקור

אוועטאר
צו געזונט
שר האלף
תגובות: 1697
זיך איינגעשריבען אום: מוצ"ש נובעמבער 21, 2009 6:24 pm
לאקאציע: נישט משנה

תגובהדורך צו געזונט » מאנטאג דעצמבער 04, 2017 5:52 am

מיין שטעלונג האט געשריבן:לענ"ד קען מען זאגן פונקט פארקערט - הגם ס'איז נישט מוכרח.

א שרייבער פרובירט זייער שטארק צו האלטן זיינע ליינער 'וואַך'. ער מוז זיין זייער שעפעריש ביים שרייבן, און אויב "שעפעריש" האט שוין אויסגעוועפט מוז ער ווייזן זיינע ליינער אז ער איז "קריעטיוו". דער ליינער האט דאך שוין געזעהן די "אנווייזונגען" זויפיל מאל, צו וואס פאר א שווארץ קאפל זאל ער עס יעצט איבערליינען? אה, "אינסטרוקציעס"? נו, געב אהער!

דאס איז דאך די סיבה פארוואס ער איז א שרייבער און א צווייטער נישט - פארוואס זיינס א געשרייבעכץ האט מען ליב צו לעזן און יענעמ'ס נישט. און אויב קען ער נישט טרעפן א היימישן ערזאץ צו זיין אומבאליבטן אידישן ווארט, וועט ער עס נעמען פון ענגליש און פאראידישן. (אין תוך גענומען. אידיש שטאמט דאך פון דייטש. ווער זאגט אז די דייטשן ימ"ש זענען די איינציגסטע וואס מעגן צוגעבן צו אונזער שפראך? אפשר מעג דער ענגלענדער אויך האבן עפעס אן אחוזה ביינונז?).

וענ"ד איז אלזא פארקערט פון פארקערט

דער היינטיגער שרייבער (די פון וואס מען רעדט אז זיי שרייבען וואס דער עולם וויל) איז גאר א פוילער שטריק און טראכט צו זיך, ביים האלטן זיין שטומפיגן בליי, סייוויי קויפט עולם גולם די צייטטונג/בוך ווי איך איך שרייב דארטן, אלזא פארוואס זיך די מינדעסטע אנשטרענגען?
דערנידערן א צווייטן מאכט דיך נישט העכער

איטשע
שר האלף
תגובות: 1697
זיך איינגעשריבען אום: דאנארשטאג אוגוסט 27, 2009 10:19 am

תגובהדורך איטשע » מאנטאג דעצמבער 04, 2017 9:33 am

שאהן הענניטי האט געשריבן:פון וואו שטאמט אידיש אויב נישט פון דייטש?


אויב יודיש מוזן שטאמען פון דייטש, זאג זשע מיר פון וואנעט שטאמט דייטש!
יודיש שטאמט פון דער זעלבער שפראך פון וואנעט דייטש, ענגליש און פלעמיש שטאמען.
אין די זעלבע צייט ווען דייטש האט זיך אנטוויקלט האט זיך יודיש אנטוויקעלט.

אוועטאר
וועלטניק
שר חמש מאות
תגובות: 986
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך סעפטעמבער 02, 2015 5:27 pm

תגובהדורך וועלטניק » מאנטאג דעצמבער 04, 2017 10:21 am

אויפריכטיג האט געשריבן:
וועלטניק האט געשריבן:
אויפריכטיג האט געשריבן:"ערשטמאליג" = קרעדיט מאמענט

וואס מאמענט? דער ווארט וואלט שוין געקענט זיין מאמענטס זיידע

ברענג א פריערדיגער מקור

דאס האב איך געפונען מיט א גוגל זוכעניש פון תשע"א
http://jccsg.blogspot.com/2011/05/ גיב א סוירטש דארט פאר דיין נייע מאמענט ווארט
ווי אויך נאך עטליכע

אוועטאר
ענדע צדיק!
שר ארבעת האלפים
תגובות: 4860
זיך איינגעשריבען אום: מיטוואך יולי 17, 2013 4:44 pm
פארבינד זיך:

תגובהדורך ענדע צדיק! » מאנטאג דעצמבער 04, 2017 1:07 pm

וועלטניק האט געשריבן:
אויפריכטיג האט געשריבן:
וועלטניק האט געשריבן:
אויפריכטיג האט געשריבן:"ערשטמאליג" = קרעדיט מאמענט

וואס מאמענט? דער ווארט וואלט שוין געקענט זיין מאמענטס זיידע

ברענג א פריערדיגער מקור

דאס האב איך געפונען מיט א גוגל זוכעניש פון תשע"א

ער מיינט נישט די עצם ווארט, נאר מער די דעפינישען פון די ווארט...
צ' כפופה וץ' פשוטה... היינו נאמן כפוף נאמן פשוט. וברש"י: נאמן כפוף - אדם כשר צריך להיות כפוף ועניו וסופו להיות פשוט וזקוף לעולם הבא: (שבת קד.)
בלאג - מיינע ארכיוון

שאהן הענניטי
שר האלפיים
תגובות: 2383
זיך איינגעשריבען אום: פרייטאג יוני 15, 2012 12:07 pm

תגובהדורך שאהן הענניטי » מאנטאג דעצמבער 04, 2017 2:05 pm

איטשע האט געשריבן:
שאהן הענניטי האט געשריבן:פון וואו שטאמט אידיש אויב נישט פון דייטש?


אויב יודיש מוזן שטאמען פון דייטש, זאג זשע מיר פון וואנעט שטאמט דייטש!
יודיש שטאמט פון דער זעלבער שפראך פון וואנעט דייטש, ענגליש און פלעמיש שטאמען.
אין די זעלבע צייט ווען דייטש האט זיך אנטוויקלט האט זיך יודיש אנטוויקעלט.

ווען איז דאס טאקע? דייטש האט מען גערעדט אין דייטשלאנד. וואו האט מען גערעדט אידיש? אפאר אידעלעך האבן זיך צאמגעשטעלט און געמאכט א שפראך?

אוועטאר
גארגארפיק
שר חמש מאות
תגובות: 899
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג יוני 13, 2017 11:48 am
לאקאציע: עה.. איין מינוט... וואס האסטע געפרעגט? אה די ווילסט דווקא וויסן? עה... מאכסט זיכער א ווערטל נו שוין
פארבינד זיך:

תגובהדורך גארגארפיק » מאנטאג דעצמבער 04, 2017 2:41 pm

צום קעפל

יא
צווישן וכך היה אומר און וכך היה מונה פאלט מען זיבן מאל כורעים (קרעדיט הרב שאול קליין שליט"א)
הנני מוכן לקבל מזומן... קרעדיט הרה"ח ר' יצחק עהרנפעלד הי"ו
כאפט אייך אריבער

מיר וועלן מעגליך נעמען אוועקאציע

אוועטאר
מיין שטעלונג
שר חמישים ומאתים
תגובות: 271
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 04, 2015 5:58 pm
לאקאציע: אין מוח

תגובהדורך מיין שטעלונג » מאנטאג דעצמבער 04, 2017 3:29 pm

1. די מקור פון אידיש טוישט נישט גארנישט אין מיין תגובה.
2. אידיש שטאמט פון די שפראך וואס די גערמאנישע שבטים האבן גערעדט. דער "הויך גערמאנישער" שפראך וואס איז גערעדט געווארן דורך די אנגלען, זאקסן, וואנדאלן וכו' - היינצייטיגע "דייטשן" האט געבוירן הונדערטער קינדער און אייניקלעך, אריינגערעכנט היינטיגער דזשערמען, דויטש, ענגליש, פלעמיש - ולהבדיל - אידיש.

ODOM
שר העשר
תגובות: 45
זיך איינגעשריבען אום: דינסטאג אוגוסט 15, 2017 9:41 am

תגובהדורך ODOM » דינסטאג דעצמבער 05, 2017 6:19 am

דאס מיינט - לויט מיין פארשטאנד - אז די היינטיגע אידיש שפראך שטאמט פון די שפראך וואס מען האט גערעדט אין דויטשלאנד פאר א פאר הונדערט יאהר, די דויטשען האבן געלאזט די שפראך אנטוויקלען אויף איין זייט, ביז די היינטיגע דויטש, און אידן, להבדיל, האבן אנטוויקלט די שפראך ביז די היינטיגע אידיש.
אינטערעסאנט איז קוקן דעם אלטן ספר "צאנה וראנה", ווי אין יעדער לאנד זעט אויס די אידיש אביסעל אנדערש.
אתם קרויים אדם ואין אומות העולם קרויים אדם


צוריק צו “שפראך, גראמאטיק און דקדוק”

ווער איז אונליין

באנוצערס וואס דרייען זיך דא: נישטא קיין איינגעשריבענע באנוצערס און 4 געסט